Θεατρικές Παραστάσεις

loogoo

Ραχήλ;!

«Ραχήλ;!»
σε σκηνοθεσία Πέτρου Ζηβανού
στην Αίθουσα Μάντεως Τειρεσία

DSC 0288   Μια διαχρονική ιστορία αγάπης μεταξύ δυο αλλόθρησκων νέων τοποθετημένη χρονικά στην Μεγάλη Εβδομάδα των Παθών κάπου το 1891, επέλεξαν το Κέντρο Θεατρικής Έρευνας Θεσσαλονίκης και ο σκηνοθέτης Πέτρος Ζηβανός για να ανεβάσουν στην Αίθουσα Μάντεως Τειρεσία. Πρόκειται για την παράσταση «Ραχήλ;!», σε σύνθεση- διασκευή του ίδιου του σκηνοθέτη, βασισμένη σε δυο έργα του Γρηγόριου Ξενόπουλου, στο σπανίως παιζόμενο δράμα «Ραχήλ» (1909) και στο μυθιστόρημα «Μεγάλη Περιπέτεια» (1937).

   Και τα δυο αυτά έργα του Ξενόπουλου έχουν ως κοινή συνισταμένη τον έρωτα που συγκρούεται με τον θρησκευτικό φανατισμό, τα στερεότυπα και τη μισαλλοδοξία σε καιρούς που οι σχέσεις των Χριστιανών και των Εβραίων είναι ιδιαίτερα τεταμένες. Στη «Ραχήλ» η ομώνυμη Εβραία ηρωίδα και ο αγαπημένος της Xριστιανός Κάρολος Δεσύλλας ζουν τον έρωτα τους κάτω από τις σκιές της λαϊκής εξέγερσης εναντίον των Εβραίων στη Ζάκυνθο, ενώ στη «Μεγάλη περιπέτεια» επαναλαμβάνεται το μοτίβο του άκαρπου έρωτα μιας Εβραίας ονόματι Έμμας με τον Χριστιανό αγαπημένο της.

IMG 8479   Στη Ζάκυνθο, λοιπόν, όπου και φτάνει μέσω του Τύπου της εποχής η είδηση της δολοφονίας ενός κοριτσιού στην Κέρκυρα. Γρήγορα στο νησί της Ζακύνθου διαδίδονται φήμες ότι οι δράστες του εγκλήματος ήταν Εβραίοι τους οποίους και κατηγορούσαν για «συκοφαντία αίματος», υποτιθέμενη ανθρωποθυσία με σκοπό να παρασκευάσουν τα πασχαλινά «άζυμα» με χριστιανικό αίμα. Αυτές, λοιπόν, οι διαδόσεις σε συνδυασμό με τον προπαγανδιστικό ρόλο του τύπου είχαν ως απόρροια την πυροδότηση ολόκληρης εξέγερσης, τους προπηλακισμούς κατά των Εβραίων, αλλά και τη λεηλασία των περιουσιών τους. Η Ραχήλ, απόγονος μιας εύπορης εβραϊκής οικογένειας τραπεζιτών, μορφωμένη και ανοιχτόμυαλη παλεύει και ονειρεύεται για την ευόδωση του έρωτά της με τον αγαπημένο της -πλην όμως αλλόθρησκο- Κάρολο Δεσύλλα. Οι προσπάθειες του ζευγαριού μοιάζουν να αποβαίνουν άκαρπες αφού η διαφορετικότητά τους στέκεται ως ένα ανυπέρβλητο εμπόδιο στο κοινό τους μέλλον.

   Το νήμα της παράστασης ξετυλίχτηκε σε ένα απέριττο και προσεγμένο σκηνικό χώρο, την πολυτελή (για την εποχή εκείνη) τραπεζαρία στο σπίτι της οικογένειας Τεδέσκου, όπου και εκτυλίσσεται το μεγαλύτερο μέρος του δράματος. Ωστόσο, ο περιορισμένος χώρος της σκηνής δεν εμπόδισε τους συντελεστές από το να μας μεταφέρουν στο κλίμα της εποχής, σε εικόνες κIMG 8504αι γωνιές γύρω από αυτό, χάρη στην περιγραφικότητα του κειμένου.

   Χαρακτηριστικό παράδειγμα, το παράθυρο- οθόνη, από το οποίο μπορούσαν οι ήρωες να παρακολουθήσουν όσα διαδραματίζονταν στον εξωτερικό χώρο, τις κινητοποιήσεις των εξεγερμένων εναντίον των Εβραίων. Ένα «παράθυρο» από το οποίο εμείς ως θεατές με την βοήθεια των κινηματογραφημένων βίντεο βλέπαμε και ακούγαμε στιγμιότυπα του ιστορικού παρελθόντος, αλλά επιπλέον μπαίναμε στον εσωτερικό κόσμο της ηρωίδας και στις μύχιες σκέψεις της.  Η μουσική, κατάλληλη και αρκετά υποβλητική κι αυτή σε ορισμένα σημεία, βοήθησε αισθητά στην έκβαση της παράστασης όπως επίσης και ο φωτισμός που υπογράμμιζε τις αντιδράσεις και την συναισθηματική κατάσταση των ηρώων.

IMG 8614   Η Μάρα Τσικάρα ως Ραχήλ ανταποκρίθηκε με επιτυχία στον δύσκολο ρόλο της ερωτευμένης αλλά και δυναμικής νεαρής Εβραιοπούλας, αν και σε ορισμένα σημεία μας έδινε την αίσθηση ότι κατέβαλε υπερβολική προσπάθεια να αναδείξει το ταλέντο της, ενώ το είχε ήδη καταφέρει. Αντιθέτως, εντυπωσιαστήκαμε από την γραφικότητα των χαρακτήρων των δύο υπηρετών, του Αβραμή (Χρήστος Τσαβλίδης) και του Μανασή (Νίκος Νικολαίδης), οι οποίοι παρόλο το νεαρό της ηλικίας τους χρησιμοποίησαν τη σκηνή σαν να είναι ο φυσικός τους χώρος και μας χάρισαν στιγμές γέλιου με τους ατακαδόρικους διαλόγους τους.

   Εν κατακλείδι, μπορούμε να μιλήσουμε για μια επιτυχημένη παράσταση η οποία αξιοποιώντας το τόσο σημαντικό και διαχρονικό έργο του μεγάλου συγγραφέα Γρηγόριου Ξενόπουλου στηλιτεύει κάθε είδους ρατσισμό και αποκλεισμό του «διαφορετικού». Η σύνδεσή της  με τα 100 χρόνια ανεξαρτησίας της Θεσσαλονίκης είναι άρρηκτη, αφού το εβραϊκό στοιχείο στη Θεσσαλονίκη υπήρξε έντονο και ιδιαίτερα ακμάζον μέχρι και τη φρίκη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και η πόλη οφείλει να επαναφέρει από τη λήθη όλα εκείνα που μπορεί να στιγματίζουν τη συνείδησή της.

Στέλλα Σταματίου

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ  ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
Σκηνοθεσία – κείμενο: Πέτρος Ζηβανός
Σκηνικά: Λίλα Καρακώστα
Κοστούμια: Νατάσα Ζηβανού
Μουσική: Κώστας Βόμβολος
Σχεδιασμός φωτισμού: Κώστας Βουρλιώτης, Πέτρος Ζηβανός
Κινησιολογία: Ιωάννα Μήτσικα
Video: Γιάννης Πειραλής, Βιργινία Ρηγάκη
Οργάνωση παραγωγής: Γιάννης Γκουντάρας, Art Minds
Διανομή: Μάρα Τσικάρα, Γιάννης Τσίκουλας, Τζίμης Κούρτης, Κώστας Βουρλιώτης, Γιάννης Γκουντάρας, Κατερίνα Γιαννούλη, Νίκος Νικολαϊδης, Χρήστος Τσαβλίδης, Έλενα Μιχαηλίδη
ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ
Αίθουσα Μάντεως Τειρεσία (Γ. Κωνσταντινίδη 15 & Μάντεως Τειρεσία-
Περιοχή Δελφών με Παρασκευοπούλου)
Ημέρες και ώρες: Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή στις 21:15
Εισιτήρια: Kανονικό 15 ευρώ, Φοιτητικό – εκπαιδευτικό 10 ευρώ, Ανέργων 7 ευρώ
Κρατήσεις: 2310 865 904 (Πέμπτη – Κυριακή, 17:30 – 20:30)
IMG 8660

Θεατρικές Παραστάσεις