Μουσική Xρονομηχανή & Άλλες Ιστορίες

loogoo

Κάθε τραγούδι και μια ιστορία. Pt.33 (Με αφορμή τα κρύα)

Τριακοστή τρίτη αναδρομή
Τίτλος: «H παλτουδιά» (Mπήκε ο χειμώνας)
Μουσική: Παναγιώτης Τούντας.
Στίχοι : Κώστας Κοφινιώτης
Ερμηνεία : Στρατός Παγιουμτζής (τεμπέλης)
 
pt331   Οκτώβριος 1975. Την προηγούμενη χρόνια έγινε η πρώτη μύηση στο βαθύ λαϊκό τραγούδι άλλα σε λάιτ εκτέλεση βουτυρωμένη (Καλδάρας σε εκτέλεση Νταλάρα). Αυτή όμως η πρώτη επαφή άφησε στο μυαλό ένα προηγούμενο, μια πεπατημένη, που έλεγε ότι με την αρχή της νέας σχολικής χρονιάς καθ’ ότι Οκτώβριος, όπως και πέρσι την ίδια περίοδο, πρέπει να ακολουθήσει και κάποιο νέο άκουσμα συντροφιά στα διαβάσματα, έτσι το είχα εγώ. Το άκουσμα πραγματικά ήλθε σαν κεραυνός ήταν ο πρώτος αμιγώς ρεμπέτικος δίσκος, που είχα την τύχη να ακούσω. Τα «50 χρόνια ρεμπέτικο τραγούδι» που είχε μια συλλογή από 26 ξανατραγουδημένα από τον Νταλάρα παλιά ρεμπέτικα τραγούδια. Ο δίσκος, διπλός και ακριβός, αδύνατο να αποκτηθεί ούτε με τις πιο αιματηρές οικονομίες. Έπρεπε να αρκεστώ στα τρία άντε τέσσερα τραγούδια του ραδιοφώνου, της εκπομπής της Μίνος κάθε Κυριακή μεσημέρι δώδεκα με μια που διαφήμιζαν τον δίσκο. Μετά από λίγο χρονικό διάστημα άρχισαν να παίζουν τα κομμάτια και διάφοροι πειρατικοί και από κανένα ξέφευγε στο Δεύτερο της κρατικής ραδιοφωνίας. Όλα μαζί όμως ποτέ. Τι κάνω τότε, πιάνω φιλίες με το καινούριο δισκάδικο που άνοιξε δύο πολυκατοικίες παραδίπλα στο σπίτι μου. Ο δισκάς ο Κυριάκος που μετά έγινε και φίλος μου, μου δώσε να περιεργαστώ το διπλό άλμπουμ, να διαβάσω τα ένθετα που αποστήθισα και να μελετήσω την ακολουθία των τραγουδιών. Είχε μεγάλη σημασία για μένα το κριτήριο επιλογής και ο τρόπος της σκέψης, για την σειρά κατάταξης των τραγουδιών στο δίσκο. Θα μου πείτε πως ένα δεκατετράχρονο παιδί τέτοιο ενδιαφέρον; Η εξήγηση είναι απλή και λογική. Τα ρεμπέτικα μέσα στη δικτατορία που καταλύθηκε πριν ένα χρόνο ήταν απαγορευμένα, όπως και κατά την δικτατορία του Μεταξά το ’36. Όλα τα ραδιόφωνα εκείνο τον καιρό κρατικά και πειρατικά(δεν υπήρχε ακόμα ελεύθερη ραδιοφωνία), έπαιζαν επαναστατικά και πολιτικά τραγούδια (Λοΐζο, Θεοδωράκη, Μαρκόπουλο κλπ) με σκοπό να ξεδιψάσουν τον κουρασμένο κόσμο από την μονοφωνία του «άντρα του πολαβαρύ» και του «ταρζάν» που επέβαλε σαν ακούσματα η Χούντα. Εγώ μεγαλωμένος σε περιβάλλον απαγόρευσης της πολυφωνίας δεν είχα ευκαιρία να ακούσω τίποτα άλλο από γλυκανάλατα μελωδικά ερωτικά ακούσματα Τζίμη Μακούλη, Δώρο Γεωργιάδη και ένα σωρό τέτοια. Όταν ο Κυριάκος έβαλε στο Πικ απ, τα ρεμπέτικα έβλεπα τον δίσκο να γυρίζει, η βελόνα να διαβάζει το βινύλιο και μου ήταν αδιανόητο να βγαίνουν τέτοιοι μαγευτικοί ήχοι . Αμ τους στίχους που τους βάζεις, τις δομές των φράσεων την αυθόρμητη στιχομυθία. Μαγεία! Αργότερα κατάλαβα όταν άκουσα τα γνήσια ότι ο Νταλάρας τα πιο πολλά απ’ αυτά τα νιαούρισε παρά τα τραγούδησε άλλα γι’ αυτό θα μιλήσουμε ξεχωριστά. Ένα είναι πάντως αδιαμφισβήτητο ότι τα έκανε γνωστά και τα επέβαλε στο πανελλήνιο. Ο δίσκος ήταν η καθοριστική αφετηρία για την αναγέννηση και επανεκκίνηση του ρεμπέτικου.
 
pt333   Αφορμή αυτού του άρθρου πάντως δε είναι τόσο η ιστορία που προανέφερα, όσο το κρύο που έπιασε τελευταία. Πάντα στα κρύα, θυμάμαι αυτό το τραγούδι, από τότε που το πρωτοάκουσα το ’75. Πως δηλαδή άπλα και χωρίς πολλά - πολλά, ο μάγκας έλυνε το θέμα κρύο, με την αγαπημένη του. Σύνθετης είναι ο μικρασιάτης Τούντας(τα είπαμε για αυτόν στην πριγκηπέσα του). Η ηχογράφηση είναι η πρωτότυπη του 1940 απο δίσκο 78 στροφών της COLUMBIA, όπου ο σύνθετης ήταν και διευθυντής της, στην Ελλάδα την εποχή εκείνη. Χαρακτηριστική είναι η ερμηνεία του Στράτου του τεμπέλη θαρρείς και βγαίνει από τα σώψυχα του.
 
 
 
 
 
Σπύρος Γκάλτσας
 
Μπήκε ο χειμώνας κι ο κοσμάκης τα `χει χάσει
και παλτουδιά καινούργια πρέπει ν’ αγοράσει
μα το δικό μου κι αν επάλιωσε παλτό
φράγκο δε δίνω κι ούτε νοιάζομαι γι’ αυτό
 
Κι αν ο καθένας τουρτουρίζει από το κρύο
θα την περνώ στην αγκαλιά σου μεγαλείο
κι όταν το τζάκι μένει σπίτι μας σβηστό
θα με θερμαίνει το φιλί σου το ζεστό
 
Κι αν δεν ανάβουμε κουκλίτσα μου μαγκάλι
θα `μαι ζεστός μες στη δική σου την αγκάλη
το πιο θερμό καλοριφέρ ειν’ τα φιλιά
σαν θα κοιμόμαστε κουκλίτσα μου αγκαλιά
 
Κι έτσι δε θα `χουμε ανάγκη από φώτα
θα την περνάμε μια χαρά ζωή και κότα
και θα κοιμόμαστε κι οι δυο απ’ τις εννιά
να μη μας πιάνει ξεροβόρι ή παγωνιά

Μουσική Χρονομηχανή & Άλλες Ιστορίες

Facebook Comments