Ταινίες

Πυροτεχνήματα την Τετάρτη

Chaharsanbe soori

Chaharshanbe soori (چهارشنبه سوری - 2006)
Σκηνοθεσία: Asghar Farhadi
Σενάριο: Asghar Farhadi, Mani Haghighi
Πρωταγωνιστούν: Hediyeh Tehrani, Taraneh Alidoosti, Hamid Farokhnezhad, Pantea Bahram, Matin Heydarnia, Sahar Dolashtahi, Mehran Mahram, Hooman Seyadi, Behshad Sharifian
Διάρκεια: 102'
 
   Την τελευταία Τετάρτη πριν από το Περσικό Νέο Έτος και την εαρινή ισημερία, ο κόσμος γιορτάζει με πυροτεχνήματα και φωτιές ένα παλαιό Ζωροαστρικό έθιμο, ως ένα πανηγύρι πριν τον ερχομό της άνοιξης. Την ίδια ημέρα κάπου στην Τεχεράνη, στην ιστορία μας τρεις ιστορίες θα εμπλακούν και θα πυροδοτήσουν τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκομένων ανθρώπων.

   Από τη μια έχουμε τη Ρουχί, μια νεαρή κοπέλα που ετοιμάζεται να παντρευτεί. Η Ρουχί βρίσκει δουλειά ως καθαρίστρια στο σπίτι του Μορτεζά και της Μοζντέ, οι οποίοι μαζί με το γιο τους ετοιμάζονται να φύγουν ταξίδι στο Ντουμπάι την επομένη. Στο διπλανό, όμως, διαμέρισμα κατοικεί η Σιμίν, μια χωρισμένη γυναίκα που διατηρεί στο διαμέρισμα παράνομα έναν χώρο αισθητικής και κομμωτήριο.

   Η Ρουχί, ενώ καθαρίζει, βρίσκεται μπροστά σε έναν ομηρικό καυγά μεταξύ της Μοζντέ και του Μορτεζά. Η Μοζντέ υποπτεύεται βάσει σαθρών στοιχείων ότι ο Μορτεζά διατηρεί σχέση με την Σιμίν και απειλεί να φύγει από το σπίτι μαζί με το παιδί. Η ίδια προσπαθεί να ελέγξει, να κρυφακούσει, για να επιβεβαιώσει την υποψία της. Φτάνει και σε σημείο να προτείνει στη Ρουχί να πάει στη Σιμίν ως πελάτισσα για τον επικείμενο γάμο, ώστε να κατασκοπεύσει την κατάσταση.

   Η Ρουχί στη θέση που βρισκόταν, καθώς ούτε παράπονα είχε από τη Σιμίν ούτε ήθελε να διαλυθεί από υποψίες ο γάμος του ζεύγους ούτε όμως της έπεφτε και λόγος, με έξυπνο τρόπο διαλύει τις υποψίες της Μοζντέ. Στη συνέχεια, όμως, κι ενώ τα πράγματα παίρνουν μια ομαλή τροπή, η αλήθεια αποκαλύπτεται στο θεατή. Η Ρουχί φαίνεται να καταλαβαίνει τι συμβαίνει. Τότε οι εμπλεκόμενοι καλούνται να πάρουν τις αποφάσεις τους, για το καλό όλων, για το προσωπικό τους καλό και για το καλό των ανθρώπων που αγαπούν.
 
   Ο Ασγκάρ Φαρχαντί, πριν από τον "Ένα χωρισμό" που θριάμβευσε κατά το 2011-12, είχε γυρίσει κι άλλες γνωστές ταινίες. Με την παρούσα ταινία έγινε γνωστός στη Δύση. Όπως και στον "'Ενα Χωρισμό", παρουσιάζει μια άλλη διάσταση της γυναικείας υπόστασης στο Ιράν, την δυναμική γυναίκα της οικογένειας, που παίρνει αποφάσεις και που κρατάει δέσμιό τους τον σύζυγο. Βλέπουμε ένα δυνητικό ερωτικό τρίγωνο, όπου στη μέση βρίσκεται ο άντρας και στο οποίο δεν έχει ο ίδιος τον τελευταίο λόγο. Βλέπουμε τον χωρισμένο σύζυγο που φέρνει την κόρη στη μητέρα και δεν μπορεί ο ίδιος να ανεβεί στο σπίτι. Βλέπουμε και τον σφοδρά ερωτευμένο άντρα που περιμένει εναγωνίως την αρραβωνιαστικιά του να γυρίσει, χωρίς να υποπτεύεται κάτι.

   Οι τρεις αυτές δυναμικές γυναίκες μας δίνουν μια άλλη εικόνα από αυτήν που έχουμε σχηματίσει για τη θέση της γυναίκας στο Ιράν, κι ας φέρουν μαντήλες και ας υπόκεινται σε ενδυματολογικό περιορισμό. Στην τελική μας κάνει να προβληματιστούμε αν όντως στο Ιράν είναι έτσι τα πράγματα ή αν αυτό απλά απεικονίζεται σε μια ταινία και τίποτα παραπάνω. Ό,τι από τα δύο και να ισχύει, ο σκηνοθέτης μέσα από τις ταινίες του (επίσης και η ταινία "Τι απέγινε η Έλλι") ανήκει στο προοδευτικό ρεύμα των Ιρανών που αποζητούν την εκκοσμίκευση της ιρανικής κοινωνίας και την απελευθέρωσή της από τα αυστηρά θρησκευτικά δεσμά και τους περιορισμούς που επιβάλλουν. Στο τελευταίο συνηγορεί και η επιλογή της προβολής μιας παλαιάς κοσμικής περισσότερο παράδοσης ή τουλάχιστον μιας θρησκευτικής παράδοσης που δεν έχει σχέση με το Ισλάμ, καθώς και το γεγονός ότι δεν προβάλλει καθόλου σκηνές ισλαμικής προσευχής.

   Με ταινίες, όπως αυτή, αλλά και με τις ταινίες του Κιαροστάμι και του Γκομπαντί, ο ιδιαίτερης ποιότητας και αισθητικής ιρανικός κινηματογράφος προσεγγίζει τη Δύση και γίνεται ουσιαστικά παγκόσμιος, με αποκορύφωμα φυσικά το Όσκαρ Ξενόγλωσσης ταινίας για τον "Ένα Χωρισμό" το Φλεβάρη του 2012.

   Τα "Πυροτεχνήματα την Τετάρτη" έχουν βραβευτεί σε φεστιβάλ στο Σικάγο, στη Λας Πάλμας και στην Τεχεράνη. Στη χώρα μας η ταινία παρουσιάστηκε στο 47ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης το 2006 με τον τίτλο "Πυροτεχνήματα την Πρωτοχρονιά", ενώ διανομή πήρε πολύ αργά, μετά την επιτυχία του "Ενός Χωρισμού", στις 11 Οκτωβρίου 2012.
 
Σωκράτης Αληχανίδης
ΣΙΝΕ-ΚΟΣΜΟΣ

Ταινίες