Θεατρικές Παραστάσεις

loogoo

Ανταπόκριση Θεατρικής Παράστασης: ''Ασκητική''

 
   H Ασκητική του Ν.Καζαντζάκη είναι κάτι παραπάνω από ένα λογοτεχνικό έργο. Είναι μια ωδή στο Θεό που κρύβουμε μέσα μας. Γράφτηκε κυρίως το 1922-23 μετάξυ Βιέννης και Βερολίνου και η ολοκληρωση του ήρθε το 1928 στη Ρωσία, εκεί όπου ο Καζαντζάκης προσέθεσε το τελευταίο κεφάλαιο, τη "Σιγή", μια μπόμπα που ανατίναξε όλη την Ασκητική, σύμφωνα πάντα με τα λεγόμενα του ίδιου. Το έργο πήρε την τελική του μορφή το 1944. Δημοσιεύτηκε πρώτη φορά το 1927, υπό τον λατινικό τίτλο "Salvatores Dei".
 
   Θεωρείται το πιο προσωπικό έργο του δημιουργού, καθώς αποτελεί ουσιαστικά μια κατάθεση ψυχής. Πρόκειται για ένα αριστούργημα που συμπυκνώνει σε ένα σχετικά σύντομο κείμενο, την μεταφυσική πίστη του Καζαντζάκη. Το έργο έχει ύφος στιβαρό, πλαστικό και παρά τον υπερβατικό του λόγο, περιέχει καθάρια, μια δροσιά βαθέως ανθρωπισμού.
 
Οι κύκλοι είναι πέντε: Εγώ, Ανθρωπότητα, Γης, Σύμπαντο, Θεός.
Η στερνή μορφή της θεωρίας είναι η "Πράξη"
και ο τελευταίος αναβαθμός του λυτρωτικού ανήφορου είναι η "Σιγή".

askitiki   Στο θέατρο Αυλαία, ο Βασίλης Βασιλάκης, παρουσιάζει μια θεατρική εκδοχή της Ασκητικής.
   Μα είναι δυνατόν; Πώς μπορεί να αναπαρασταθεί σκηνικά η Ασκητική; 
   Ποια σκηνή, ποιο σανίδι μπορεί να χωρέσει την σπαρακτική κραυγή του Νίκου Καζαντζάκη; 
   Πώς και γιατί; Δεν υπάρχει λόγος.
 
   Και όμως! Ο Βασίλης Βασιλάκης, με μόνο του όπλο τον θεατρικό του λόγο στέκεται στη σκηνή και υψώνει ανάστημα, θεριεύει και γίνεται η φωνή του Καζαντζάκη, η ψυχή και το σώμα.
 
Δεν μπορώ να σταθώ. Δεν μπορώ να καώ. Κανένας δεν μπορεί να με σβήσει.
 
   Ο υποτυπώδης απαλός φωτισμός, που κάθετα σχηματίζει την κοψιά του σε συνδυασμό με το καπέλο, που μας κρύβει μαεστρικά το πρόσωπο του. Ένα λευκό πανί κάδρο, που σκίζει το σκοτάδι στο βάθος και μετατρέπει εμβόλιμα της παράστασης τη φιγούρα σε σκιά. Μια φυσαρμόνικα που παίζει δυο τρεις νότες όλες κι όλες. Αυτά είναι όλα κι όλα τα μέσα που χρησιμοποιούνται. Απλά εργαλεία που προβάλλουν εύστοχα, τον άκρατο μυστικισμό του έργου, τίποτα άλλο δεν χρειαζόταν άλλωστε.
 
   Ο Β.Βασιλάκης απέδειξε ότι τελικά αρκεί το ύφος, το χρώμα και ο σωστός τονισμός του λόγου για να θέλξει ένας ηθοποιός την προσοχή του θεατή και να κερδίσει μια παράσταση τις εντυπώσεις. Μακριά από οποιαδήποτε αναίτια δράση, χωρίς καμιά περιττή φανφάρα, λιτός και γειωμένος ως άρμοζε, δίνει μια πανέμορφη βουερή πνοή στο κείμενο.
 
Όλα τούτα είναι παιχνίδι σκληρό και μάταιο, δίχως αρχή, δίχως τέλος, δίχως νόημα.

   Η Ασκητική είναι ένα έργο που όσες φορές και να το διαβάσει κάποιος, πάντα θα ανακαλύπτει κάτι εκ νέου, πάντα θα το αντιλαμβάνεται διαφορετικά. Είναι τέτοια η φύση του, η πολυπλοκότητα του, που υπερβαίνει κάθε μονοδιάστατη αντίληψη. Για αυτό και θεωρείται κλασσικό. 
 
askitiki2   Πώς αναδεικνύεται όμως ένα τόσο συμπυκωμένο, μεστό και περιεκτικό κείμενο; 
   Ο φόβος μην χαθεί το κείμενο, οι λέξεις, το νόημα. Πώς θα αποτυπωθούν χαρακτικά;
 
   Ευτυχώς για μας, ο ηθοποιός όντας και σκηνοθέτης της παράστασης, δεν φοβήθηκε ή τουλάχιστον δεν έδειξε πως φοβήθηκε, επέλεξε σοφά να υπερβεί  τα προφανή σημεία στίξης και να εδραιώσει τη δική του προσωπική αντίληψη, στην κάθε πρόταση, στην κάθε συλλαβή, κάτι που προέκυψε από εκτενή ανάλυση του ιδίου, όπως μας εξομολογήθηκε αργότερα. Το αποτέλεσμα τον δικαιώνει. Με έναν χειμαρρώδη λόγο, που δεν αναγνωρίζει χρονικά τείχη, ο ήρωας μετατρέπεται απατηλά στον ίδιο τον συγγραφέα, καθώς προβαίνει στην μεγάλη του αποκάλυψη.
 
Εγώ και συ είμαστε ένα - "και το ένα τούτο δεν υπάρχει"

   Κάποιες λέξεις χάνονται, ο ρυθμός σε κάποια σημεία συμπαρασύρει την προσοχή μας, μα έτσι έπρεπε να γίνει. Η αποκάλυψη, όσο περνά η ώρα, όλο και αποκτά περισσότερη ενότητα, όγκο, υπόσταση. Η υπαρξιακή κραυγή του Καζαντζάκη μετατρέπεται σε έναν ορμητικό καταρράκτη συναισθήματος και η αλήθεια του, ακέραιη και αμόλυντη, αναβλύζει και σκάει, με κρότο, μέσα στις καρδιές μας.
 
Όχι ο Θεός θα μας σώσει. Εμείς θα σώσουμε τον Θεό.
Πολεμώντας, δημιουργώντας, μετουσιώνοντας την ύλη σε πνεύμα.

   Αυτό είναι και το μεγάλο ατού της παράστασης. Η μετενσάρκωση αυτού του "συμπαντικού" Θεού σε ένα άνευ ορίων συναίσθημα, όπου ο ηθοποιός παραμερίζει και δημιουργεί χώρο, ώστε να καταλάβει, μέσα στα ανοιχτά φώτα της αυλαίας, την "Βοήθεια".
Ποιος φώναξε;
 
Αγάπα την ύλη. Απάνω της πιάνεται ο Θεός και πολεμάει. Πολέμα μαζί του.
Να πεθαίνεις κάθε μέρα. Να γεννιέσαι κάθε μέρα. Να αρνιέσαι ότι έχεις κάθε μέρα.
Η ανώτατη αρετή δεν είναι να 'σαι ελεύτερος, παρά να μάχεσαι για ελευτερία.
Μην καταδέχεσαι να ρωτάς: "Θα νικήσουμε; Θα νικηθούμε;" Πολέμα!
Η επιχείρηση του Σύμπαντου, για μιαν εφήμερη στιγμή, όσο ζεις, να γίνει επιχείρηση δική σου.

Η Ασκητική είναι ένα βιβλίο που θα άξιζε να επιβιώσει μιας πυρηνικής καταστροφής.
Και αυτή είναι μια παράσταση που καταφέρνει, επάξια, να μην δείχνει μικρή μπροστά του.
Πρέπει να την δουν όλοι. Είτε έχουν διαβάσει, είτε όχι, ακόμα, το πρωτότυπο. Προλάβετε!
 
Γιάννης Τσιαβός
 
Συντελεστές
Σκηνοθεσία: Βασίλης Βασιλάκης
Eπιμέλεια σκηνικού θεατρικού χώρου: Μανόλης Παντελιδάκης
Ενδυματολόγος : Δανάη Καββαδία
Φωτισμοί: Βασίλης Βασιλάκης, Δημήτρης Παπαθανασίου
Φωτογραφίες: Max Gyselinck
Ερμηνεύει ο Βασίλης Βασιλάκης
 
Ημέρες & ώρες Παραστάσεων
Δευτέρα-Σάββατο 21:00, Κυριακή 20:00
Τιμές εισητηρίων: Κανονικό 15€, Φοιτητικό-Ανέργων: 10€

ΘΕΑΤΡΟ ΑΥΛΑΙΑ
Κτίριο ΧΑΝΘ, πλευρά Τσιμισκή, τηλ: 2310237700
Γραμματεία-Δημόσιες Σχέσεις: Αγγελίνα Σοφιανοπούλου, Τηλ. 6973512863
Email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. Site: www.avlaiatheatre.gr

 

 

Θεατρικές Παραστάσεις