Θεατρικές Παραστάσεις

Όταν Έκλαψε Ο Νίτσε

«Όταν Έκλαψε Ο Νίτσε»

Θέατρο Αυλαία

«Κάποιοι δεν μπορούν να χαλαρώσουν τα δεσμά τους και μπορούν παρ’ όλ’ αυτά να απελευθερώσουν τους φίλους τους.
Πρέπει να είσαι έτοιμος να καείς μέσα στην ίδια σου τη φλόγα. Πώς θα ξαναγεννηθείς, αν δεν έχεις γίνει πρώτα στάχτη;»

   nitsetheatriko05Αυτές τις φράσεις από ένα βιβλίο του Νίτσε επιλέγει ο συγγραφέας και καθηγητής της ψυχιατρικής Ίρβιν Γιάλομ για να προλογίσει το βιβλίο του «When Nietzsche wept», και είναι αυτές που κρύβουν και την ουσία της παράστασης. Ένα βιβλίο που θεωρείται προέκταση του παιδαγωγικού έργου του συγγραφέα διασκευάστηκε για το θέατρο κι έπειτα από την επιτυχημένη του πορεία στην Αθήνα παρουσιάζεται για λίγες παραστάσεις στη Θεσσαλονίκη. Με ένα «διδακτικό μυθιστόρημα», όρο που ο ίδιος ο Γιάλομ χρησιμοποιεί για κάποια βιβλία του, επιδιώκει να επεξηγήσει ιδέες και θεωρίες της ψυχιατρικής μέσα από την αφήγηση μιας ιστορίας. Στη συγκεκριμένη περίπτωση η φανταστική συνάντηση μεταξύ του Γερμανού φιλοσόφου Φρίντριχ Νίτσε και του Αυστριακού γιατρού Γιόζεφ Μπρόιερ αποτελεί το κατάλληλο έδαφος πάνω στο οποίο παρουσιάζονται οι αγωνίες και οι φόβοι δύο χαρακτήρων που σημάδεψαν την πνευματική ιστορία και διανόηση της Ευρώπης. Δύο άνδρες θα ανακαλύψουν σταδιακά, μέσα από μια διαδικασία διπλής ψυχοθεραπείας, το βάθος των εμμονών τους και θα γνωρίσουν τη δύναμη της φιλίας. Σε ένα μείγμα πραγματικότητας και φαντασίας, μέσα από ένα κείμενο για την αγάπη και τη θέληση, παρουσιάζεται η γέννηση μιας ψυχοθεραπευτικής τεχνικής. Το όνομα αυτής, ψυχανάλυση.

   nitsetheatriko09Ενώ ο συγγραφέας διευκρινίζει στο βιβλίο του ότι η ψυχανάλυση δεν ήταν αποτέλεσμα της συνάντησης του Νίτσε με τον Μπρόιερ, οι οποίοι στην πραγματικότητα δεν συναντήθηκαν ποτέ, οι χαρακτήρες και η κατάσταση στην οποία βρίσκονται αυτοί είναι στοιχεία βασισμένα στην αλήθεια. Η αγωνία του Μπρόιερ, η απόγνωση του Νίτσε, η σχέση του Μπρόιερ με τον προστατευόμενο και φίλο του Φρόιντ, το άδοξο τέλος της σχέσης του Νίτσε με τη Λου Σαλομέ και η δυνατή σχέση γιατρού-ασθενούς μεταξύ του Μπρόιερ και της Άννας Ο. κατά κόσμον Βέρθα, αποτελούν τη βάση πάνω στην οποία στηρίχθηκε μια ενδιαφέρουσα συζήτηση ανάμεσα στις επιστήμες της φιλοσοφίας και της ψυχολογίας.

   Η παράσταση ξεκινά στο φουαγιέ του θεάτρου όπου ο Χάρης Φραγκούλης παίζοντας πιάνο μας μεταφέρει για λίγο στη Βενετία για να μας διηγηθεί τη γνωριμία του γιατρού Μπρόιερ με τη μυστηριώδη και όμορφη Λου Σαλομέ. Η γυναίκα αυτή θα ζητήσει τη βοήθεια του γιατρού για τη θεραπεία ενός φίλου της, του άγνωστου τότε φιλόσοφου Νίτσε (Νίκος Χατζόπουλος). Λίγα λεπτά αργότερα μέσα στην αίθουσα του θεάτρου μεταφερόμαστε στη Βιέννη του 1882 και ο γιατρός (Ακύλλας Καραζήσης) αναμειγνύεται με τους θεατές, όσο εκείνοι ψάχνουν ακόμα τις θέσεις τους, για να μοιραστεί τους προβληματισμούς του για τη συγκεκριμένη υπόθεση.

   Στην πρώτη συνάντηση γιατρού και ασθενούς, ο Νίτσε αρνείται να ανοιχτεί και να δεχτεί ότι οι σωματικοί πόνοι που τον ταλαιπωρούν για το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του προκαλούνται από τις ψυχικές πιέσεις που δέχεται. Ο γιατρός όμως, θα εντυπωσιαστεί τόσο από το στοχασμό του Νίτσε που για να τον κρατήσει στη Βιέννη θα του ζητήσει μια ανταλλαγή. Να τον θεραπεύσει ως γιατρός από τις κρίσεις ημικρανίας που τον βασανίζουν κι εκείνος ως φιλόσοφος να τον βοηθήσει να απαλλαγεί από την απόγνωση του. Αυτό όμως που ξεκινά ως πείραμα αποδεικνύει την ανάγκη και των δύο για εμπιστοσύνη και ουσιαστική επαφή. Η λογική συγκρούεται με το συναίσθημα σε ένα κείμενο για τις βαθύτερες σκέψεις και τους φόβους των χαρακτήρων που πρωταγωνιστούν. Βυθίζονται οι δυο τους σε έναν κόσμο όπου τα πάθη και τα όνειρα συναντιούνται και μόνο όταν αποκαλύψουν τις πραγματικές τους σκέψεις θα έρθει και η ουσιαστική λύτρωση. Πόση αλήθεια όμως αντέχουν;

   nitsetheatriko10Μοιραίες γυναίκες θα ενώσουν τις ζωές των δύο ανδρών, γυναίκες που θα τους εμπνεύσουν και θα τους διαλύσουν και με σκοπό να τιθασεύσουν τους εσωτερικούς τους δαίμονες θα αναπτύξουν επί σκηνής τις υπαρξιακές τους σκέψεις για το Θεό και το θάνατο. Παρατηρητής όλων αυτών ο Σίγκμουντ Φρόιντ (Χάρης Φραγκούλης), ο οποίος προτείνει και για πρώτη φορά στο φίλο του Μπρόιερ την ενασχόληση με το ασυνείδητο και κλείνει μ’ αυτόν τον τρόπο το μάτι στους θεατές για την αρχή της θεραπευτικής μεθόδου της ψυχανάλυσης.

   Δύο καρέκλες και λίγα βιβλία αποτελούν το χώρο του ιατρείου, ενώ μικρές αλλαγές σε ένα ήδη αφαιρετικό σκηνικό μας μεταφέρουν στο νεκροταφείο ή στην κλινική όπου γίνονται οι συναντήσεις των δύο προσώπων. Σε όλη τη διάρκεια της παράστασης οι τρεις ηθοποιοί υποδύονται, παρατηρούν και αφηγούνται με επιτυχία την εξέλιξη της σχέσης των δύο ανδρών. Με σκοπό να αποφευχθεί η δημιουργία μιας κινηματογραφικού τύπου εξιστόρησης, οι γυναίκες που ξυπνούν τους πόθους και τις εμμονές τους απουσιάζουν ως φυσικές μορφές από τη σκηνή, ενώ παρουσιάζονται ως κούκλες ή περιγράφονται ως σκέψη στο μυαλό τους. Οι ερμηνείες σε κερδίζουν από την πρώτη στιγμή της παράστασης και οι σκέψεις που ακούγονται δείχνουν το μονοπάτι που πρέπει να ακολουθήσεις για να ζήσεις τη ζωή που εσύ θέλεις … «Αν σκεφτείς ότι είσαι καταδικασμένος να ζήσεις άπειρες φορές την ίδια ζωή, τους ίδιους πόνους και τις ίδιες χαρές σε όλη την αιωνιότητα, τότε θα κάνεις τις ίδιες επιλογές;»

Σοφία Μαρτιγοπούλου

Συντελεστές
Θεατρική διασκευή: Ευαγγελία Ανδριτσάνου
Σκηνοθεσία: Ακύλλας Καραζήσης, Νίκος Χατζόπουλος
Eπιμέλεια σκηνικού χώρου & κοστουμιών: Ελένη Μανωλοπούλου
Μουσική: Κορνήλιος Σελαμσής
Φωτισμοί: Αλέκος Γιάνναρος
Βοηθός σκηνοθέτη: Νικήτας Αναστόπουλος
Παραγωγή: Γιώργος Λυκιαρδόπουλος-Λυκόφως
Παίζουν
Ακύλλας Καραζήσης, Χάρης Φραγκούλης, Νίκος Χατζόπουλος
Από 22 Σεπτεμβρίου – 7 Οκτωβρίου 2012
Ημέρες & Ώρες Παραστάσεων
Τετάρτη, Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο 21.00 & Κυριακή 20.00
Τιμές εισιτηρίων
Κανονικό: 18 € , Φοιτητικό: 14 € (Παρ-Κυρ)
Μειωμένο: 15€ & Φοιτητικό: 12 € (Τετ-Πέμπ)
Θέατρο «Αυλαία», πλατεία ΧΑΝΘ, τηλ. 2310 237700
nitsetheatriko12

Θεατρικές Παραστάσεις