Μουσική Xρονομηχανή & Άλλες Ιστορίες

loogoo

Κάθε τραγούδι και μια ιστορία. Pt. 66 (Έστε μάγκας, έστε μπελαλίκ!)


Εξηκοστή έκτη αναδρομή
Τίτλος: «Έντε λα μαγκέ ντε Βοτανίκ»
Μουσική Σπύρος Περιστέρης (διασκευή παραδοσιακού μικρασιάτικου) Στίχοι: Σπύρος Ζαγοραίος
Ερμηνεία: Σπύρος Ζαγοραίος

«Εμένα μ' αρέσει πάρα πολύ να τραγουδάω, όλη μου η ζωή αυτό είναι. Και στον δρόμο που πάω εγώ σφυράω, όταν δεν τραγουδάω!»
Από παλιά συνέντευξη του Σπύρου Ζαγοραίου
 
mxpt662a   Ήμασταν ακόμα παιδιά. Παίρναμε μια κιθάρα και την τυραννούσαμε στα πάρκα και στις αμμουδιές. Τύχαινε πότε-πότε κάποιος να ξέρει δυόμισι συγχορδίες και το πράμα άλλαζε. Τότε λέγαμε τα δικά μας, τα κουλτουριάρικα, τα Σαβοπουλίτικα και τα αντάρτικα, που ‘ταν της εποχής. Βλέπετε, κανακευόμασταν που έτσι… -τρομάρα μας- συμβάλαμε στην «αποτίναξη της χούντας» από τις κουρασμένες πλάτες των συμπολιτών μας. Γροθιά, λοιπόν, στην υποκουλτούρα της επταετίας ήταν τα «δικά μας» άσματα! (Πόθος διακαής, αλλά προδομένος!)
 
   Έλα όμως που δεν ήταν έτσι τα πράγματα! Ο Σπύρος ήξερε, ο Σπύρος μας κεραύνωσε, σταματήσαμε την κουλτούρα και πιάσαμε τη «μαστούρα». Αυτό ήταν το «τέλειο», το «ζητούμενο…»! Κάτι τέτοιο πρώτη φορά ακούγαμε! «Έντε λα μαγκέ ντε Βοτανίκ». Η απορία μας η πρώτη, κατά το άκουσμα του, ήταν: Είναι άραγε αληθινά καλό-γνήσιο; Ή περιπλεκόμαστε σε ατραπούς ψευτομαγκιάς; Στο δεύτερο προσεκτικότερο άκουσμα οι αντιρρήσεις καταλύθηκαν με μιας. Αυτόματα το μάθαμε και το λέγαμε, κάθε φορά πρώτο. Αφού βέβαια τυραννιστήκαμε με τους στίχους. Νέο λεξιλόγιο, ηχητική μαγεία! Ψάξαμε, βρήκαμε, πληροφορηθήκαμε! Δύσκολα ήταν, αλλά όταν θέλεις εναρμονίζεσαι.
 
mxpt663a   Η σφραγίδα του Σπύρου Ζαγοραίου έμεινε για χρόνια μέσα μας, μ’ αυτό και με αλλά τραγούδια του, όπως: «Άναψε το τσιγάρο», «Προσευχή», «Μες της πόλης το χαμάμ», «Στης Λαρίσης το ποτάμι», «Τρελοκόριτσο» και πολλά ακόμη. Ώσπου, όπως θα έλεγε και ο Στιχουργός ο Πυθαγόρας: «Έπεσε σαν κεραυνός στη γειτονιά μας το μαντάτο…. Πάει κι’ αυτός». Στα 86 του, στις 21 Οκτωβρίου του ‘14, ο Ζαγοραίος έφυγε, να πάει να βρει τον Στρατό και τους άλλους τους μάγκες του.
 
   Πολύ μικρός ακόμα, μόλις στα 15 του, χάνει το χέρι του μέσα στην κατοχή, το ’43, από μια χειροβομβίδα όταν έπαιζε με φίλους του στην Αγία Παρασκευή στην Αθήνα. Αυτό ωστόσο, δεν στάθηκε εμπόδιο στην λαμπρή, αλλά και παράλληλα δύσκολη, καλλιτεχνική του πορεία. Ο Σπύρος ήταν και τα δύο. Τόσο καλός τραγουδιστής, όσο και ευρηματικός συνθέτης. Ένας άσπιλος μάγκας με τα όλα του!
 
mxpt66   Εντούτοις, το τραγούδι του «μάγκα» δεν είναι δικό του, αυτός έγραψε μόνο τους στίχους. Για την ακρίβεια, διαμόρφωσε τους στίχους ενός παλαιότερου κομματιού. Πρόκειται για κάποιο «γκιουζέλ ταξιμ», που αποδίδεται στον Σπύρο Περιστέρη, αλλά και στον Δημητριάδη Θεόδοτο ή Τέτο ή Νικολάου Τάκη ή Σγουρό Νώντα ή Tedis. Οι στίχοι είναι αγνώστου στιχουργού, αν και ορισμένοι τους αποδίδουν στον «Τσάντα», τον Χαράλαμπο Βασιλειάδη. Ο Ζαγοραίος τους αποδίδει σε μια ιδιόμορφη «γαλλοελληνική αργκό», δίνοντας νέο χρώμα στην εκτέλεση του τραγουδιού, που ήταν παλαιότερα γνωστό ερμηνευτικά από τον Σμυρνιό, Ζαχαρία Κασιμάτη (1933), κιθαρίστα και τραγουδιστή, μέλος της ορχήστρας «τα πολιτάκια». Άλλοι πάλι, αποδίδουν τη μουσική του σε τουρκικό χαβά, των αρχών του 1930 και άλλοι σε παλαιότερη ακόμα παραδοσιακή μελωδία.
 
   Το τραγούδι, παρ' όλες τις ενδιαφέρουσες περιπέτειες, περνά στα «χέρια» του Ζαγοραίου, που το μεταφέρει «αλλιώς» στη νέα γενιά της μεταπολίτευσης το 1975. Προηγείται βέβαια μια πολύ όμορφη σύγχρονη εκτέλεση του Καζαντζίδη (1953), με τους στίχους της εκτέλεσης Κασιμάτη, αλλά πιο εκσυγχρονισμένους λόγω «νέου ήθους».
 
   Στο αφιέρωμα μας, τιμώντας τη μνήμη του μεγάλου ερμηνευτή Σπύρου Ζαγοραίου, έχουμε την γνήσια εκτέλεση του 1975, όπως και την αρχική εκτέλεση του Κασιμάτη με τους «χασικλίδικους» στίχους.

   Καλό σου ταξίδι, Σπύρο, στο κλαμπ των αθανάτων!!!
 
Σπύρος Γκάλτσας
 
Ζαγοραίος:
Κασιμάτης:
 
Έντε λα μαγκέ ντε Βοτανίκ,
άλα πι και φικ εξηγιέται
αλελεπτίκ.
 
Σταρ ντε μπουζουκέν
ντε καμπαρέν,
άλα ντε δικό μας ο καρέν.
 
Άντε α λα φουμέντο
και μαστουριόρε
με τε γκομενέτε ο ντεκέ
και οι αγγέλω πατημέντο,
φλόκο ντ' αργιλέ.
 
Έστε μάγκας, έστε μπελαλίκ,
λα ντε Βοτανικό ο πιό νταήκ
κι έντρεμεν
ντρε κάργα ντε μαγκέ
γιατί φτιαξάρε
στο μινούτο ντε δουλειέν.
 
Άντε α λα φουμέντο
και μαστουριόρε
με τε γκομενέτε ο ντεκέ
και οι αγγέλω πατημέντο,
φλόκο ντ' αργιλέ
 
Άντε α λα φουμέντο
και μαστουριόρε
με τε γκομενέτε ο ντεκέ
και οι αγγέλω πατημέντο,
φλόκο ντ' αργιλέ.
 

 

Μουσική Χρονομηχανή & Άλλες Ιστορίες

Facebook Comments