Συνεντεύξεις

loogoo

Σταμάτης Γαρδέλης - Μουσική Συνέντευξη

 
   Φέτος οι αρχές του Αυγούστου με βρήκαν να σουλατσάρω στα δρομάκια ενός παραθαλάσσιου χωριού, ίσως και κωμόπολης (δεν φημίζομαι για τις δημογραφικές μου γνώσεις) του νομού Μεσσηνίας, το Πεταλίδι. Χάζευα, τιμώντας τον τίτλο του τουρίστα, την αρχιτεκτονική των σπιτιών, τα μαγαζιά, τους ανθρώπους… Γευόμουν, καθώς η γεύση πάει παρέα με την όσφρηση, την μυρωδιά της αμμουδιάς της θάλασσας σε ένα από τα ημικύκλια του Μεσσηνιακού κόλπου, τα τηγανιτά καλαμαράκια και τις πατάτες με τη ρίγανη, τη φέτα, το φρέσκο ψωμί του χωριάτικου φούρνου. Παιδάκια πέρναγαν από μπροστά μου ανέμελα με μαγιό και φουστάκια, κοντά παντελονάκια και μια ιδέα σοκολάτας να στάζει στο ακρόχειλό τους - δείγμα του δροσερού παγωτού που έλιωνε. Στα ραδιόφωνα των μαγαζιών ακούγονταν παλιά καλά λαϊκά τραγούδια και ξαφνικά μίκρυνα τόσο πολύ… Σαν να μπήκα στο λαγούμι της Αλίκης στη Χώρα των θαυμάτων και ο πανδαμάτωρ με γύρισε πίσω στην ονειρική νιρβάνα των παιδικών μου χρόνων. Συνέχισα να περπατάω απολαμβάνοντας την ανεμελιά της χρονομηχανής που είχαν δημιουργήσει οι συνθήκες του Πεταλιδίου, όταν μέσα σε όλο αυτό το αλλοτινό παραμύθι μια γνώριμη φυσιογνωμία, κρατώντας μια κιθάρα πόζαρε στην αφίσα που ήταν κολλημένη στην παλιά ξύλινη κολώνα της ΔΕΗ. Πλησίασα κοντά για να μην αφήσω περιθώριο λάθους στα μυωπικά μου μάτια για να δω τι ακριβώς έγραφε η αφίσα και αν το πρόσωπο που είδα από απόσταση ήταν όντως εκείνου. Η αφίσα λοιπόν έγραφε «ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΓΑΡΔΕΛΗΣ LIVE» και ο υπότιτλος «ΜΟΥΣΙΚΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ, Τετάρτη 5 Αυγούστου στο Vamos». Η επαναφορά μου στα 80’s είχε ολοκληρωθεί. Εννοείται ότι δεν θα το έχανα με τίποτα!
 
gardelis2014
   Στις εννέα η ώρα ακριβώς στεκόμουν όρθια έξω από το Vamos, προσπαθώντας να βρω ένα τραπέζι που να ήταν όσο το δυνατόν πιο κοντά στην αυτοσχέδια σκηνή που είχε δημιουργηθεί κάτω από τις καλαμωτές ομπρέλες του μαγαζιού που ήταν στο χείλος της αμμουδιάς και μπροστά από την πέτρινη κοινόχρηστη βρύση της παραλίας “Ψεύτης” αλλά φευ! Τα πάντα ήταν γεμάτα. Τα τραπεζάκια της αμμουδιάς, τα πάσα στον υπερυψωμένο τετράγωνο χώρο, τα τραπέζια της πλατείας του μαγαζιού. Ούτε βελόνα δεν έπεφτε, που λένε. Αποφάσισα να καταχραστώ τη δημοσιογραφική μου ιδιότητα και να ζητήσω από τον ιδιοκτήτη να μου βάλει ένα τραπέζι κοντά στην σκηνή, καθώς η περιέργειά μου για το τι θα μπορούσε να παρουσιάσει αυτός ο κλασσικός πλέον μεγάλος ηθοποιός - και το μεγάλος δεν το λέω αυθαίρετα, τυχαίνει να έχω παρακολουθήσει πολλές θεατρικές παραστάσεις που έχει παίξει ο Σταμάτης και να έχω τεκμηριωμένη άποψη για το μεγαλείο της υποκριτικής του τέχνης - σε ένα τόσο διαφορετικό χώρο από αυτόν του θεάτρου, είχε φτάσει στο ζενίθ της. Η παράκλησή μου εισακούσθηκε και σε ένα τραπέζι πίσω από το “πρώτο τραπέζι πίστα” στρογγυλοκάθισα μαζί με τα υπόλοιπα τρία μέλη της παρέας μου, περιμένοντας με αγωνία την έναρξη της “Μουσικής συνέντευξης”.

   Στις δέκα πάρα κάτι τα φώτα που πλαισίωναν την αυτοσχέδια σκηνή άνοιξαν και ο «ανεμοστρόβιλος» Σταμάτης έκανε την εμφάνισή του, κρατώντας ένα ασύρματο μικρόφωνο και μπαίνοντας μέσα στον κόσμο χαιρετώντας τον με εγκαρδιότητα και κάνοντας με έναν εξαιρετικό έμμετρο λόγο τις συστάσεις του ίδιου και της Μαρίας που είχε μαζί του, στο ρόλο της δημοσιογράφου. «Ποιος είμαι θα σας πω με τραγούδια που αγαπώ»… Τα «πρόσωπα που έζησες, ηθοποιέ, στα χέρια του κοινού να παραδώσεις». Αυτά μας είπε μεταξύ άλλων και ξεκίνησε να παραδίδει ένα ένα τα πρόσωπα στο αποσβολωμένο κοινό του…
 
gardelis2013
   Στη σχεδόν δίωρη παράσταση που ακολούθησε, είδα ένα Σταμάτη να μεταλλάσσεται από σάτυρος, σε φιλόσοφο, σε θυμόσοφο, σε σοφό, σε δάσκαλο, σε ρομαντικό γόη, να αυτοσαρκάζεται, να αποδέχεται την ανθρώπινη φύση του, να αφυπνίζει με βαθιά και άκρως φιλοσοφημένη σκέψη στη γραφή του – γιατί τα κείμενα είναι δικά του, όπως με πληροφόρησε στο τέλος - να δημιουργεί κάτι τελείως ξεχωριστό και καινοτόμο, παντρεύοντας την υποκριτική με τη διδασκαλία ενός μεγάλου ακαδημαϊκού στο αυτοσχέδιο αυτό «αμφιθέατρο». Ο λόγος συνοδευόταν πάντα με το κατάλληλο τραγούδι, που οι στίχοι του υποστήριζαν τη θέση του κειμένου και που ήταν όλα τόσο γνωστά σε όλους μας που μοιραία μας διαμόρφωνε σε μια τεράστια παρέα που σιγοτραγουδούσε μαζί με τους μπροστάρηδες Σταμάτη και Μαρία. Η δεύτερη μεγάλη έκπληξη της βραδιάς ήταν οι φωνητικές ικανότητες των δυο ερμηνευτών, που με μόνη συνοδεία μια κιθάρα που έπαιζε ο Σταμάτης και με ένα μπαμπού ρέιν που κράδαινε η Μαρία, μας ταξίδεψαν σε αρμονικά μονοπάτια… Η τέχνη του Σταμάτη και το πολυεργαλείο που κρύβει μέσα του – ηθοποιός, συγγραφέας και άρτιος τραγουδιστής – μας έδωσαν τροφή για σκέψη και η αναγέννηση συνεχίζει το ταξίδι της μέσα από ανθρώπους όπως ο δικός μας Γαρδέλης. Στην συνέντευξη που ακολουθεί θα επιβεβαιώσω τα λόγια αυτού του κειμένου μέσα από τις απαντήσεις του Σταμάτη.

Γιατί έχεις επιλέξει το χώρο του καφέ-μπαρ για την παρουσίαση αυτού του καινοτόμου, θα έλεγα, εγχειρήματος, που η βάση του βρίσκεται στο θέατρο;
Έχει τη δυσκολία και την αυθεντικότητα του πρωτόλειου θεάτρου. Αναζητώντας τις ρίζες του θεάτρου που αναδύθηκε από αυτόν τον τόπο, του οποίου η γεωγραφική θέση από μόνη της σε υποβάλλει σε μια πνευματικότητα και βρισκόμενος απέναντι σε μια εμπορευματοποιημένη ζωή, οδηγήθηκα σε αυτή τη μορφή έκφρασης.

Πώς ορίζεις αυτή τη μορφή έκφρασης;
Όπως λέω και στην παράσταση, «...λόγος ελληνικός που στοιχεία από την πρώτη ύλη αρθρώνει...». Λέξεις που αποτυπώνουν τη στάση ζωής μου σε έμμετρη σύνθεση.
 
gardelis2015
Το άκουσα! Η «ΜΟΥΣΙΚΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ», που είναι και ο τίτλος της παράστασής σου, στηρίζεται στον έμμετρο λόγο. Γιατί τον επέλεξες;
Ο έμμετρος λόγος είναι ελλειπτικός και δίνει τη δυνατότητα ξεχωριστής ερμηνείας από τον καθένα. Διέξοδος στη σκέψη.

Οι άνθρωποι πια σκέφτονται σε βάθος ή δεν σκέφτονται;
Σκέφτονται, όσο τους αφήνει περιθώρια το κοινωνικό σύστημα που «σφυρηλατεί τους ανθρώπους, να τους διαβαθμίσει τυποποιημένους, μαζικής παραγωγής και ομοιόμορφης κοινής ρωγμής», όπως λέω και στην παράσταση.

Η συγκεκριμένη πρότασή σου δεν σου κρύβω ότι με ενοχοποίησε και με ξεμπρόστιασε. «Φωτογράφισες» και εμένα, σαν μέλος μιας οικογένειας ρομπότ. Χάνουμε, πιστεύεις, τις αισθήσεις και το συναίσθημα;
Όχι όσο αν αμφιβάλουμε! Και αν κάποτε με λάθος τρόπο ζήσαμε, σήμερα ήρθε το αύριο που φοβόμαστε χτες και ευτυχία να το λες η αμφιβολία που αποκτήσαμε!

Πραγματικά ώριμος! Και με ξάφνιασε ευχάριστα αυτή η κρυφή μέχρι τώρα ποιητική σου ωριμότητα! Τελικά τι ακριβώς είναι η «μουσική συνέντευξη»; Αυτοβιογραφία; Πολιτική θέση; Φιλοσοφική αναζήτηση; Λεύκωμα αναμνήσεων; Απολογισμός ζωής; Πικάντικες ερωτικές αποκαλύψεις;
Είναι όλα αυτά και το γεγονός ότι αναπτύσσονται μέσα στην ζεστή παρεΐστικη ατμόσφαιρα της κάθε παράστασης και η παράσταση είναι η αφορμή επικοινωνίας με τον κόσμο, μιας επικοινωνίας που πολλές φορές, όπως και σήμερα, φτάνει μέχρι το ξημέρωμα…
 
gardelis2016
Πότε θα ολοκληρωθεί ο κύκλος αυτών των παραστάσεων;
Θα κλείσει ο πρώτος κύκλος όταν έχουμε παίξει στις περισσότερες γωνιές της Ελλάδας.

Είπες «Ο πρώτος»… Θα υπάρξει και δεύτερος;
Ναι, θα υπάρξει κάτι σαν ντοκιμαντέρ - οδοιπορικό έκπληξη!

Πού στοχεύει αυτή η συνέντευξη; Πού μας ωφελεί;
Στοχεύει να αφυπνίσει την προσωπική θέση του καθένα σε ένα κόσμο που μοιραζόμαστε.

Τι ακριβώς μοιραζόμαστε σε αυτόν τον κόσμο;
Μοιραζόμαστε πολλά καλά και πολλά άσχημα. Μοιραζόμαστε τη συμμετοχή μας σε μια πειθαρχημένη εξόντωση πληθυσμού. Λέει ακούσια ο καθένας «Λιώσε με, είμαι αναλώσιμος, παιδί του κορεσμού»… Επίσης μοιραζόμαστε και την ελπίδα γιατί (σ.σ. σε αυτό το σημείο χαμήλωσε τον τόνο της φωνής του και μου είπε γλυκά και συνωμοτικά στο αυτί) «Πώς έχασες μην πεις, ποτέ μην το πιστέψεις, αυτό που είχες έπρεπε απλά να επιστρέψεις! Υπάρχει Ελπίς! Στην Ελλάδα ζεις»!
 
gardelis2017
   «Σταμάτη τελείωνε!» ακούστηκε γλυκά η φωνή της Μαρίας. Μια σπάνια, μελωδική φωνή, που μας ταξίδεψε. Μια αντισυστημική, απρόσιτη καλλιτέχνιδα, που αρνείται την προβολή και τις συνεντεύξεις. «Τα λες όλα στην παράσταση» του είπε…
 
   Είχε δίκιο η Μαρία σκέφτηκα! Ήθελα να ρωτήσω τόσα πράγματα. Για την κιθάρα που έπαιζε ο Σταμάτης, για τα τραγούδια και με πιο σκεπτικό επιλέχθηκαν. Για εκείνα τα τραγούδια, που επικύρωναν τα λόγια του κειμένου. Ήθελα να του πω πόσο ωραία και αρμονικά δένουν οι φωνές τους… Δεν πρόλαβα. Ο Σταμάτης με ευχαρίστησε και έφυγε! Έγινε ένα με τον κόσμο που ομοθυμαδόν του έλεγε ότι «Είχε μεγαλώσει μαζί του». Που του εκδήλωνε συνεχώς την αγάπη του και αυτός τους την επέστρεφε!

   Τα λόγια της δικής μου συνέντευξης δεν αποτυπώνουν το νόημα της «μουσικής συνέντευξης». Πρέπει να δεις την παράσταση ! Γιατί η συνέντευξη του Σταμάτη δεν είναι μόνο λόγια! Είναι μια μελοποιημένη θεατρική έκφραση.
Κλείνοντας θα υιοθετήσω πάλι κάποια λόγια του. Ότι.«Εντός μου κατοικεί, συμφωνία με το έξω θέλω να γίνει και στων φίλων μας την προσοχή η συνέντευξή μας να ξεχαστεί αλλά… η μνήμη άλλη ανάμνηση να δίνει»! Φέτος, τελικά, ο Αύγουστος με βρήκε να σουλατσάρω… στο μυαλό του Σταμάτη Γαρδέλη!

Μαρία Ασημακοπούλου
 

Συνεντεύξεις