Συνεντεύξεις

Συνέντευξη με τη Μαρία Παυλοπούλου

 
   Ονειρεύτηκα πως κρατούσα στα χέρια μου ένα πανέμορφο, τεράστιο, κατακόκκινο μπαλόνι… Ονειρεύτηκα πως πήγαινα μ’ αυτό παντού και πως όλοι με χάζευαν στο δρόμο… Ξύπνησα και το αναζήτησα… Και τότε θυμήθηκα την πραγματική μου ηλικία. Και της έδωσα ένα χαστούκι και ξαναπήγα να ονειρευτώ! Η παράσταση «…μήπως ονειρεύομαι;» είναι για τα παιδιά ένας τρόπος μαγευτικής εξοικείωσης με χρώματα, παραμύθια και μελωδίες. Όπως και για μας άλλωστε. Πήγα να δω την παράσταση, το καταχάρηκα και έπρηξα τη Μαρκέλλα Καζαμία να πράξει τα δέοντα για να μου κανονίσει μία συνέντευξη με τη δημιουργό, τη σκηνοθέτιδα Μαρία Παυλοπούλου. Κάπως έτσι μάθαμε για τα της παράστασης, για τις μελλοντικές κινήσεις της και – φυσικά – για τα παιδιά! Οπλιστείτε με το καλύτερο μπαλόνι σας, κατά προτίμηση κόκκινο, και ελάτε παρέα μας. Όλοι έχουμε δικαίωμα στο όνειρο…
 
 
Γράψατε ένα κείμενο που έχει να κάνει με τα όνειρα, τα χρώματα, τις μελωδίες… Πώς σας ήλθε η έμπνευση; Τι ήταν αυτό που σας ώθησε να ασχοληθείτε με τα εν λόγω;
Ασχολούμαι με παιδιά, κυρίως προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας, σχεδόν είκοσι χρόνια. Είμαι εκπαιδευτικός και δούλευα, το προηγούμενο διάστημα, σε παιδικούς σταθμούς και σχολεία. Είχα λοιπόν τη μεγάλη ευκαιρία να έρθω σε άμεση επαφή με το παράδοξο της σκέψης του μικρού παιδιού. Ως 4 - 5 ετών ο άνθρωπος έχει ένα μοναδικά ιδιόμορφο τρόπο αντίληψης του κόσμου. Σε αυτό τον τρόπο κυριαρχεί η ιδέα ότι όλα μπορεί να συμβούν. Όλα είναι πιθανά. Δηλαδή είναι πολύ φυσικό για ένα παιδί τριών ετών να «μεταμορφώσει» τη χαρτοπετσέτα σε σεντόνι, μαξιλάρι, καπέλο, χιόνι και χίλια δυο άλλα. Και ακριβώς αυτό είναι που με εμπνέει. Ο αντισυμβατικός τρόπος σκέψης τους. Είναι πολύ φυσικό ένα μαγικό μπαλόνι να μας ταξιδέψει στα χρώματα και τις μουσικές και πολύ απλό. Τα παιδιά το γνωρίζουν καλά, γι αυτό και ανταποκρίνονται με τόση χαρά!
 
mipos939
 
Αυτό που μου έκανε εντύπωση στην παράσταση είναι ο διδακτικός χαρακτήρας της. Τα παιδάκια μαθαίνουν το πράσινο, το μπλε, το κόκκινο, τα ποτάμια, τα όνειρα και όχι μόνο. Ήταν η αρχική σας πρόθεση να ντύσετε έτσι τη δουλειά σας;
Όχι, δεν είχα τέτοιο σκοπό. Δεν έχω σκοπό να διδάξω κάτι στα παιδιά. Ακόμα κι όταν δούλευα στο οργανωμένο σύστημα προσχολικής εκπαίδευσης, δεν έμπαινα στην τάξη έχοντας κατά νου τη γνώση, αλλά το πώς την ανακαλύπτουμε, πώς ερευνούμε και πώς καταλήγουμε σε αυτήν. Πιστεύω ότι είναι λάθος, ειδικά κατά την προσχολική και πρώτη σχολική ηλικία, να επιδιώκουμε να μάθουμε πράγματα στα παιδιά. Αντίθετα, πιστεύω ότι είναι πολύτιμο να ενεργοποιήσουμε τα παιδιά ώστε να θέλουν να μάθουν. Να δημιουργούμε τις συνθήκες, ώστε τα παιδιά να αναζητούν, να σκέφτονται, να είναι ενεργητικά απέναντι στα ερεθίσματα. Χαίρομαι πολύ που η σκηνή με τα χρώματα δίνει την ευκαιρία πειραματισμού, χρωματικών συνδυασμών και, γιατί όχι, εικαστικών δημιουργιών… Μαμάδες μου έχουν πει ότι τα παιδιά μετά την παράσταση ζήτησαν και στο σπίτι να αναμείξουν χρώματα και να παίξουν με αυτά.
 
Η παράσταση πέρασε κυριολεκτικά σαν νερό και στη συνέχεια αφήνετε τα παιδάκια να ανέβουν στη σκηνή και να «ασχοληθούν» με το υλικό του έργου. Ήταν για σας η επόμενη φυσιολογική κίνηση;
Ακριβώς έτσι είναι. Μια φυσιολογική κίνηση. Γιατί τότε τα παιδιά έχουν την ευκαιρία να επεξεργαστούν τα ερεθίσματα που έλαβαν. Είμαι δίπλα τους και τα ακούω να λένε, με το δικό τους τρόπο, σημεία του έργου. Να προσθέτουν και να αφαιρούν στοιχεία ή να κάνουν όπως οι ηθοποιοί. Μετά το τέλος της παράστασης το παιχνίδι των παιδιών πάνω στη σκηνή είναι η ώρα της προσωπικής τους δημιουργίας.
 
mipos938
 
Το τραγούδι της παράστασης πώς προέκυψε; Η συνεργασία με το Χρήστο Θηβαίο είχε να κάνει με το ότι αυτόν θέλατε να συμμετάσχει; Η απίστευτη στιχομυθία με τον πιτσιρίκο που «διορθώνει» το μπαμπά του ότι η σωστή λέξη είναι «μπαλονάκι» και όχι «μπαλκονάκι» πώς βγήκε;
Ο Χρήστος Θηβαίος είναι ο σύντροφός μου και έζησε από κοντά τη δημιουργία του «...μήπως ονειρεύομαι;». Οι στίχοι το τραγουδιού προέκυψαν από ένα συνδυασμό δικών μου και δικών του σκέψεων για την παράσταση. Η στιχομυθία με το Θάνο είχε προηγηθεί για άλλο τραγούδι, καιρό πριν την παράσταση. Το λάθος, «μπαλκονάκι» αντί για «μπαλονάκι», είναι αληθινό. Πράγματι έκανε λάθος ο Χρήστος σε μια ηχογράφηση και το κρατήσαμε.
 
Μέχρι πότε θα βρίσκεστε εδώ; Τι έχετε προγραμματίσει για τη συνέχεια; Ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια;
Θα είμαστε στο Θέατρο Σταθμός ως τέλος Μαίου και πιθανότατα να συνεχίσουμε εκεί και την επόμενη χρονιά. Σε δεύτερη φάση σκεφτόμαστε ένα ίσως τολμηρό εγχείρημα. Τη διασκευή ενός κλασικού έργου και συγκεκριμένα το Βυσσινόκηπο του Τσέχωφ, έτσι ώστε να αφορά σε όλη την οικογένεια και τα πολύ μικρά παιδιά! Το συγκεκριμένο έργο προοριζόταν από το δημιουργό του να σκηνοθετηθεί ως κωμωδία, πράγμα που δεν έγινε από τον πρώτο του σκηνοθέτη (Στανισλάφσκι). Το κείμενο και γενικότερα το περιεχόμενό του είναι απόλυτα διαχρονικό, καθώς αφορά τη δυσκολία του ανθρώπου να αποδεχτεί και να εναρμονιστεί με τις αλλαγές γύρω του. Αυτή τη στιγμή, με τους συνεργάτες μου, μελετάμε κείμενα και σκεφτόμαστε το πώς θα δημιουργήσουμε μια μοναδική κωμωδία για όλους.
 
mipos940
 
Τι είναι αυτό που θεωρείτε βασικό στο παιδικό θέατρο; Ισχύει ότι το παιδί είναι ο πλέον απαιτητικός θεατής και είναι πολύ δύσκολο να το ξεγελάσεις;
Νομίζω δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ του θεάτρου που απευθύνεται σε παιδιά και σε αυτό που απευθύνεται σε ενήλικες. Οι σκοποί των δυο ειδών μου φαίνονται κοινοί. Να περάσει καλά ο θεατής, να σκεφτεί επιπλέον, να ανακαλύψει άλλες πτυχές της πραγματικότητας, να ενεργοποιήσει αισθήσεις και συναισθήματα. Αυτό που αλλάζει μεταξύ των δυο ειδών είναι ο τρόπος προσέγγισης ενός θέματος, ο οποίος συνδέεται με τη σκηνοθετική αντίληψη και αισθητική κάθε δημιουργού. Τα παιδιά δεν είναι περισσότερο απαιτητικά από τους ενήλικες. Οι μεγάλοι απαιτούμε. Τα παιδιά, τις περισσότερες φορές, είναι καθρέφτες των δικών μας απαιτήσεων. Αν ένα μικρό παιδί κλάψει κατά τη διάρκεια μια παράστασης, γιατί φοβήθηκε ή γιατί βαρέθηκε, τότε πολύ απλά δείχνει το πως νιώθει. Επίσης, τα παιδιά μέχρι επτά ετών, διαμορφώνουν διαρκώς την αισθητική τους, την αντίληψή τους, τα γούστα τους. Αυτά, πάλι, καθρεφτίζουν τον τρόπο που μεγαλώνουν. Αν σε αυτή την ηλικία έρθουν σε επαφή με κακαίσθητα στοιχεία, με «εύκολα» ακούσματα και «παρωχημένες» εικόνες, αυτό θα μάθουν να αναζητούν. Ωστόσο η αισθητική αντίληψη του καθενός είναι τόσο υποκειμενική και σχετική που με επιφύλαξη χρησιμοποιώ τον όρο κακαίσθητο, ο οποίος ίσως να συνδέεται και με το ξεγέλασμα. Δεν ξέρω να πω με σιγουριά, πότε ξεγελιούνται τα παιδιά. Χτίζουν τις ιδέες τους με βάση αυτά που τους παρέχουμε.
 
mipos933
 
Θα ανεβάζατε παράσταση με παιδάκια να ερμηνεύουν τους ρόλους;
Κατηγορηματικά όχι. Τα παιδιά είναι τα παιδιά. Έχουν πολλές δουλειές να κάνουν. Πρέπει να παίζουν πολύ και να ευχαριστιούνται ακόμα πιο πολύ. Η ερμηνεία ρόλων, τραγουδιών και θεαμάτων απαιτεί αφοσίωση και σκληρή δουλειά. Τα παιδιά δεν έχουν καμμία θέση σε τέτοιες συνθήκες. Ακόμα και με τις παιδικές παραστάσεις που κάνουν στους παιδικούς σταθμούς και στα νηπιαγωγεία είμαι αντίθετη. Γιατί έχω δει παιδιά να ζορίζονται και να κουράζονται. Με το μόνο που πρέπει να ασχολούνται τα παιδιά είναι το να απολαμβάνουν και να καταλαβαίνουν τον κόσμο γύρω τους.
 
Κώστας Κούλης
 
mipos934
 
 

Συνεντεύξεις