Μουσική Xρονομηχανή & Άλλες Ιστορίες

Κάθε τραγούδι και μια ιστορία. pt.36 (Γέφυρα αδελφοσύνης)

Τριακοστή έκτη αναδρομή
Τίτλος: «Κάποια μάνα αναστενάζει »
Μουσική: Βασίλης Τσιτσάνης
Στίχοι: Μπάμπης Μπακάλης
Ερμηνεία : Στέλλα Χασκίλ
Η ηττημένη νίκη των νικητών
 
mxpt36   Στον εμφύλιο δεν υπάρχουν νικητές και νικημένοι, όλοι ηττημένοι είναι! Αυτό αποδείχθηκε από την ιστορία, αυτό ίσχυσε στην διάρκεια της μακραίωνης ελληνικής παράδοσης, αυτό συνέβη και στον μεταπολεμικό εμφύλιο, την περίοδο από το 1945 έως το 1949. Η χώρα βγήκε κατασπαραγμένη, ματωμένη, ηττημένη. Εν μέσω εμφυλίου το 1948, ο Τσιτσάνης είναι ο μόνος κρίκος συμφιλίωσης που μπορεί να βρει αυτή η πατρίδα. Γέφυρα αδελφοσύνης, τι άλλο; Η μουσική του, τα τραγούδια του, αυτό που ήξερε τόσο περίτεχνα να κάνει. Φωτεινό δείγμα μέσα σ’ αυτά, το «Κάποια μάνα αναστενάζει».
 
   Συγκινητική η, σχετική με το τραγούδι, διήγηση της Μαρίας Μπέικου, αγωνίστριας της εθνικής αντίστασης. «Προς το βράδυ πια βγαίναμε. Στο δρόμο μια εμπροσθοφυλακή δική μας, συνάντησε μια εμπροσθοφυλακή του εθνικού στρατού. Έγινε αναγνώριση: Eδώ δημοκρατικός στρατός της Ελλάδας, εδώ ελληνικός στρατός. Ακούγαμε την νύχτα τον άλλο σκοπό και ακούσαμε μια μέρα το τραγούδι του Τσιτσάνη, κάποια μάνα αναστενάζει, κάποιος από τους δικούς μας μίλησε και λέει, ξαναπέστε αυτό το τραγούδι και σιγά -σιγά το μάθαμε και το τραγουδούσαμε και κλαίγαμε και μείς και κλαίγανε κι αυτοί!».
 
mxpt363   Η πρώτη εκδοχή του «Κάποια μάνα αναστενάζει» ήταν το «Ζητά να μάθει αν ζει ο γιος της», τραγούδι του Μπακάλη που το κυκλοφόρησε τελικά το 1949 - 1950 με τη Στέλλα Χασκίλ και τον Τάκη Μπίνη, μάλιστα χωρίς τα γνωστά εμπόδια της λογοκρισίας, λόγω της συγγένειάς του Μπακάλη, με τον τότε πρωθυπουργό Πλαστήρα. Οι αρχικοί στίχοι είναι πάλι του ιδίου. Πάντως, την τελική διαμόρφωση τους, την οφείλουμε στον Τσιτσάνη. Οι μελωδίες των δύο αυτών τραγουδιών σαφώς δεν είναι ίδιες, έχουν ωστόσο κάποιες ομοιότητες. Κι έτσι άρχισε ο μεταξύ τους «πόλεμος». Η θεματολογία του τραγουδιού είναι σαφώς παρμένη, από την ταραγμένη εμφυλιακή και μετεμφυλιακή περίοδο. Η «μάνα» με τη φωνή της Σωτηρίας Μπέλλου έχει μείνει διαχρονική αλλά έγινε και η αιτία να ψυχραθούν οι σχέσεις του Μπακάλη με τον Τσιτσάνη. Τις διαφορές τους αρκετά χρόνια αργότερα τις έλυσε η Δικαιοσύνη.
 
   Ο ίδιος ο Τσιτσάνης έλεγε για το «Κάποια μάνα αναστενάζει» ότι: « Η σειρά, η ουρά, των μανάδων από την οδό Λυκούργου, όπου ήταν το πρατήριο της Κολούμπια, έφτανε μέχρι την Ομόνοια. Ουδείς δίσκος, ούτε από συλλέκτες, ευρέθη σε καλή κατάσταση από τους 35.000-40.000 που έχουν πουληθεί. Όλοι είναι καταφαγωμένοι. Γι αυτό ειδικά το τραγούδι πρέπει να πω ότι από μουσικής πλευράς το θεωρώ από τις κορυφαίες μουσικές μου συνθέσεις». Κάποιες φορές μάλιστα οι αριστεροί αλλάζουν τη στροφή που λέει «.. ο λεβέντης να γυρίσει από τη μαύρη ξενιτιά» και την κάνουν «.. ο λεβέντης να γυρίσει από τη μαύρη Ικαριά».
 
   Στο αφιέρωμα έχουμε και τα δύο τραγούδια στην πρώτη τους εκτέλεση, από τη ίδια μάλιστα τραγουδίστρια, την Στέλλα Χασκίλ. Έχουμε επίσης τους στίχους από τα δυο τραγούδια, όπου είναι ξεκάθαρη η ομοιότητα της θεματολογίας τους. Υπάρχει επίσης η εκδοχή ότι οι στίχοι στο τραγούδι του Μπακάλη, να είναι του Μάτσα. Στο τραγούδι του Τσιτσάνη, επειδή ο δίσκος είναι κατεστραμμένος, προς το τέλος η ηχογράφηση κόβεται.
 
Σπύρος Γκάλτσας

Τσιτσάνης

Κάποια μάνα αναστενάζει
μέρα νύχτα ανησυχεί
το παιδί της περιμένει
που έχει χρόνια να το δει
 
Πάνω στην απελπισιά της
κάποιος την πληροφορεί
ότι ζει το παλικάρι
και οπωσδήποτε θα ΄ρθει
 
Με υπομονή προσμένει
και λαχτάρα στην καρδιά
ο λεβέντης να γυρίσει
απ' τη μαύρη ξενιτιά
 
Μπακάλης
 
Κάποια μάνα που έχει χάσει
το παιδί της στην ξενιτιά
ακόμα η δόλια το περιμένει
και βασανίζεται χωρίς παρηγοριά.
 
Χίλιες πόρτες έχει χτυπήσει
κι ακόμα τρέχει κι όλο χτυπά,
ζητά να μάθει εάν ζει ο γιος της
κι όμως κανείς δεν της μιλάει θετικά.
 
Μα η μητέρα θα τον προσμένει,
έχει ελπίδα μες στην καρδιά
πως κάποια μέρα θα επιστρέψει
και στο σπιτάκι της θα λάμψει η χαρά.
 

Μουσική Χρονομηχανή & Άλλες Ιστορίες

Facebook Comments