Συνεντεύξεις

Ζητείται Θεία - Η συνέντευξη

 
Πήγα στο θέατρο «Λύχνος» και είδα την παράσταση… Δύο ώρες γέλιου και όμορφης ροής, δύο ώρες με μια ομάδα ηθοποιών να μας κάνει να περνάμε ΚΑΛΑ, αφού και οι ίδιοι περνάνε ακόμα καλύτερα στη σκηνή… Το «Ζητείται Θεία», το έργο που παρακολούθησαν και αγάπησαν πολλοί-πολλοί συμπολίτες μας, έρχεται να μας κρατήσει συντροφιά και το καλοκαίρι, στο θέατρο «Τριανόν», σε ένα καταπληκτικό χώρο στο κέντρο της Αθήνας. Πέρασα λοιπόν μια βόλτα από το θέατρο, παρέα με την αεικίνητη Μαρκέλλα Καζαμία, είδα λίγο από την πρόβα και στο τέλος έφερα κοντά μου την «Ομάδα Κρίσης» (ονοματάρα, ναι;) για να κάνουμε μια κουβεντούλα για το έργο και για το… επόμενο έργο. Τι, σιγά μην το αφήναμε! Τι είναι αυτό που κάνει το θέατρο διαχρονικό και αναντικατάστατο; Τι είναι αυτό που κάνει τον ηθοποιό να συνεχίζει, σε πείσμα των καιρών;
 
Σύγχρονο το σενάριο…
Μάκης Αρβανιτάκης: Σύγχρονη κωμωδία…
 
theia01
Πιο σύγχρονο δεν γίνεται. Πώς βγήκε όλο αυτό, πώς προέκυψε;
Μάκης: Συγγραφέας του έργου είναι μία κυρία, η οποία γράφει συνήθως όπερες. Είναι βραβευμένη μουσικός! Θέλησε κάποια στιγμή να ασχοληθεί με το θέατρο. Και έγραψε αυτή την ιστορία. Εμείς το πήραμε, προσπαθήσαμε να το κάνουμε να είναι πιο «μιλητό», πιο θεατρικό, μας άρεσε το κείμενο, μας άρεσε το θέμα και είπαμε να το κάνουμε παράσταση. Γιατί είναι σύγχρονο…
Κική Αυγουστάτου: Όπως είπε και η ίδια η κυρία Μαριέλλη Σφακιανάκη Μανωλίδου, που έγραψε το έργο, της προέκυψε η ιδέα την ώρα που πήρε το χαρτί από το ΙΚΑ, να παρουσιαστεί η ίδια, διαφορετικά θα της κόψουν τη σύνταξή της. Έτσι λοιπόν σκέφτηκε αυτή την κωμωδία που πίστευε και πιστεύει, κι εμείς το πιστεύουμε βέβαια, ότι αυτό έχει να κάνει με πολλούς ανθρώπους που παίρνουν σύνταξη. Μας έδωσε τη δομή του έργου, εμείς το «ομορφύναμε» αν θέλετε περισσότερο, το κάναμε πιο θεατρικό. Είναι κείμενο που ανταποκρίνεται στη σκληρή ελληνική πραγματικότητα και προκαλεί το γέλιο… Έχει πολλές κωμικές καταστάσεις. Τα δυο παιδιά που ζουν με τη σύνταξη της πεθαμένης θείας τους αναγκάζονται να ψάξουν για δουλειά, όταν έρχεται το χαρτί από το ΙΚΑ.
 
Ποιος πρωτοπήρε το σενάριο στα χέρια του;
Κική: Εγώ, σε μένα ήλθε.
Μάκης: Η Κική Αυγουστάτου έχει κάνει και τη σκηνοθεσία της παράστασης.
 
Από τη στιγμή που το πήρατε στα χέρια σας μέχρι την πρώτη πρόβα… πόσο καιρό σας πήρε; Για να το δουλέψετε, να το επεξεργαστείτε…
Κική: (γέλια) Τρεις μήνες κοντά!  
Μάκης: Για να γράψει κάποιος θέατρο πρέπει να έχει μεγάλη εμπειρία… Πρέπει να ξέρει να παίζει θέατρο κιόλας. Δεν είναι τυχαίο που οι ηθοποιοί έχουν γράψει τα πιο μεγάλα θεατρικά έργα. Και οι κλασσικοί συγγραφείς παίζανε τα έργα τους. Και ο Ευριπίδης και ο Σοφοκλής… Και ο Σαίξπηρ ηθοποιός ήταν…
 
theia02
Είχαν και αίσθηση της «χωροταξίας»…
Μάκης: Της σκηνικής οικονομίας. Και είναι μεγάλο πράγμα αυτό. Όπως και ο έξυπνος διάλογος, επίσης σημαντικό πράγμα, κάτι που οι ηθοποιοί το κατέχουν παρά πολύ. Ειδικά οι πιο παλιοί ηθοποιοί, οι οποίοι αυτοσχεδίαζαν κιόλας, ο Μακρής, ο Αυλωνίτης, όλη αυτή η γενιά των μεγάλων ηθοποιών, το κατείχαν καλά το άθλημα. Να αυτοσχεδιάζουν και αυτό να «περνάει κάτω», στον κόσμο. Αυτό το έργο είχε πολύ ωραία δομή. Ήταν ρεαλιστικό έργο, είχε αρχή-μέση-τέλος, είχε μια εξέλιξη, όσον αφορά τους ήρωες. Γιατί ένας ήρωας σε ένα θεατρικό έργο εξελίσσεται σιγά-σιγά. Βλέπεις έναν, δεν ξέρεις ποιος είναι, σιγά-σιγά καταλαβαίνεις τι χαρακτήρας είναι και τα λοιπά… Γι αυτό το διαλέξαμε. Και ο καθένας έβαλε το μεράκι του, την αγάπη του…
Κική: Τις ανατροπές του…
Μάκης: Ναι, με την άδεια της συγγραφέως βέβαια… Και το παρουσιάσαμε! Και επειδή ανταποκρίνεται πολύ στις συνθήκες κρίσης που ζούμε, βαφτίσαμε και το σχήμα έτσι! Ομάδα Κρίσης! Το αγαπήσαμε το έργο, το αγάπησε ο κόσμος πολύ… Η συγγραφέας μας είπε ότι δεν περίμενε ποτέ να γίνει έτσι… Η ομάδα έγινε ταυτόχρονα με το έργο. Γνωριζόμαστε από παλιότερες δουλειές… Αυτή η κρίση δεν είναι μόνο οικονομική. Είναι και κρίση πολιτισμική, είναι κρίση αξιών.
Ανδρομάχη Γεωργίου: Καταρχήν, η ομάδα είχε ένα παρελθόν… Σε πείσμα των καιρών, που θέλουν ο καθένας να είναι μόνος του, εμείς κάναμε μια ομάδα. Και κάναμε και κάτι άλλο, πάλι σε πείσμα των καιρών, που δεν θέλουν να έχει ο κόσμος ένα όραμα ή ένα όνειρο, εμείς το κάναμε πραγματικότητα πάνω στη σκηνή και αυτό φαίνεται. Και δεν θα πω ότι είμαστε μια ωραία παρέα γιατί δεν πάμε εκδρομή. (γέλια) Αγαπιόμαστε όμως… Μας δένει αυτό το μεράκι.
 
theia03
Αυτή η ομάδα που αγαπιέται, κάθε πότε σταματούσε τις πρόβες από τα γέλια;
(Πολλά γέλια) Κική: Σπανίως… δεν σταματούσε!
Μάκης: Κοίτα, αυτό που είπε η Ανδρομάχη είναι πολύ μεγάλο πράγμα. Αυτό που στη σκηνή δεν μπορείς να κρύψεις ποτέ είναι η σχέση με το συνάδελφό σου. Στο θέατρο δίνεις και παίρνεις συνέχεια. Δεν ξέρω πώς να το πω επιστημονικά, οι επιστήμονες θα έλεγαν ότι είναι μια ακτινοβολία. Είμαστε πομποί και δέκτες. Αυτό γίνεται και πάνω στη σκηνή, όπως και μεταξύ του κοινού και των ηθοποιών. Γι αυτό το θέατρο είναι αναντικατάστατο, για αυτό θα μείνει πάντα κλασσικό, γι αυτό και θα παραμείνει, όσο και αν προχωρήσει η τεχνολογία.
Κική: Μπορείς να αυτοσχεδιάσεις επειδή ακριβώς ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και είναι τόσο άμεσο κείμενο, ώστε το ζητούμενο από μας είναι να δημιουργηθεί αυτή η μέθεξη μεταξύ κοινού και σκηνής, που πιστεύω ότι απογειώνει όλο το έργο… Και αυτό συμβαίνει!
 
Από παράσταση σε παράσταση, κατά συνέπεια, υπάρχουν αυτοσχεδιασμοί, έτσι; Αλλάζετε, προσθέτετε, αφαιρείτε…
Κική: Βέβαια!
Ανδρομάχη: Εγώ το εκλαμβάνω σαν δώρο. Είναι ένα δωράκι, μια έκπληξη, που κάνει ο ένας στον άλλο. Υπάρχουν άλλοι που κάνουν περισσότερες εκπλήξεις. Άλλοι λιγότερες. Αλλά όλοι κάνουμε δωράκια, ο ένας στον άλλο! (γέλια) Με αποτέλεσμα ο κόσμος, που δεν ξέρει το τι γίνεται, να φεύγει και να λέει ατάκες στις παρέες!
Μάκης: Κάποιος που έχει ήδη δει την παράσταση και έλθει τώρα στο Τριανόν να την ξαναδεί… Είναι ένα άλλο έργο!
 
theia04
 
Αυτό είναι το δωράκι για μας τους θεατές!
Μάκης: Ακριβώς! Πετύχαμε να κάνουμε κάτι ζωντανό. Είναι και ιδεολογικό λίγο θέμα. Τα νεότερα χρόνια, από το ’70 και μετά, μάθαμε να αναμασάμε τον πολιτισμό των άλλων λαών. Μαϊμουδίζαμε. Το ίδιο έγινε και στο θέατρο. Βρέθηκαν κάποιοι πολύ μεγάλοι σκηνοθέτες στο θέατρο… Ο Κουν, ο Σεβαστίκογλου… Οι οποίοι είχαν και γνώση και κουλτούρα. Μετά οι σκηνοθέτες έβγαιναν έξω, έβλεπαν παραστάσεις, αντέγραφαν και έτσι ξεχάστηκαν τα δικά μας τα έργα. Οι νέοι βλέπουν σήμερα το «Η κυρά μας η μαμή» και πέφτουν κάτω από τα γέλια. Στην εποχή μου οι άλλοι θεωρούσαν το Σακελάριο υποδεέστερο συγγραφέα, κάτι σαν τα σκυλάδικα στη μουσική. Δεν είναι όμως έτσι. Αυτοί οι άνθρωποι είχαν υποδομή. Τα έργα τους είναι σύγχρονα ανά τους αιώνες. Ο Φον Δημητράκης, ο Μαυρογιαλούρος. Δεν είναι τυχαίο που τα αγάπησε ο κόσμος. Δεν τα αγάπησαν οι κριτικοί. Αλλά, ξέρεις, οι αξίες πάντα μένουν.
Νίκος Τσεργάς: Δεν λέμε βέβαια ότι είμαστε το αντιπροσωπευτικό είδος του ελληνικού θεάτρου. Λέμε ότι το αγαπάμε, ότι το σεβόμαστε.
 
Εδώ στο Τριανόν είστε για πόσες παραστάσεις;
Μάκης: Θα είμαστε εδώ για όλο το καλοκαίρι. Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή.
 
Αυτή την ωραία την ομάδα εδώ θα τη δούμε πουθενά αλλού;
Μάκης: Καταρχήν θα πρέπει να σας πω ότι καταφέραμε και φτιάξαμε ένα δικό μας χώρο. Το θέατρο «Λύχνος», που ήλθατε και είδατε την παράσταση. Μπορεί πάντα σε μια ομάδα να μπαίνουν ένας ή δύο μπροστά αλλά αυτό γίνεται πάντα σε όλες τις ομάδες και όλες της εκδηλώσεις της κοινωνίας. Θέλουμε να υπηρετήσουμε το ελληνικό έργο. Έχουμε βρει ένα πολύ ενδιαφέρον έργο που έχει γραφεί το 1900. Και είναι σαν είναι γραμμένο χθες το πρωί. Έλληνας συγγραφέας, ανώνυμος, ο οποίος έφυγε μετανάστης… Βρέθηκε ένα τετράδιο με τα κείμενά του. Το μάζεψε ο Λέανδρος Πολενάκης. Είναι μια τριλογία. Το ένα από αυτά τα έργα μου έφερε να το διασκευάσω. Και ο ίδιος έκανε μια επεξεργασία και σκεφτόμαστε να το ανεβάσουμε. Θέλουμε πάντως να παίζουμε ελληνικά έργα.
 
Τι είναι αυτό που σας ενοχλεί και τι είναι αυτό που σας αρέσει περισσότερο στο ελληνικό θέατρο;
Μάκης: Αυτή είναι δύσκολη ερώτηση. Ας ξεκινήσει κάποιος…
Σωτήρης Νάνος: Ναι, ξεκίνα εσύ, Μάκη! (πολλά γέλια)
Μάκης: Εγώ καταρχήν πιστεύω ότι το ελληνικό θέατρο είναι μέσα στη φύση του ανθρώπου. Σου δίνει μια ευεξία, είναι ένα είδος μέθης… Σου βγάζει ένα ψυχισμό, σου βγάζει πράγματα που δεν ήξερες ότι υπήρχαν… Κάθαρση! Αυτό συντελεί στο να έχεις μια καλή ψυχολογική κατάσταση και να μπορείς να βοηθάς τους συνανθρώπους σου… Τι είναι ενοχλητικό τώρα… Ποτέ η πολιτεία δεν είδε το θέατρο σοβαρά. Θεωρεί τους ηθοποιούς υποδεέστερους. Μέχρι και τη δεκαετία του ‘60 δεν τους άφηνε να πάνε για μάρτυρες στα δικαστήρια, υπήρχε νόμος! Θεωρούσε δηλαδή ότι είναι de facto ψεύτες! Ε, κάποια στιγμή τους καίγανε στην πυρά! (γέλια) Επίσης, υπάρχει μια γραφειοκρατία που δεν μας αφήνει να κάνουμε τη δουλειά μας, πάντα υπάρχει ένα πόδι που περιμένει να σου βάλει τρικλοποδιά…
Σωτήρης: Μου αρέσει ότι υπάρχουν πολλές ομάδες, πολλή όρεξη για δουλειά… Και μέσα από αυτή τη ζύμωση, όσο μεγαλύτερη είναι αυτή, τόσο περισσότερες πιθανότητες υπάρχουν να βγει κάτι καλό. Αυτό που με ενοχλεί είναι αυτό που είπε κι ο Μάκης. Ποτέ το ελληνικό κράτος δεν είδε σοβαρά το θέατρο.
Κική: Αυτό που θα μπορούσε να γίνει, και που θα το θέλαμε, είναι να παίξει ουσιαστικό ρόλο η τοπική αυτοδιοίκηση, να υποστηρίξει οικονομικά, να μπορεί να προωθήσει έργα, να τραβήξει τη νεολαία σ’ αυτό το μαγικό χώρο. Δυστυχώς, η τοπική αυτοδιοίκηση θεωρεί πιο δεύτερο το θέατρο. Προτιμάει να κάνει μια συναυλία σε ένα γήπεδο και να εισπράξει από κει περισσότερα χρήματα.
Νίκος: Αυτό που μου αρέσει στην τέχνη του θεάτρου είναι η τρομερή αγωνία μέχρι να ανέβει η παράσταση. Όλη αυτή η ζύμωση της πρόβας με κάνει να νιώθω ότι ζω! Αυτό που δεν μου αρέσει είναι το πώς φερόμαστε εμείς οι ίδιοι στο θέατρο. Και ο καθένας μας ατομικά και συνάδελφοι, άνθρωποι του χώρου… Δεν μου αρέσει όταν είμαστε αδιάβαστοι, όταν κοροϊδεύουμε το κοινό και αυτά δυστυχώς τα βλέπουμε… Ευτυχώς όχι εδώ.
 
Όταν δεν συμπεριφέρονται επαγγελματικά δηλαδή…
Νίκος: Ναι, και το καταλαβαίνεις εύκολα. Και επειδή ασχολούμαι και με το παιδικό θέατρο, ότι δεν πρέπει να κοροϊδεύεις το παιδί, που είναι ο αυριανός σου θεατής ή ηθοποιός…
 
Το παιδί δεν είναι πιο δύσκολος κριτής από ότι είναι ο μεγάλος;
Νίκος: Αμέσως σε διαβάζει το παιδί! Οπότε, μην το κοροϊδεύεις, θα το βρεις μπροστά σου!
Ανδρομάχη: Πάντα είχα μια απορία και θα μείνω με αυτή την απορία… Γιατί δεν είδα κανέναν απ’ αυτούς τους πολιτικούς, όχι τους εκλεγμένους αναγκαστικά, και εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων, να πηγαίνει στο θέατρο! Να λες ότι ζεις στην Ελλάδα… Η Ελλάδα βγάζει πολιτισμό, το ξέρουμε. Δεν βγάζει αυτοκίνητα! Πώς είναι δυνατόν να θέλεις να κυβερνήσεις, να θέλεις να ασχοληθείς με τα κοινά χωρίς να είσαι εκεί που χτυπάει η καρδιά του κόσμου; Ή όταν πηγαίνουν στο θέατρο, δεν είναι θέατρο πια, είναι πασαρέλα! Έτσι, το αντιμετωπίζουν, πασαρελικά. Το θέατρο είναι πρόταση και απεικόνιση ζωής. Σε κάθε παράσταση έχεις να αναμετρηθείς με τον εαυτό σου, με τη σχέση σου με το κοινό, με τη σχέση σου με τους άλλους. Παρόλες τις αντιξοότητες, το θέατρο δεν θα σταματήσει να υπάρχει. Υπάρχουν εκείνοι οι «τρελοί» που πάνω στις καρδούλες τους στηρίζει η ζωή το αύριο. Αυτό πιστεύω και γι αυτό λέω ότι θα αντέξω. Γι αυτό θα συνεχίσουμε, με πείσμα, παρόλες τις συνθήκες.
Κική: Το θέατρο είναι τρόπος και άποψη ζωής!
 
Κώστας Κούλης
 

Facebook Comments

Συνεντεύξεις