Θεατρικές Παραστάσεις

Ανταπόκριση Θεατρικής Παράστασης: ''Η ζάλη των ζώων πριν τη σφαγή''

 
zali   Στο θέατρο Αυλαία παρουσιάζεται το έργο του Δ.Δημητριάδη "Η ζάλη των ζώων πριν τη σφαγή", σε παραγωγή της ΑΣΙΠΚΑ.
 
   Ο Δημήτρης Δημητριάδης είναι συγγραφέας που γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε στις Βρυξέλλες θέατρο και κινηματογράφο και αφότου γύρισε στη Θεσσαλονίκη, γράφει και μεταφράζει μέχρι και σήμερα θεατρικά έργα, μεταξύ των οποίων πολύ γνωστό είναι το "Πεθαίνω σαν χώρα", που ανέβηκε επίσης πρόσφατα.
 
   Πηγαίνοντας να δω την παράσταση, το δελτίο τύπου μου είχε δημιουργήσει υψηλές απαιτήσεις. Ξεκινώντας η παράσταση, έδειχνε να μην ανταποκρίνεται σε αυτές, κάτι που στο τέλος της σε ένα μεγάλο βαθμό αναιρέθηκε. Και όμως το γενικό αποτέλεσμα, παρά το ότι δεν με άφησε παραπονεμένο ως προς αυτό που μου άφησε, συνοδεύτηκε από μία πικρή αίσθηση. Κάτι δεν "δούλεψε" σωστά. Μην μπορώντας να αντιληφθώ τι, την επόμενη αμέσως μέρα έψαξα και βρήκα το πρωτότυπο έργο και το ξεκοκκάλισα, κάτι που με βοήθησε αρκετά να αντιληφθώ τι συνέβη και τις πταίει...
 
   Πρώτον, "Η ζάλη των ζώων πριν τη σφαγή" είναι ένα ατελές αριστούργημα. Αριστούργημα μεν, γιατί τα νοήματα του είναι βαθυστόχαστα και ο λόγος του σε πάρα πολλά σημεία αληθινό κομψοτέχνημα, ατελές δε, διότι σε κάποια σημεία το ουσιώδες της υπόθεσης ξεχειλώνει είτε λόγω όγκου, είτε λόγω της πολύπλευρης σχεδίασης του κεντρικού άξονα της υπόθεσης, που τελικά θέλει να θίξει πολύ περισσότερα από ότι -ίσως- έπρεπε.
 
   Ποια υπόθεση; Η αποδόμηση του θεσμού της οικογένειας μέσω μιας σύγχρονης -φαντασιακά δοσμένης- κατάπτωσης, στα όρια βιβλικής καταστροφής. Το έργο επίσης καταστρατηγεί παραπλεύρως κάθε ηθική αξία που συναντά στο διάβα της και πατά επί πτωμάτων για να αναδειχθεί ως μία κλασική υπαρξιακή τραγωδία. Ο λυρικός τρόπος με τον οποίο ξεδιπλώνονται οι ποταπές πράξεις των ηρώων σε συνδυασμό με την οκνηρή διάθεση τους για ολοκλήρωση και ευτυχία αναδεικνύει ένα μηδενιστικό μανιφέστο, όπου τα γεννητικά όργανα των ανθρώπων μετατρέπονται σε δυνάστες των ψυχών μας. Καλό;
 
   Θα ήταν άψογο, αν ο συγγραφέας συμμάζευε κάπως όλα αυτά που ήθελε να πει, ειδικά στην πρώτη πράξη που πλατιάζει επικίνδυνα, όλα θα ήταν πολύ πιο απλά.
 
zali2   Όπως και να 'χει. Το έργο είναι δύσκολο, αλλά όχι ακατόρθωτο, και αυτό το απέδειξε η ομάδα ΑΣΙΠΚΑ, με την -σχεδόν σχιζοφρενική από άποψη ομοιογένειας- δουλειά της. Δόκτωρ Τζέκυλ και Μίστερ Χάιντ. Η παράσταση κατ'εμέ, διότι πραγματικά δυσκολεύομαι να κρίνω αντικειμενικά αυτό που είδα, χωρίζεται σε δύο μέρη. Στο πρώτο μισό, όπου κυριάρχησε μια συνεχής κούραση καθώς απορούσα με τα αυτά που έβλεπα, και στο δεύτερο μισό, όπου το ενδιαφέρον έκανε αισθητή την παρουσία του έως ότου μετατράπηκε σε πλήρη αγωνία και θετική έκπληξη.
 
   Δεύτερον, η σκηνοθεσία της παράστασης. Στο πρώτο μισό μέρος, έδειχνε να πελαγοδρομεί, να μην μπορεί να ανταπεξέλθει του φορτίου που είχε αναλάβει και να αιμορραγεί με αφελείς ιδέες και προτάσεις, ενώ από τη μέση και έπειτα άρχισε να ξεδιπλώνεται και να στυλώνει ανάστημα, κραδαίνοντας πως αυτή θα σώσει τελικά την παράσταση. Δεν ξέρω αν τα κατάφερε, αλλά ένιωσα σαν το πρώτο μέρος να ήταν η ζάλη μας (των θεατών) για να επακολουθήσει η -ευτυχώς- πνευματική και μόνο σφαγή μας, με την καλή έννοια.
 
   Πέρα όμως από το καλαμπούρι, εν τέλει, αντιλήφθηκα ότι στο πρώτο μέρος αυτό που έφταιγε ήταν η προσπάθεια να παρουσιαστεί το έργο στην αυτούσια μορφή του. Αυτό δημιούργησε κάποιες δυστοκίες, ευτυχώς πάντως που οι αρχικές σκηνές ήταν πλαισιωμένες με κάνα δυο χαριτωμένες στιγμές που ξεκούραζαν κάπως την αντίληψη.
 
   Η σκηνοθεσία ειδικά κάποιων διαλόγων έμοιαζαν να βγήκαν σε στυλ "να φύγει" και "τι στο καλό να κάνουμε εδώ;", με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί μια αστείρευτη σύγχυση, όπως του ποιοι -ας πούμε- είναι αυτές οι τρεις "φωνές" που σχολιάζουν τα καθέκαστα;
 
zali3   Και επανέρχομαι στο κρίσιμο ερώτημα. Αφού ο σκηνοθέτης επέλεξε τελικώς να αφαιρέσει τον κύριο διάλογο από το μετέπειτα φινάλε (την εμπλοκή των τριών φωνών στην τελική κάθαρση) -που κατά τη γνώμη μου καλώς έπραξε- και να απεμπλακεί από αυτό το ειδικό βάρος, γιατί ανέλαβε να τις διατηρήσει στο πρώτο μισό του έργου, αφού δεν ασχολήθηκε μαζί τους στη συνέχεια, σέρνοντας ένα δραματουργικό πτώμα, που ποτέ δεν μάθαμε που στο διάβα ξεψύχησε; Βγάλτες τελείως! Το έργο στέκεται στην τελική και χωρίς αυτές. Και όχι μόνο αυτό, αλλά να μας παρουσιάζονται και ως κινητήριος μοχλός της υπόθεσης οι τρεις φωνές στο δελτίο τύπου; Εντελώς φαιδρό!
 
   Παραταύτα, η σκηνοθεσία στο δεύτερο μέρος, πραγματικά, σε κάποια σημεία με εντυπωσίασε. Έπρεπε εξαρχής να προσεγγίσουν το έργο με της δική τους αλήθεια και όχι να παίξουν εκτός έδρας, ψάχνοντας να ανακαλύψουν "τι θέλει να πει ο ποιητής". Σε αυτό το σημείο δεν κρίνω το κείμενο, ούτε προτάσσω την ιδανική σκηνοθετική προσέγγιση του έργου, απλά αυτή η "ευθύνη" της θεατρικής σύζευξης φάνηκε πραγματικά να στοίχειωσε το πρώτο μέρος της παράστασης.
 
   Από τη μέση και μετά, η παράσταση θεατρικά είναι ξεκάθαρα άνω του μετρίου, ο ρυθμός είναι ιδανικά αργός και σε αυτό το δόκιμο τέμπο συγκροτεί και συμμαζεύει τα απομεινάρια της σκηνής, τα επαναπλάθει και τοποθετεί πλέον αξιοπρόσεκτα τους ήρωες να παραπαίουν και να μας παρασέρνουν μαζί τους μέσα στις μελωδικές άριες που τσακίζουν την πνευματική τους υπόσταση, στους λεπτεπίλεπτους φωτισμούς που σμίλευουν τη σκέψη τους και γενικά στην πανέξυπνη εφαρμογή των τεχνικών μέσων που υποστήριζουν ευφυώς -αισθητικά και αλληγορικά- το εφιαλτικό ξέσκισμα της ψυχοσύνθεσής τους.
 
   Και τρίτον και τελευταίον, οι ηθοποιοί, ένα άλλο μεγάλο κεφάλαιο.
 
   Ο πατέρας με γοήτεψε πλήρως με την παρουσία του, ο τρόπος που περιφερόταν στο χώρο ήταν σαν να έβλεπες μια ζαρωμένη σκιά, που προπορεύεται του ανύπαρκτου σώματος της. Μου θύμισε κάτι από τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας και με έβαλε πλήρως στο όλο κλίμα. Επίσης, θεωρώ πως η κόρη ήταν άψογη και σε κάποια σημεία με συγκλόνισε. Η επιλογή της να επικρατήσουν το σώμα και η δράση του λόγου της, φανέρωσε όπως άρμοζε αυτή την υπερβατική αλήθεια, που ως αγριεμένο λιοντάρι κρύβεται μέσα στο κείμενο. Τη δάμασε με τις επιδέξιες κινήσεις των χεριών της και μας την παρουσίασε στην ήρεμη και νηφάλια μορφή της. Κάποιοι μονόλογοι, άλλωστε, είναι ατόφια διαμάντια.
 
zali4   Η μάνα και ο Φίλων ήταν επίσης αξιοπρόσεκτοι, και αν σε κάποια λιγοστά σημεία η μάνα προδόθηκε ερμηνευτικά. Κατά τα άλλα, ήταν ξεκάθαροι, άμεσοι και πιστευτοί σε αυτό που υποδύονταν και το υποστήριζαν... εν αντιθέσει με τους δύο γιους, που σε κάποιες φάσεις, μάλλον έπαιζαν σε άλλη παράσταση, καθώς η υποκριτική προσέγγιση τους, παρά τις όποιες εξάρσεις τους, μου φάνηκε στο βάθος κενή και αυτό σε τέτοια σκληροτράχηλα έργα πληρώνεται. Αποτέλεσμα να δημιουργείται μερικώς ένα χάσμα, μια ομίχλη στο ύφος της όλης εικόνας, στο πόσο ρεαλιστικό έπρεπε τελικά να είναι το βασικό επίπεδο πλοκής. Θεωρώ πάντως ότι δεν είναι οι μόνοι που φταίνε για αυτό, καθώς δεν φαινόταν να υπάρχει κάποιου είδους σύγκλιση, μια κοινή γραμμή στο κομμάτι αυτό.
 
   Εν τέλει; Η παράσταση έχει πράγματα να πει! Αξίζει όμως τον κόπο;
 
   Υποκειμενικά θεωρώ ότι τον αξίζει, μόνο και μόνο γιατί καμία παράσταση που συνεχίζεις να τη σκέφτεσαι μετά το πέρας της -και δεν μας συμβαίνει συχνά πλέον αυτό- δεν είναι χάσιμο χρόνου. Αν μάλιστα υπήρχε η δυνατότητα να τη δείτε από τη δεύτερη πράξη και έπειτα θα την πρότεινα με κλειστά μάτια, τώρα ειλικρινά δε ξέρω...
 
"Δε θα πάρεις απάντηση από μένα που σε γέννησα.
Ξέρεις τι σημαίνει γεννώ; Ξαναρχίζω τον κόσμο από το μηδέν.
Νόμιζα ότι γεννώντας θα φέρω στον κόσμο την ζωή και τελικά αυτό που έκανα,
είναι να μην μπορώ να σώσω από τη δυστυχία αυτό που γέννησα -
να μην μπορώ να του χαρίσω λίγη ευτυχία -
ούτε μια απάντηση να μην μπορώ να δώσω -
και είμαι αμετανόητη ακόμα κι όταν μετανιώνω."

Γιάννης Τσιαβός
 
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
ΚΕΙΜΕΝΟ: Δημήτρης Δημητριάδης
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Δημήτρης Μπίτος
ΜΟΥΣΙΚΗ: Τηλέμαχος Μούσας
ΦΩΤΙΣΜΟΙ: Νύσος Βασιλόπουλος
ΠΑΙΖΟΥΝ: Θεοδώρου-Γκλινάβος Στέλιος, Ειρήνη Δράκου, Θοδωρής Σκυφτούλης, Αγγέλικα Σταυροπούλου, Αλέξανδρος Τούντας, Κωνσταντίνος Φαλελάκης
ΠΑΡΑΓΩΓΗ : ΑΣΙΠΚΑ
 
ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ:
15-19, 22-26 Ιανουαρίου & 29 Ιανουαρίου- 2 Φεβρουαρίου 2014
ΗΜΕΡΕΣ & ΩΡΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ: Τετάρτη-Σάββατο 21.00, Κυριακή 20.00
ΤΙΜΕΣ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ: Κανονικό 15€, Μειωμένο 12€
ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ: 2 ώρες και 10 λεπτά

Θεατρικές Παραστάσεις