Συνεντεύξεις

Συνέντευξη με το μαέστρο της Καμεράτας Γιώργο Πέτρου

 
   Δύο μήνες μετά την πρώτη προσσελήνωση έφτασε η ώρα για την πρώτη επανδρωμένη Ροκ αποστολή στο άβατο του πλανήτη Κλασσική Μουσική. Ο Jon Lord υπογράφει τη μουσική, o Ian Gillan γράφει το λιμπρέτο και το Σεπτέμβριο του 1969 οι Deep Purple εισβάλλουν στο Royal Albert Hall και συμπράττουν με τη Royal Philharmonic Orchestra. Για πρώτη φορά στην ιστορία της μουσικής – καταγεγραμμένη τουλάχιστον – ένα Ροκ συγκρότημα συνεργάζεται με μια συμφωνική. Από τότε πραγματοποιήθηκαν αμέτρητα τέτοια εγχειρήματα, με κάποια να ξεχωρίζουν και κάποια να εντυπωσιάζουν, ενώ παρόμοιες ιδέες μετουσιώνονταν σε πράξη σε όλο τον κόσμο. Την Παρασκευή 16 Νοεμβρίου το Μέγαρο μουσικής θα φιλοξενήσει μία θεαματική αναβίωση του περίφημου έργου των Άγγλων, με την ιερή συνέργεια της θεόρατης Καμεράτας, υπό τη διεύθυνση του Γιώργου Πέτρου και ενός Ροκ σχήματος, που απαρτίζεται από διαλεχτούς μουσικούς. Συναντήσαμε το γνωστό αρχιμουσικό στο Μέγαρο, ανάμεσα στις πρόβες του και συζητήσαμε για το έργο, για τα πλάνα του, για τη σχέση Κλασσικής και Ροκ, για το ότι στην ουσία η μουσική είναι μία. Πολλές ευχαριστίες στη Μαρίκα Αρβανιτοπούλου, η οποία φρόντισε να πραγματοποιηθεί αυτή η συνέντευξη.
 
petrou480
 
Μαέστρο, να ρωτήσω πώς ήλθε η ιδέα;
Ναι… το κονσέρτο το κάναμε και πέρυσι. Ήταν ένα έργο που ευχαριστηθήκαμε παρά πολύ, μας άρεσε παρά πολύ κι απ’ ό,τι είδα, είχε παρά πολύ μεγάλη απήχηση και στον κόσμο… Μαζί με μια συμφωνία του Philipp Glass, εμπνευσμένη από θέματα του David Bowie, απ’ το “Heroes” του David Bowie και του Brian Eno. Οι περισσότεροι είχαν έλθει γι’ αυτό, χωρίς να ξέρουν για το Concerto for group and orchestra του Jon Lord. Αλλά, φεύγοντας, έμειναν με την αίσθηση του κονσέρτου. Είχαμε πολλά αιτήματα να ξαναπαιχτεί και ίσως σε μια συναυλία που να ήταν πιο εκτενώς αφιερωμένη στους Deep Purple και σε συνδυασμό με την υπέροχη “Sarabande”, μία σουίτα σε μπαρόκ στυλ, αλλά με πολλά Ροκ στοιχεία, πάλι του Jon Lord, κάναμε μια συναυλία που είναι πιο κοντά στους Purple αυτή τη φορά, με κάποιες εκπλήξεις, τις οποίες επιφυλάσσουμε για το τέλος της βραδιάς.

Με τους ίδιους συντελεστές το είχατε κάνει την προηγούμενη φορά;
Όχι, είναι άλλοι συντελεστές αυτή τη φορά… Έχουμε τον ίδιο drummer, το Γιάννη Σταυρόπουλο, που είναι ένας απίστευτος drummer, μία εξαιρετική νέα κιθαρίστα, την Ειρήνη Κετικίδη, που είναι εντυπωσιακά καλή, είναι συνθέτις… είναι βιρτουόζος πραγματικά της ηλεκτρικής κιθάρας και παίζει με πολύ συναίσθημα. Έχουμε έναν εξαιρετικό μπασίστα, τον Κώστα Βήχο και στη φωνή έχουμε τον Αιμιλιανό Σταματάκη, ο οποίος είναι ίσως ο μόνος από τους τωρινά «μάχιμους» Έλληνες που έχουν βρεθεί στο West End του Λονδίνου. Έχει κάνει την αναβίωση του Joseph, με πολύ μεγάλη επιτυχία, για μία ολόκληρη σεζόν. Τώρα διαπρέπει στα μιούζικαλ και τις Ροκ όπερες στην Ελλάδα, όπως στο “Jesus Christ Superstar”… Γενικά, είναι ένας εξαιρετικός τραγουδιστής και ηθοποιός… Έχουμε ξανασυνεργαστεί στο παρελθόν, στην «Ειρήνη» του Κυπουργού, που κάναμε στην Επίδαυρο με το Εθνικό Θέατρο. Στα συνθεσάιζερ έχουμε τον Πάνο Πολίτη, ένα μουσικό που αγαπά πολύ το Jon Lord. Έχει αφιερωθεί πολύ στη μελέτη του έργου του Jon Lord και θεώρησα ότι είναι σκόπιμο και αρμόζον να του δοθεί και εκείνου η ευκαιρία να συμμετάσχει σε κάτι τέτοιο, εφόσον είναι ένα αφιέρωμα στο μεγάλο αυτό δημιουργό, στην ουσία.

Πέρα από τις κλασσικές σπουδές σας και το επίπεδό σας σαν μαέστρος αλλά και σαν οργανοπαίχτης, διακρίνω μία συμπάθεια, ή μάλλον αγάπη, για το Ροκ…
Ναι, για το Ροκ, αλλά και για κάθε καλή μουσική. Έχω κάνει πολλά πράγματα με την Kαμεράτα. “West Side Story”… Το “Company” φέτος…
 
petrou485
Κατά συνέπεια, ό,τι σας ιντριγκάρει ανεβάζετε;
Ναι. Ό,τι με ιντριγκάρει. Και θεωρώ ότι αυτά τα έργα, που θα παίξουμε τώρα, δεν είναι έργα συμφωνικού Ροκ. Συμφωνικό Ροκ εννοούμε την αυτούσια συμφωνική μεταγραφή αυτούσιων τραγουδιών. Δεν πρόκειται για κάτι τέτοιο εδώ. Αυτά είναι δύο συμφωνικά έργα, στη λογική της κλασσικής παραγωγής, αλλά με στοιχεία Ροκ. Με ένα Ροκ γκρουπ. Είναι ένα πάντρεμα, αλλά υπάρχει κλασσική φόρμα μέσα. Μιλάμε για κονσέρτο, που είναι μία κλασσική φόρμα, μιλάμε για μία μπαρόκ σουίτα, που είναι η “Sarabande”, στο στυλ της αγγλικής σουίτας του J. S. Bach… O Lord, επειδή μελέτησε πιάνο στη νεαρή του ηλικία, γνώρισε το Bach μέσα από τις «Αγγλικές Σουίτες», γνώρισε το Bach μέσα από όλα αυτά, που συνήθως γνωρίζω το Bach όταν σπουδάζουμε… Τον αγάπησε και η αγάπη αυτή μετατράπηκε σε ένα μεγάλο συμφωνικό έργο για Ροκ μπάντα και ορχήστρα και μεγάλο συμφωνικό σύνολο. Αποτελεί έναν ύμνο, αποτελεί αποθέωση στην αγγλική σουίτα του Bach, όπως το “La Vals” του Ravel πάνω στο βαλς του Strauss. Κάτι αντίστοιχο…

Πόσο εύκολο είναι πλέον για σας να συντονίσετε μία συμφωνική ορχήστρα με ένα Ροκ γκρουπ;
Δεν είναι ιδιαίτερα δύσκολος ο συντονισμός… Είναι να βρεις τα κατάλληλα συστατικά ώστε να… Ειδικά στο θέμα του Ροκ γκρουπ, χωρίς να αντιγράψει κανείς τους Purple, να μπορεί να δημιουργήσει κάτι που να είναι κοντά στο κλασσικό Ροκ, αλλά και κάτι καινούργιο. Κάτι δικό του… Και νομίζω ότι έχουμε πετύχει σε μεγάλο βαθμό τα συστατικά αυτή τη φορά.

Έχετε σκεφτεί να προχωρήσετε και πιο πέρα ακόμα; Δηλαδή κάποια στιγμή να κάνετε κάτι που να συνδυάζει ένα Τζαζ γκρουπ με μία ορχήστρα…
Αυτό έχει γίνει πολλές φορές. Σε γενικές γραμμές δεν έχω σχέδια. Το επόμενο σχέδιο δεν το γνωρίζω. Ας δούμε πώς θα πάει αυτή η συναυλία και τι θα μας φέρει μέσα μας… Δεν μιλάω για το τι θα φέρει από κόσμο. Σίγουρα μετράει η αντιμετώπιση από τον κόσμο και επειδή το κονσέρτο για μπάντα και ορχήστρα του Lord είχε πάντα αυτή τη ζεστή αντιμετώπιση, γι’ αυτό αποφάσισα να το ξανά-προγραμματίσω φέτος. Από κει πέρα, βλέποντας και κάνοντας… Σε τι φάση βρίσκομαι, σε τι φάση βρίσκονται οι συνεργάτες μου… Σε ποια φάση βρίσκεται το κοινό, σε ποια κατεύθυνση κινείται η καμεράτα… Όλα αυτά παίζουν ρόλο.
 
petrou488
Επειδή συνήθως εσείς οι μαέστροι είστε εξωγήινα όντα. Μπαίνετε σε μία αίθουσα κα ακούτε από διακόσια χιλιόμετρα μακριά πόσο κουρδισμένος είναι ο ένας, πόσο κούρδισμα θέλει ο άλλος, πώς παίζει ο τρίτος… Και μετά, ο ρυθμός και η ταχύτητα της ορχήστρας… Το συνειδητοποιείτε πλέον; Το τι μπορείτε να κάνετε εννοώ…
Δεν νομίζω ότι κάνουμε πράγματα που φαντάζουν εξωγήινα για τους άλλους, εφόσον δεν είναι η ειδικότητά τους. Ένας χειρουργός σε ανοίγει, βγάζει από μέσα σου τα μισά όργανα, τα ξαναβάζει (γελάει), σε κλείνει… Εμένα μου φαίνεται αδιανόητο όλο αυτό… Δεν νομίζω ότι θα είχα την αντοχή να το κάνω. Όλοι είμαστε εκπαιδευμένοι να κάνουμε κάτι και γι’ αυτό δουλεύουμε. Γιατί το αγαπάμε κιόλας. Ίσως για κάποιους να φαντάζει εξωγήινο, αλλά δεν είναι. Είναι απλώς η ειδικότητά μας.

Το επόμενό σας πλάνο δεν το γνωρίζετε ακόμα…
Σχετικά με αυτού του τύπου τη μουσική. Όχι, δεν το γνωρίζω ακόμα, αλλά πιστεύω ότι θα έλθει πολύ γρήγορα.

Τα σχέδιά σας με την καμεράτα;
Είναι πολλά! Μετά από αυτή τη συναυλία έχουμε μία συναυλία στο Μόναχο. Μετά έχουμε τα Χριστουγεννιάτικα, που είναι παρά πολλά. Κατ’ αρχήν είναι η υπέροχη όπερα του Τζαν Κάρλο Μενόττι «Ο Αμάλ και οι νυχτερινοί επισκέπτες», που είναι ίσως η μόνη Χριστουγεννιάτικη όπερα. Δεν είναι παιδικό, αλλά μπορούν και παιδιά να το δούνε, είναι ένα θαυμάσιο έργο. Έχουμε μετά κάποια παραμύθια και μία έκπληξη για τον Ιανουάριο.

Μία έκπληξη; Δεν μπορούμε να τη μάθουμε;
Βεβαίως και μπορείτε! Δεν έχει ανακοινωθεί ακόμα, αλλά θα είναι «Ο βαφτιστικός» του Σακελλαρίδη.

Θα το ανεβάσετε;
Ναι! Για να μπει καλά η χρονιά. Είναι ένα έργο που μας κάνει να αγαπάμε πολύ την Ελλάδα. Τουλάχιστον εγώ, νιώθω πολύ Έλληνας με αυτό το έργο και ιδίως το τέλος του. Χρειαζόμαστε καμιά φορά την τόνωση αυτή. Η τόνωση αυτή δεν αφορά εθνικές επετείους. Αφορά ένα καινούργιο ξεκίνημα. Και ας ελπίσουμε ότι μπορούμε να πούμε ότι μπαίνουμε στη νέα χρονιά ως Έλληνες, με τη δύναμη να διορθώσουμε όλα τα κακώς κείμενα.
 
petrou489

Επειδή διευθύνετε πολλά χρόνια και επειδή υπάρχει μία φράση… Ότι «Η απόδοση ενός σχήματος, μουσικού ιδίως, είναι η απόδοση του χειρότερου μέλους εκείνη τη βραδιά». Συμβαίνει ποτέ;
Όχι… Δεν συμβαίνει… Σε μία συμφωνική ορχήστρα είναι σαφές ότι μέσα σε εβδομήντα-ογδόντα άτομα, κάποιοι μπορεί να έχουν χειρότερη απόδοση. Μερικές φορές η κακή απόδοση γίνεται αντιληπτή κι άλλες φορές δεν γίνεται. Είναι θέμα τύχης. Όταν λέμε «Καλή τύχη!» πριν από τη συναυλία… Αυτό σημαίνει!

Σε σας όμως είναι όλα αντιληπτά. Έτσι όπως ακούτε εσείς…
Ναι, είναι, αλλά δεν έχει σημασία τι ακούω εγώ, έχει σημασία τι περνάει από κάτω. Εκείνη την ώρα μπορεί πολλά να ακούω, δεν μπορώ όμως να σταθώ σ’ αυτό που ακούω. Πρέπει να φύγω, να πάω στο επόμενο. Η εκτέλεση δεν είναι μελέτη. Στη μελέτη ακούς, επανέρχεσαι, ξαναγυρνάς, διορθώνεις… Όταν κάτι συμβεί κατά τη διάρκεια της συναυλίας, πας παρακάτω! Και μάλιστα το αγνοείς, γιατί δεν θέλεις να σε επηρεάσει με κάποιο τρόπο. Τουλάχιστον όχι αρνητικά. Αλλά και το θετικό δεν είναι καλό, γιατί αν θεωρείς συνέχεια ότι «Όλα πάνε καλά», βγαίνει μία ποιότητα που δεν αρέσει στον κόσμο. Του κόσμου του αρέσει να νιώθει, να μυρίζει την αδρεναλίνη. Η αδρεναλίνη είναι πολύ βασικό συστατικό, που διαφοροποιεί μία εκτέλεση «ρουτίνας» από μία εκτέλεση που πραγματικά ανεβάζει τους σφυγμούς στο λεπτό.

Τι σας ενοχλεί και τι σας ενθουσιάζει στο χώρο της μουσικής;
Αυτό που ενθουσιάζει καταρχήν είναι η ώρα της επαφής με το κοινό. Με ενοχλεί, στη ζωή μου, ότι για να φτάσω σ’ αυτή την ώρα, έχω να περάσω από ένα κυκεώνα πραγμάτων και λόγω καλλιτεχνικής φύσης και λόγω θέσης, που αφορά την ορχήστρα μου, αλλά και την ανάγκη να γινόμαστε οργανωτικοί απέναντι σε ορισμένα πράγματα. Ένα πολύ γερό χαμαλίκι, έτσι, για να το πω απλά, που όμως είναι αναγκαίο για να σε οδηγήσει προς την επιτυχία, στην ώρα για την οποία στην ουσία ζούμε εμείς οι καλλιτέχνες… Είναι η ώρα της αλήθειας για εμάς.

Κώστας Κούλης
Φωτό: ΕΜΑΝΟΝ
 

Συνεντεύξεις