Μουσική Xρονομηχανή & Άλλες Ιστορίες

loogoo

Κάθε Τραγούδι Και Μια Ιστορία Pt.7 (Ελ. Βενιζέλος - Αδελφοποίηση - Φίλος … Αδάμ)


36x1 1
Αναδρομή σε τραγούδια που σημάδεψαν την μουσική ιστορία του τόπου και όχι μόνον.
Πώς δημιουργήθηκαν, πώς ενεπνεύσθηκαν από τους δημιουργούς τους και τι ρόλο διαδραμάτισαν στην εποχή τους.
 
Έβδομη αναδρομή, δεκαετία του '70
Τίτλος: "Φιλεντέμ" του 1977
Μουσική: Παραδοσιακό νταμπαχανιώτικο    
Στίχοι: Νίκος Ξυλούρης     
Ερμηνεία: Νίκος Ξυλούρης
 
   XILOURIS1Τραγούδι παραδοσιακό, ανήκει σε μια ξεχωριστή κατηγορία τραγουδιών, τα νταμπαχανιώτικα. Πρόκειται για τα κρητικά «ρεμπέτικα», αστικά λαϊκά τραγούδια με επίκεντρο τα Χανιά και το Ρέθυμνο. Κορυφαίος εκπρόσωπος τους υπήρξε ο Στέλιος Φουσταλιέρης (1911-1993), ρολογάς και οργανοπαίκτης από το Ρέθυμνο.  
 
   Ο «Ψαρονίκος» δεν έγραψε την μουσική. Απλά άλλαξε τους στίχους!!!
 
   Η ιστορία λέει ότι το τραγούδι  γράφτηκε από τουρκοκρητικό και οι αρχικοί στίχοι είναι στα Τούρκικα.
 
   Λέγεται μάλιστα ότι γράφτηκε για έναν Τούρκο που είχε σφάξει πολλούς χριστιανούς επικαλώντας τον να σταματήσει τις σφαγές.
 
   Το όνομα: Φίλε Εντέμ σημαίνει φίλε μου Αδάμ! (Αδάμ = Εντέμ στα Τούρκικα).
 
   Μετά τη μικρασιατική καταστροφή και την ανταλλαγή πληθυσμών με τη συνθήκη της Λωζάνης το 1927, ο Ελ.Βενιζέλος το χρησιμοποίησε για να δείξει την αδελφοποίηση των λαών Ελλήνων και Τούρκων. Τι έκανε; Πήρε τη μουσική του τουρκοκρητικού και έβαλε ελληνικά λόγια.
 
   Υπάρχουν πολλές παραλλαγές σχετικά με τους στίχους. Εδώ παρουσιάζουμε την γνωστή εκτέλεση του «Ψαρονίκου» από τον δίσκο «Τα Ερωτικά» του 1977, καθώς και την εκτέλεση από τον ίδιο τον Φουσταλιέρη.
           
   Είναι καθαρό νερό τα λόγια που βγαίνουν από έναν καθαρό άνθρωπο όπως είναι πάντα ο Νίκος Ξυλούρης.
 
Σπύρος Γκάλτσας

Ε μια παντρεμένη αγαπώ
Θεός να την φωτίσει μωρό μου,
μια παντρεμένη αγαπώ
Θεός να την φωτίσει μωρό μου
 
Τον άντρα της ν' απαρνηθεί
κι εμένα ν' αγαπήσει,
τον άντρα της ν' απαρνηθεί
κι εμένα ν' αγαπήσει
 
Ασπρα ρόδα στην αυλή σου,
πώς κοιμάσαι μοναχή σου;
Πώς κοιμάσαι μοναχή σου;
Ασπρα ρόδα στην αυλή σου
 
Φιλεντέμ, φιλεντέμ, φιλεντέμ,
φιλεντέμ, φιλεντέμ, ω κι αμάν-αμάν,
φιλεντέμ, φιλεντέμ, φιλεντέμ,
φιλεντέμ, φιλεντέμ, ω κι αμάν-αμάν
 
Ω μια παντρεμένη αγαπώ
έχει και δυο παιδάκια γιάλα-γιάλα,
μια παντρεμένη αγαπώ
έχει και δυο παιδάκια γιάλα-γιάλα
 
Το'να θα στέλνω για νερό
τ'άλλο για ξυλαράκια,
το'να θα στέλνω για νερό
τ'άλλο για ξυλαράκια
 
Άσπρα ρόδα και μεγάλα,
βρε πώς κοιμάσαι δίχως άντρα;
Πώς κοιμάσαι δίχως άντρα;
άσπρα ρόδα και μεγάλα
3 1 kjy1

Μουσική Χρονομηχανή & Άλλες Ιστορίες

Facebook Comments