Συνεντεύξεις

loogoo

Συνέντευξη με τον Ηλία Ανδριόπουλο

 
   Ένας μεγάλος μουσικάνθρωπος βρέθηκε απέναντί μας. Ένας τεράστιος δημιουργός. Ο Ηλίας Ανδριόπουλος, ένας σπουδαίος μαέστρος, ένας καλλιτέχνης με περισσή ευγένεια και ήθος, μίλησε μαζί μας για το πλέον πρόσφατο άλμπουμ του, «Εαρινά Τραγούδια - Άνθη Επιταφίου», για την επικείμενη συναυλία του στο Μέγαρο Μουσικής, για την αγάπη του για τη μουσική και την καλλιτεχνική ωριμότητά τους, για το βινύλιο και τη «διάδοχη κατάσταση». Ακούγοντάς τον συνειδητοποιείς ότι το μεγαλείο ενός ανθρώπου έχει να κάνει με τον τρόπο ομιλίας, με την έκφανση της έκφρασης, με τον ενθουσιασμό και τη συγκίνηση. Μεγάλη μας τιμή που φιλοξενήσαμε έναν τέτοιο πυλώνα πολιτισμού. Πολλά ευχαριστώ στη Μαρίκα Αρβανιτοπούλου, η οποία φρόντισε να πραγματοποιηθεί αυτή η συνέντευξη.
 
amdropoulos2045
Μετράτε πάνω από είκοσι δίσκους…
Ναι… αρκετούς δίσκους. Βινύλια πιο παλιά, CD αργότερα…

Το καινούργιο τέκνο πώς είναι;
Είναι ένα μεικτό πράγμα… Περιέχει καινούργια κομμάτια μου αλλά και παλιά. Από όλες μου τις μουσικές εργασίες. Το ενδιαφέρον στοιχείο στο CD αυτό είναι η ενορχηστρωτική ανάπλαση και ανασύνθεση των παλιότερων τραγουδιών μου, αλλά και η καινούργια ματιά, η πιο ώριμη καλλιτεχνική ματιά μου στα νεότερα τραγούδια μου. Έχω γράψει και τους στίχους σε μερικά τραγούδια μου, οι οποίοι έχουν βιωματική σχέση με τη ζωή μου… Μουσικά νομίζω ότι όσο περνούν τα χρόνια – και νομίζω ότι αυτό είναι νομοτελειακός κανόνας που διέπει τα καλλιτεχνικά πράγματα – οι συνθέτες ωριμάζουν. Και δίνουν πιο ώριμα πράγματα. Όσο είσαι νέος, είσαι παρορμητικός, είσαι πιο ενθουσιώδης. Δεν είναι κακό αυτό. Η νεότητα είναι συνυφασμένη με αυτό το στοιχείο. Και είναι ωραίο στοιχείο τούτο. Δίνει μια δροσιά και μια φρεσκάδα. Αλλά, περνώντας τα χρόνια, τα πράγματα κινούνται πιο αφαιρετικά… Ο δημιουργός προσέχει πολύ περισσότερο.

Όσον αφορά λοιπόν την ανασύνθεση, λειτουργήσατε αφαιρετικά και με γνώμονα στην ως τώρα γνώση σας και την ωριμότητά σας;
Όπως το λέτε! Ακριβώς! Βεβαίως, ήθελα να προσαρμόσω στην καινούργια εποχή και στην καινούργια δικιά μου αντίληψη, ενορχηστρωτικά, τα κομμάτια, που ήταν κάποτε αλλιώς. Δεν κάνω μοντέρνα τραγούδια με την άποψη της Ροκ μουσικής, όχι. Μεταφέρω τα πράγματα στα σημεία που ταιριάζουν. Φέρνω τη μουσική μου περισσότερο στην έντεχνη περιοχή, που το μουσικό μου στοιχείο ταιριάζει με αυτή.
 
andriopoulos2046

Όσον αφορά τη δουλειά σας στο στούντιο, έχετε τα πάντα έτοιμα σε πάρτες και οι μουσικοί εκτελούν; Μπορεί να υπάρξει κάποια ιδέα και να πείτε «Ας κάνουμε κι αυτό»;
Πολύ σωστά το λέτε… Κατά κύριο λόγο, εμείς οι παλαιότεροι συνθέτες, πηγαίνουμε προετοιμασμένοι στο στούντιο. Με τις πάρτες του κάθε οργάνου. Με τις νότες γραμμένες, με τις τονικότητες που χρειάζονται κι όλα αυτά. Αλλά, αυτό δεν αποκλείει, όταν ιδίως έχεις πολύ έμπειρους και καλούς μουσικούς, να δέχεσαι και μερικές ωραίες ιδέες που έχουν πάνω στη διαδικασία της ηχογράφησης. Αυτό είναι ένα στοιχείο που λειτουργεί πολύ θετικά για τη συντροφιά των μουσικών. Είναι το καλύτερο αυτό όταν γίνεται, αλλά θα πρέπει να είναι πολύ σπουδαίοι οι μουσικοί.

Η διαδικασία της ηχογράφησης σας ενθουσιάζει το ίδιο με το να παίζετε τα τραγούδια σας ζωντανά με διάφορες ορχήστρες;
Κοιτάξτε… η ηχογράφηση στο στούντιο έχει και άχαρες στιγμές. Οι ωραίες στιγμές, εκείνες που σε ενθουσιάζουν, είναι της ηχοληψίας. Αλλά έρχονται μετά οι διαδικασίες της μίξης και του κοντρολαρίσματος όλου αυτού του πράγματος στις σωστές αναλογίες. Εκείνο είναι ένα πολύ άχαρο πράγμα, το οποίο απαιτεί παρά πολλή προσοχή. Είναι να μην σου ξεφύγουν απειροελάχιστα πράγματα. Και αυτό μπορεί να οδηγήσει σε πνευματική εξόντωση. Το μυαλό, από ένα σημείο και πέρα – και ακουστικά – μπλοκάρει. Είναι το πιο δύσκολο σημείο της ηχογράφησης. Το σημείο όπου όλα τα πράγματα παίρνουν τη σωστή τους θέση. Όσον αφορά τις ζωντανές εμφανίσεις, πρόκειται για ψυχικές ανατάσεις. Υπάρχει το κοινό, υπάρχει μια μέθεξη και όλο αυτό σε απογειώνει! Ιδίως όταν η συναυλία επιτυγχάνει ηχητικά και ερμηνευτικά. Δεν συμβαίνει πάντα αυτό… Υπάρχουν στιγμές που ο ήχος δεν είναι καλός, που κάτι μπορεί να σε πετάξει έξω. Όμως οι στιγμές της συναυλίας είναι τελετουργικές, είναι ανεπανάληπτες και νομίζω ότι αυτό ισχύει για όλους τους καλλιτέχνες.

Το πλάνο να παρουσιάσετε το άλμπουμ σας ζωντανά;
Στη συναυλία του Μεγάρου Μουσικής, στις 15 Ιανουαρίου, πολλά από αυτά τα τραγούδια θα παιχτούν. Σκέφτομαι επίσης να παρουσιάσω το άλμπουμ αυτό στον Ιανό. Να το παρουσιάσω αυτοτελώς ζωντανό, δεν το έχω σκεφτεί, για να είμαι ειλικρινής.
 
andriopoulos2044

Στη συναυλία στο Μέγαρο τι να περιμένουμε από σας;
Είναι, θα έλεγα, μία προσεγμένη παραγωγή. Δεν θα είναι πολυπρόσωπο το σχήμα, γιατί – όπως είπα – θα είναι αφαιρετικό το σχήμα. Και το κάνω εγώ, που έχω «ανοίξει» τη μουσική μου σε ορχήστρες και χορωδίες, για μία εικοσαετία. Παρουσίασα στο Ηρώδειο, μαζί με την Άλκηστη Πρωτοψάλτη, το «Προσανατολισμοί» του Ελύτη, με τη συμφωνική της ΕΡΤ και τη χορωδία, σε μια ιστορική συναυλία. Παρουσίαζα τα έργα μου με μεγάλες ορχήστρες. Τώρα λοιπόν αφήνω τα πολυπρόσωπα και πολύτεχνα σχήματα και μπαίνω σε μία αφαιρετική διαδικασία, όπου αφήνω το συναίσθημα και το λυρισμό. Πιάνο, βιολοντσέλο και μαντολίνο/μπουζούκι. Αυτό έχει μια άλλη μοναδικότητα. Αφαιρεί τον όγκο που σου δίνει μια ορχήστρα και προσδιορίζεται ο ήχος στα πιο αναγκαία και πιο ευαίσθητα πράγματα, με περισσότερο λυρισμό. Το έχω κάνω κάνει αυτό στο Μικρό Θέατρο Επιδαύρου το 2013. Πειραματίστηκα σε δύο συναυλίες και είχε μεγάλη επιτυχία. Το έκανα και σε δύο συναυλίες στον «Παρνασσό». Και εκεί σημείωσε ιδιαίτερη επιτυχία. Τώρα, στο Μέγαρο, θα είναι η τρίτη φορά.

Στη συναυλία του Μεγάρου ερμηνεύει η Θεοδώρα Μπάκα, μία καλλιτέχνιδα με την οποία έχετε συνεργαστεί πολλές φορές στο παρελθόν.
Συνεργαζόμαστε από το 2008 και μετά ανελλιπώς.

Θα λέγατε πως η φωνή της και ο τρόπος ερμηνείας της αναδεικνύουν ακόμα περισσότερο τα δικά σας δημιουργήματα;
Σε αυτή τη φάση, ναι. Κάνω ένα βήμα, όπως σας είπα και μεταφέρω τη μουσική μου στην έντεχνη περιοχή, κρατώντας φυσικά τις μελωδίες μου και τα χρώματά μου. Η Μπάκα μας έρχεται από το λυρικό τραγούδι, με σπουδές και πλούσια παιδεία. Είναι Mezzo Soprano. Και κατεβαίνει ακόμα περισσότερο τονικά, για να πλησιάσει τα κομμάτια μου, ώστε να μην χάσουν τη λαϊκότητά τους, την καλώς εννοούμενη λαϊκότητά τους. Αυτή λοιπόν η ευγένεια και η καλλιέργεια της Μπάκα βγαίνουν στην ερμηνεία της. Και θα σας έλεγα ότι ταιριάζει με την ποιοτική λαϊκότητα της φωνής του Μανώλη Μητσιά. Που είναι πια ένας κλασσικός καλλιτέχνης. Και είναι ένα απίθανο ντουέτο, το οποίο απογειώνει τη μουσική μου. Είναι η σημερινή ματιά στο πώς θέλω να ακούγεται η μουσική μου.
 
andriopoulos2047
Πέρα από μαέστρος, έχετε ασχοληθεί με τον ήχο και τεχνοκρατικά. Έχετε επίσης μια μακρά ιστορία στη μουσική μας. Το βινύλιο και το CD τι χώρο έχουν στη θεώρησή σας;
Με το βινύλιο… υπήρξε μία κορύφωση της μουσικής ανατύπωσης. Η διάδοχος κατάσταση του βινυλίου είναι το CD. Με το βινύλιο είχαμε φτάσει ένα σημείο που υπήρχε επικοινωνία του κόσμου με τον καλλιτέχνη και κυρίως με το συνθέτη. Είχαμε φτάσει σε σημείο που τα τραγούδια είχαν μία ενότητα, στιχουργική και μουσική. Το εξώφυλλο του δίσκου το κοσμούσε πάντα ένας ωραίος πίνακας ζωγραφικής, που είχε σχέση με το περιεχόμενο. Ο φιλόμουσος/φιλότεχνος έπαιρνε το δίσκο, κοίταζε πρώτα το εξώφυλλο και μετά άνοιγε μέσα και κοιτούσε τα σημειώματα του συνθέτη, του παραγωγού… και στη συνέχεια έπαιζε το δίσκο. Υπήρχε μια τελετουργική σχέση. Μέσω της φαντασίας. Αυτό, τηρουμένων των αναλογιών, συνεχίστηκε με το CD. Εκεί έχουμε μία μικρογραφία του πράγματος. Τα εξώφυλλα σιγά-σιγά άρχισαν να εκλείπουν. Δεν αναπτύσσονται σε τόσο μικρό χώρο. Μπορώ να δεχτώ βέβαια ότι η μουσική έχει καλύτερη αποτύπωση, παρά το ότι έφερε μία κρυάδα στα πράγματα, σε σχέση με τη ζεστασιά του βινυλίου. Σιγά-σιγά όμως καταργείται από την αγορά και το CD. Νομίζω ότι αυτό εμποδίζει το φιλόμουσο/φιλότεχνο νέο, ο οποίος πλέον αναζητά τη μουσική μέσα από το διαδίκτυο.

Μαέστρο, ποια είναι η δύναμη που σας κάνει να σκέφτεστε και να αναπνέετε μουσική;
Είναι… είναι δύσκολη η ερώτηση… Έχει να κάνει με κάποιες λειτουργίες πνευματικές, ψυχικές και συναισθηματικές, οι οποίες είναι πολύ δυσδιάκριτες. Θα έλεγα ότι είναι αυτή η εμμονή ου έχουν οι δημιουργοί, οι οποίοι είτε πίνοντας τον καφέ τους, είτε κάνοντας έναν περίπατο, είτε βρίσκονται απομονωμένοι και γράφουν μουσική στο πιάνο τους, είναι αυτή η δύναμη που τους ωθεί σε αυτή τη συγκινησιακή κατάσταση, που δημιουργείται αυτός ο οίστρος, που δεν μπορεί να τον καταλάβει ένας «μέσος» άνθρωπος και αυτό το πράγμα, αυτή η πνευματική διαταραχή, είναι αυτό που λέμε έμπνευση. Μέσα από αυτό αρχίζει κάποιος να δημιουργεί. Υπάρχει εκεί ακριβώς γένεση. Ένα καινούργιο έργο. Μια ομορφιά που αιχμαλωτίζει. Και αυτό είναι ένα ανεξερεύνητο πράγμα που δεν μπορεί να εξηγηθεί με λόγια.

Κώστας Κούλης
 

Συνεντεύξεις