Συνεντεύξεις

Μια 'συνέντευξη' με το Νίκο Πορτοκάλογλου

 
   Την Πέμπτη 28 Φεβρουαρίου ο “Άσωτος Υιός” επισκέφθηκε τα πάτρια εδάφη του και το Noizy άδραξε μια τεράστια ευκαιρία. Η καταγραφή των λεγομένων και η αποτύπωση στο “χαρτί” μιας εκ βαθέων αυτοανάλυσης της πορείας ενός σπουδαίου καλλιτέχνη, όπως είναι ο Νίκος Πορτοκάλογλου, ακολουθεί στις παρακάτω γραμμές. Στα πλαίσια της Ημερίδας Σχολικού Επαγγελματικού Προσανατολισμού του Λεόντειου Λυκείου Νέας Σμύρνης, ο κύριος Πορτοκάλογλου εκπροσώπησε αυτή την ιδιότητα του μουσικού, που ήξερε από νωρίς ποια είναι η κλή(ί)ση του. Το Noizy.gr και ο υπογράφων είχαμε την χαρά να βρεθούμε στην αίθουσα μουσικής του Λεόντειου Λυκείου, μπροστά σε μια, έξω από τα συνηθισμένα, συνέντευξη/clinic/storytelling/παρουσίαση, που μετά την ολοκλήρωσή της ήταν δεδομένο πλέον ότι έπρεπε να αποκτήσει περισσότερους κοινωνούς.
 
portokaloglou1966
 
   Είναι ίσως αυτό που έλεγε ο “Νιόνιος”… Πώς να κρυφτείς απ’ τα παιδιά;

   «Έτσι κι αλλιώς τα ξέρουν όλα”… ή το πάθος των νέων ανθρώπων που δεν έχουν πειστεί ακόμα ότι η τέχνη είναι απλά μια ενασχόληση, που γέννησαν μια συζήτηση, που κρύβει μέσα της όλη την ιστορία, όχι μόνο του κ. Πορτοκάλογλου αλλά και όλων των καλλιτεχνών της γενιάς του. Αυτής της γενεάς των τέκνων μιας “βασανισμένης” γενεάς γονέων που γνώρισαν την προσφυγιά (βλ. Νέα Σμύρνη, όπου και μεγάλωσε ο Νίκος Πορτοκάλογλου), Παγκόσμιους και εμφύλιους πολέμους και όλα εκείνα τα γεγονότα που έκαναν τον εικοστό αιώνα τόσο ντροπιαστικό κι επίπονο για τη χώρα μας. Μέσα στο σκοτάδι αυτό γεννήθηκε όμως ένα πλαίσιο ελπίδας που κληροδοτήθηκε στη γενιά των σημερινών 50άρηδων. Ο Νίκος Πορτοκάλογλου εκμυστηρεύτηκε στα παιδιά ότι η ελπίδα για εκείνον αρχικά είχε κατεύθυνση προς τη γελοιογραφία. Όλα άλλαξαν όμως όταν “γνωρίστηκε” με την πρώτη του κιθάρα και τον Bob Dylan. Στην προφανή ερώτηση των παιδιών περί σιγουριάς και επαγγελματικής αποκατάστασης, ο Νίκος Πορτοκάλογλου ήταν αφοπλιστικός. “Δεν υπάρχει τίποτα πιο σίγουρο από αυτό που η κοινωνία ορίζει ως αβέβαιο. Αρκεί αυτό να σε γεμίζει σαν άνθρωπο και να σε κρατάει ζωντανό. Έχω φίλους αρχιτέκτονες που αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν. Μέσα από τη δικιά μου δουλειά κατάφερα να μείνω εδώ”.
 
porto1946
 
   Το Success story που μοιράστηκε ο Πορτοκάλογλου με τα παιδιά κατέληγε στο “Υπάρχω ακόμα όσο κάνω live. Αυτό είναι ένα τεράστιο κέρδος για εμένα και αυτό είναι η επιτυχία μου”. Από την εγκατάλειψη της πανεπιστημιακής του εκπαίδευσης μέχρι το κυνήγι της δισκογραφικής εταιρείας μεσολάβησαν όλες εκείνες οι αποφάσεις ζωής που χάρισαν σε όλους εμάς μερικά από τα σπουδαιότερα highlights της ελληνικής δισκογραφίας. Η απόρριψη πασών των εταιρειών στις αρχές του ‘80 οδήγησαν την παρέα των συμμαθητών από ένα Λύκειο της Νέας Σμύρνης να ενωθούν ως Φατμέ και μέσω ανεξάρτητης παραγωγής να ξεκινήσουν το “Ταξίδι” τους. Σαράντα περίπου χρόνια μετά οι Φατμέ δεν υπάρχουν αλλά ο Νίκος Πορτοκάλογλου μοιάζει να αναπολεί εκείνη την εποχή που είχε την τύχη να βρει γρήγορα το δρόμο του. Η αντίστοιχη δεκαετής ιστορία των αδελφών Κατσιμίχα μέχρι την κυκλοφορία του “Ζεστά Ποτά” χρησιμοποιήθηκε από τον κ. Πορτοκάλογλου για να ενδυναμώσει αυτή την ευγνωμοσύνη που εκφράζει σε όλους εκείνους τους ανθρώπους που πίστεψαν σε εκείνον και τους Φατμέ.
 
portokaloglou1967
 
   Ο Νίκος Πορτοκάλογλου δεν έπαψε καθόλη τη διάρκεια της συζήτησης με τους εν δυνάμει συναδέλφους του να μιλάει για τη μετουσίωση των προσωπικών εμπειριών σε τέχνη. Σε διαρκείς ερωτήσεις περί εμπνεύσεων, οικονομικών απολαβών, σιγουριάς για το μέλλον και οικογενειακής αποδοχής, η απάντηση γύρναγε γύρω από το πρώτο τραγούδι που έγραψε ποτέ. «Ο “Άσωτος Υιός” εξέφραζε όλα αυτά που αισθανόμουν τότε που πήρα αυτή την απόφαση να ακολουθήσω το πάθος μου. Η φυγή από το οικογενειακό πλαίσιο, η αβεβαιότητα για το αύριο, το πάθος για την αναζήτηση του αγνώστου, γέννησαν ένα αυτοβιογραφικό τραγούδι που ξεκίνησε τα πάντα. Αυτή είναι και η βασική μου έμπνευση για τα τραγούδια μου. Η ίδια η ζωή μου σε κάθε της περίοδο».
 
   Όσον αφορά στη σύγχρονη μορφή της μουσικής βιομηχανίας, ο Νίκος Πορτοκάλογλου μοιάζει εξαιρετικά διαβασμένος και καθησυχαστικός για κάθε νέο καλλιτέχνη. “Πιστεύω ότι σε πολύ λίγα χρόνια η μουσική θα ανακάμψει και θα μπορεί να λογίζεται ως “αμειβόμενη” και πάλι. Κάποτε είχαμε τρεις πυλώνες εσόδων. Οι πωλήσεις των δίσκων ως βασικό έσοδο για έναν καλλιτέχνη που έκανε επιτυχία, τα πνευματικά δικαιώματα και τα Live. Αυτή την στιγμή μπορούμε να λογίζουμε μόνο το τρίτο ως έσοδο και μάλιστα με μία πτώση των εισιτηρίων της τάξεως του 50%. Ευτυχώς θεωρώ ότι πολύ γρήγορα το θέμα των πνευματικών δικαιωμάτων αλλά και των απολαβών των καλλιτεχνών μέσω των streaming υπηρεσιών θα δώσουν εκ νέου ζωή στη μουσική. Μου λένε πολλοί ότι τα πράγματα είναι δύσκολα σήμερα για έναν νέο καλλιτέχνη. Η απάντησή μου είναι ότι και τότε που ξεκίνησα ήταν δύσκολο. Έπρεπε να πιστέψει κάποιος σε εσένα ώστε να σε χρηματοδοτήσει και να σου κάνει δίσκο. Αυτή την στιγμή μπορείς να κάνεις ένα album ή τραγούδι παγκόσμια επιτυχία, ενώ το έχεις ηχογραφήσει στο δωμάτιό σου. Την επόμενη μέρα από την ηχογράφηση μπορείς να το κάνεις γνωστό σε όλο τον κόσμο. Εκεί βέβαια υπάρχει το θέμα του ποιος μπορεί να ξεχωρίσει μέσα στις εκατομμύρια αντίστοιχες κυκλοφορίες. Κάτι χάνεις, κάτι κερδίζεις”. 
 
portokaloglou1968
 
   Μια από τις μεγαλύτερες ανησυχίες των παιδιών που βρέθηκαν απέναντι στο Νίκο Πορτοκάλογλου είναι το αν μπορείς να είσαι σίγουρος ότι έχεις το ταλέντο και τη δύναμη να αφιερωθείς στην μουσική. “Ποτέ δεν ήμουν σίγουρος για οποιοδήποτε ταλέντο. Αυτή μου η αμφιβολία γέννησε όμως μερικά από τα πιο επιτυχημένα μου τραγούδια. Σε μια τέτοια κρίση αυτογνωσίας και αμφιβολίας έγραψα το “Τα Καράβια μου Καίω”. Αυτό με επανέφερε και μπόρεσα να συνεχίσω”.
 
   Ο ίδιος ο κ. Πορτοκάλογλου έθεσε κι εκείνος τις ερωτήσεις του στους μαθητές και εξέφρασε τον προβληματισμό του για τα καλλιτεχνικά ερεθίσματα των νέων ανθρώπων. “Μου κάνει εντύπωση το γεγονός ότι όσοι ασχολούνται ενσυνείδητα με τη μουσική αναφέρονται σε μπάντες και πρόσωπα που άκουγα κι εγώ ως έφηβος. Black Sabbath, Rolling Stones, κτλ. Πρέπει να μαθαίνετε και να παρακολουθείτε νέα πράγματα στο είδος που προτιμάτε. Υπάρχουν εξαιρετικές μπάντες σήμερα που με επηρεάζουν ως μουσικό, όπως οι Coldplay, οι Black Keys, οι Arctic Monkeys και οι Arcade Fire, που έρχονται να προστεθούν στην αγάπη μου για τους Beatles και το Leonard Cohen”.
 
porto19467
 
   Η πολύ ιδιαίτερη αυτή συνύπαρξη των μαθητών με έναν από τους βασικότερους εκπροσώπους του “έντεχνου” ελληνικού τραγουδιού ολοκληρώθηκε με την παραδοχή του ότι δεν υπάρχει πιο δύσκολο πράγμα για εκείνον από το να θυμηθεί στίχους που δεν έχει τραγουδήσει πρόσφατα. Η παραδοχή αυτή οδήγησε σε μια πιάνο/φωνή live εκτέλεση του “Θάλασσά μου σκοτεινή”, με ολόσωστους στίχους, που έκλεισε ιδανικά αυτή τη διδακτική για μικρούς και μεγάλους συνάντηση.
 
Δημήτρης Μπάρμπας
 
 
Υποσημείωση υπογράφοντα: Ο Νίκος Πορτοκάλογλου είναι εκείνος ο καλλιτέχνης που μπορεί να σε υποβάλει με τη μουσική του όσο και με τον άμεσο και ουσιαστικό του λόγο. Ανήκει σε εκείνη την περίπτωση καλλιτεχνών που αντιτάσσονται στον ελιτισμό και εμπνέονται από την καθημερινότητα. Ο υπογράφων, ως έφηβος εξέφρασε τις μουσικές του αναζητήσεις στην ίδια περιοχή που μεγάλωσε κι ο Νίκος Πορτοκάλογλου και κάθε “γωνιά” της κυκλικής πλατείας της Νέα Σμύρνης κρύβει κάτι από εκείνον και τα έτερα σπουδαία αδέλφια που προαναφέρθηκαν στο κείμενο , με τα “Ζεστά Ποτά” τους. Αυτή η χώρα βασίζεται σε ανθρώπους που ονειρεύτηκαν και σε αυτούς που τους μιμούνται.
 
portokaloglou1969
 
porto19468
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Συνεντεύξεις

Facebook Comments