Θεατρικές Παραστάσεις

Οιδίπους Τύραννος


«Οιδίπους Τύραννος» στο Θέατρο Συκεών

mmmImage   «Εμένα το θέατρο με ενδιαφέρει όταν με βοηθά στην αμφισβήτηση, όταν με βγάζει από τη λογική της καθημερινότητας, με βάζει σε συζήτηση με τον εαυτό μου, όταν μου προσφέρει εμπειρία...», είπε σε πρόσφατη συνέντευξη του στο «Βήμα» ο Τσέζαρις Γκραουζίνις, σκηνοθέτης της τραγωδίας «Οιδίπους Τύραννος» που παρουσιάζει το φετινό καλοκαίρι η εταιρία «αρτivities» και το ΔΗΠΕΘΕ Βόλου, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών.

   Η παράσταση έχει ήδη παρουσιαστεί στο Βόλο και στην Επίδαυρο, ενώ θα περιοδεύσει και σε άλλες πόλεις και ελληνικά φεστιβάλ. Με πρωταγωνιστές τον Κωνσταντίνο Μαρκουλάκη και τον Αιμίλιο Χειλάκη παρέα με άλλους εννιά άντρες ηθοποιούς, καταχειροκροτήθηκε και από το κοινό της Θεσσαλονίκης. Ο αντρικός αυτός θίασος, που παρακολουθήσαμε εχθές στο Ανοιχτό Θέατρο Συκεών, έδωσε πραγματικά τον καλύτερο του εαυτό πραγματώνοντας τον στόχο του σκηνοθέτη και όχι μόνο.

   Μέσα από μια εντελώς μινιμαλιστική σκηνοθετική προσέγγιση, με ελάχιστα αντικείμενα να μετακινούνται από τους ίδιους του ηθοποιούς διαρκώς, προκειμένου να εξυπηρετηθούν οι ανάγκες του έργου -χωρίς αυτό να είναι καθόλου ενοχλητικό-είδαμε τον Κωνσταντίνο Μαρκουλάκη να μεταμορφώνεται επί σκηνής από μάντης Τειρεσίας σε Ιοκάστη και από Ιοκάστη σε βοσκό. Είδαμε τον Αιμίλιο Χειλάκη σταθερά στο ρόλο του Οιδίποδα με όλες του τις ψυχικές και σωματικές μεταβάσεις, τον Χρήστο Σαπουντζή στο ρόλο του Κρέοντα και του Άγγελου, τον Κώστα Κορωναίο σαν κορυφαίο του Χορού μαζί με άλλους επτά εξαιρετικούς ηθοποιούς μέλη του Χορού, χωρίς τους οποίους σίγουρα η παράσταση δε θα ήταν του ίδιου μεγέθους.

   Ασύλληπτη η πλοκή της κορυφαίας τραγωδίας του Σοφοκλή με έναν Οιδίποδα- μίασμα, εγκλωβισμένο σε μαντείες και χρησμούς, που σκοτώνει τον πατέρα του Λάιο χωρίς να το γνωρίζει, χωρίς να το γνωρίζει παντρεύεται τη μάνα του Ιοκάστη και γίνεται βασιλιάς γεννώντας παιδιά που είναι ταυτόχρονα αδέλφια του. Η σκιαγράφηση του κάθε χαρακτήρα επί σκηνής είναι εντυπωσιακή δεδομένου του ηθογραφικού ταλέντου του μεγάλου δραματουργού, άλλοτε μέσα από τη συζήτηση του Οιδίποδα με τον Τειρεσία, της διαμάχης του με τον Κρέοντα, άλλοτε μέσα από τα λόγια της Ιοκάστης και τις διαρκείς αντιδράσεις του Χορού. Η εντέχνως διάχυτη σε όλο το έργο τραγική ειρωνεία μας εμφυσά τη συμπόνια για τους ήρωες και πολλές φορές μας προκαλεί ακόμη και ένα ειρωνικό μειδίαμα, με κορυφαία τη στιγμή που άγγελος εμφανίζεται στο παλάτι για να ενημερώσει τον Οιδίποδα, πως ο βασιλιάς της Κορίνθου και θετός πατέρας του πέθανε. Έτσι, μετά τη σύγχυση μεταξύ χρησμών και πραγματικότητας και παρά την προσπάθεια εκλογίκευσης της προφητείας καταλήγουμε στην συγκλονιστική αναγνώριση που αποτελεί την περιπέτεια και λύση του δράματος. Βιώνουμε, τελικά την κάθαρση μέσα από την κατάρρευση και τον θάνατο της Ιοκάστης μαζί με την αυτοτύφλωση και αυτοεξορία του Οιδίποδα.

   Ο ομαδικός τρόπος αφήγησης, ο εσωτερικός ρυθμός της παράστασης, ο απόλυτος συντονισμός των σωμάτων σε συνδυασμό με την εξαιρετική μετάφραση του Μίνωα Βολανάκη – όπλο δυνατό στα χέρια του λιθουανού σκηνοθέτη και αναγκαίο των ηθοποιών, οδήγησε σε ένα εκπληκτικό αποτέλεσμα.

   Δε θα μπορούσαμε να παραβλέψουμε την ενδυματολογική επένδυση της παράστασης από τον Κένυ Μακ Λέλλαν που κάθε άλλο από αρχαίο θέατρο θύμιζε. Χωρίς αμφιβολία προσέδιδε ένα ταιριαστό με όλη τη σκηνοθεσία εναλλακτικό ύφος αναδεικνύοντας και μ’ αυτόν τον τρόπο τη διαχρονικότητα κάθε αρχαίας τραγωδίας.

   Η μουσική της παράστασης κυρίως προερχόταν από τους ίδιους τους ηθοποιούς, οι οποίοι χρησιμοποιώντας τις υπέροχες φωνές τους και ελάχιστα μουσικά όργανα κατάφεραν να εναλλάσσουν ολόκληρο το σκηνικό δημιουργώντας εικόνες μπροστά στα μάτια μας, υποβάλλοντας μας σε διαφορετικό κάθε φορά συναίσθημα. Έξυπνες εικόνες άλλωστε υπήρχαν καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης με χαρακτηριστική εκείνη όπου το εντυπωσιακό βασιλικό φόρεμα της Ιοκάστης τοποθετείται επιδέξια μέσα σε μια βαλίτσα την οποία σηκώνει ο Χορός και μεταφέρει σαν φέρετρο, υποδεικνύοντας το θάνατο της Ιοκάστης. Μαγευτική εικόνα και αυτή της εισόδου που μας άφησε σαστισμένους να προσδοκούμε το στήσιμο της παράστασης καθώς στη σκηνή δεν υπήρχε απολύτως τίποτα. Ωραίο, επίσης, το παιχνίδι με την καρέκλα-θρόνο που άλλοτε πεσμένη και άλλοτε όρθια συμβόλιζε την ταραχώδη βασιλική ζωή στον κύκλο των Λαβδακιδών.

   Ήταν από τους λίγους θιάσους που έμπρακτα απέδειξαν πως όταν μια ομάδα δουλεύει ομαδικά λειτουργεί αποδοτικά κι αυτό το είδαμε επί σκηνής όταν οι πρωταγωνιστές γίνονταν ένα με το Χορό και ο Χορός με εκείνους! Η ανεπιτήδευτη αλληλεπίδραση μεταξύ τους κατέστησε την παρουσία τους φυσική και ζωντανή χωρίς να απαιτούνται φωνές και οδυρμοί για να αποδοθεί η τραγικότητα των ηρώων.

   Για πολλές στιγμές συνειδητοποιήσαμε στην παράσταση το πόσο ασύλληπτα σενάρια συνέθεσε ο νους του Σοφοκλή και πόσο επιτυχημένα ο ίδιος επεδίωξε να μυήσει το νου μας σε βαθιές φιλοσοφικές προεκτάσεις. Μια παράσταση που μας δείχνει πως ο άνθρωπος μπορεί να είναι ελεύθερος, μπορεί να ορθώσει το ανάστημα του, έστω και αυτοτιμωρούμενος όσο παγιδευμένος κι αν είναι στα δεσμά του πεπρωμένου, της μοίρας η όποιου άλλου άγνωστου ζυγού γιατί ποτέ δε χάνει το δικαίωμα της ψυχικής ανάτασης, όπως άλλωστε και όλοι εμείς όταν παρακολουθούμε τέτοιες παραστάσεις!

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
Παίζουν οι ηθοποιοί: Αιμίλιος Χειλάκης, Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης, Χρήστος Σαπουντζής, Κώστας Κορωναίος, Αλμπέρτο Φάις, Γιάννης Τσεμπερλίδης, Κώστας Σειραδάκης, Παναγιώτης Εξαρχέας, Ονίκ Κετσογιάν, Γιώργος Παπανδρέου, Τζεφ Μααράουι
Μετάφραση: Μίνως Βολανάκης Σκηνοθεσία : Τσέζαρις Γκραουζίνις Σκηνικά – Κοστούμια: Κέννι Μακλέλλαν Φωτισμοί: Νίκος Βλασόπουλος Μουσική: Δημήτρης Θεοχάρης Βοηθός σκηνοθέτη: Μάρω Παπαδοπούλου Διεύθυνση παραγωγής: Γεωργία Παναγιωτοπούλου Φωτογραφίες: Γιάννης Βασταρδής
Δημιουργικό: Kiss My Art, Μαρία Παναγιωτωνάκου

Στέλα Διακάκη
mmm0018 BW

Facebook Comments

Θεατρικές Παραστάσεις