Συνεντεύξεις

Συνέντευξη με την Κωνσταντίνα Νικολαΐδη

 
   Η γνωριμία με τη νεαρή και εξαιρετικά επιτυχημένη σκηνοθέτιδα κρατάει εδώ και έξι χρόνια περίπου. Και όλα αυτά τα χρόνια παρακολουθώ τις κινήσεις της και μετράω μόνο επιτυχίες. Από το μοναδικό “The man from Earth” στο υπέροχο «Οι 12 ένορκοι» και σε απίστευτες παραστάσεις όπως η «Εκτός ύλης» και τώρα πρόσφατα η «Ο θάνατος του Ιβάν Ιλίτς». Η Κωνσταντίνα Νικολαΐδη δημιουργεί τα δικά της θαυμαστά και κάνει όλους εμάς τους θεατές να φεύγουμε από το θέατρο με χαρές, με συγκίνηση και ίσως και κάποιο θέμα για κουβέντα με την παρέα μας. Συναντήσαμε το πολυπράγμον κορίτσι στο θέατρο Αλκμήνη και μιλήσαμε για όλα αυτά που κάνει και μας κάνουν να θέλουμε να κάνει ακόμα περισσότερα. Και – σε δίνω ξερά τώρα, Κωνσταντίνα – κατά τη διάρκεια της φωτογράφησης, ενώ ο Νικήτας Δάνος φροντίζει για μερικές φοβερές φωτογραφίες με πρωταγωνιστές μία σκηνή, μία πολυθρόνα για βραβείο και μία καλλιτέχνη για βραβεία, κάπου της φωνάζω. «Τι χαμόγελο είναι αυτό, καλή μου; Μισό… Πες ότι σε φωτογραφίζει ο Bruce Dickinson»! Νομίζω ότι μας χάρισε το καλύτερό της χαμόγελο. Εύκολα κιόλας!
 
nikolaidi2358
 
Σε τι να εστιάσουμε τώρα; «Οι 12 Ένορκοι»… Πέμπτη σεζόν φέτος;
Πέμπτη σεζόν…

Να τις χιλιάσουν!
(Γελάει) Μακάρι! Μακάρι!

«Ο θάνατος του Ιβάν Ιλίτς» πάει σαρώνοντας. Έχεις σκηνοθετήσει το Γεράσιμο Σκιαδαρέση στο «Εκτός ύλης». Φοβερή επιτυχία.
Το οποίο συνεχίζεται ακόμα…

Έχεις κάνει απίστευτα παιδικά… Για έναν άνθρωπο τόσο νέο, τι σημαίνει «επιτυχία»;
Κοίταξε… Για έναν άνθρωπο τόσο νέο, δεν ξέρω να σου πω… Για μένα, δεν είναι τα εισιτήρια. Δεν είναι. Καλό είναι που έρχονται, γιατί πρέπει να κάνουμε αυτό που κάνουμε για γι’ αυτό χρειάζονται χρήματα. Άρα καλώς έρχεται κόσμος και δεν θα σου πω ποτέ «Α, δεν με ενδιαφέρει». Αλλά δεν θα το πω αυτό επιτυχία. Για μένα επιτυχία είναι να γίνει μια καλή, υγιής και αγαπησιάρικη συνεργασία με τους συντελεστές και να βγει το αποτέλεσμα όσο το δυνατό πιο κοντά με αυτό που έχουμε στο μυαλό μας. Αυτό είναι επιτυχία! Για παράδειγμα, ο Ιβάν Ιλίτς έχει ξεκινήσει εδώ κι ένα μήνα. Στα εισιτήρια είμαστε καλά. Δεν έχει γίνει ακόμα sold out… Για μένα ΕΙΝΑΙ επιτυχία. Είναι αυτό που είχα στο μυαλό μου, είναι αυτό που υπηρετήθηκε από τα παιδιά… Επιτυχία για μένα είναι να συνεργαζόμαστε αποδοτικά και χωρίς εντάσεις. Γιατί δεν είμαι από τους σκηνοθέτες που θεωρούν – κατά ένα περίεργο τρόπο – ότι ο ηθοποιός θα βγάλει τον καλύτερό του εαυτό μέσα από τα βρισίδια και το μαστίγωμα (γελάει) και τις εντάσεις… και δεν ξέρω και ‘γω τι άλλο. Σίγουρα θα βγάλει κάποια πράγματα, αλλά θα τον πληγώσει. Και θα πληγώσει και την παράσταση και το αποτέλεσμα και όλους. Είναι από τις καλύτερες χρονιές μου. Δεν είχα ποτέ κάποιο πρόβλημα, αλλά φέτος είναι τόσο ωραίες οι συνεργασίες με όλους. Με το Χριστουγεννιάτικο ας πούμε (σ.σ. Μια Χριστουγεννιάτικη ιστορία), έχουμε δεκαπέντε παιδιά επί σκηνής! Δεν μιλάω σαν ηθοποιοί, που είναι πολύ ταλαντούχοι. Αλλά και σαν άνθρωποι… Είναι σαν οικογένεια! Και οι 12 Ένορκοι, που συνεχίζουν, όπως και όλοι όσοι συμμετείχαν αυτά τα χρόνια… Είναι σαν να έχω τρεις οικογένειες. Δεν είναι απλά επιτυχία… Είναι ευτυχία!
 
nikolaidi2244
Στις καινούργιες παραστάσεις, όπως ο Ιβάν Ιλίτς και τη Χριστουγεννιάτικη ιστορία, φαντάζομαι ότι μέρα με τη μέρα και παράσταση με την παράσταση, βάζεις καινούργια πράγματα, αφαιρείς, εισαγάγεις… στους 12 ενόρκους, τώρα, το κάνεις ακόμα αυτό;
Ναι. Αυτό θα σου έλεγα. Είμαι με το κινητό στο χέρι και σημειώνω πράγματα, όταν βλέπω τις παραστάσεις. Έτσι λειτουργώ εγώ. Δεν θεωρώ ότι η παράσταση τελειώνει στην πρεμιέρα. Ή στη γενική. Ή μετά από μια εβδομάδα. Η παράσταση θέλει προσοχή και φροντίδα καθόλη τη διάρκεια της ζωής της. Είναι ένα παιδί. Θέλει να έλθεις κοντά του, να το φροντίζεις, να το εμπλουτίζεις… Δεν είμαι ο ίδιος άνθρωπος που ήμουν πριν πέντε χρόνια. Έχω άλλες εμπειρίες, άλλες ιδέες… Άρα, οτιδήποτε μπορεί να διορθωθεί, οφείλω να το διορθώσω. Οφείλω να το καταγράψω και να το πω και να προσπαθήσω να το φτιάξω. Δεν είναι ότι αν δω δυο-τρία στραβά, δεν θα το πω. Όχι, θα το πω και θα το διορθώσουμε.

Όσον αφορά τις παραστάσεις που έχεις ανεβάσει, τόσο το «Οι 12 ένορκοι», όπως και το “The man from Earth”, πριν από αυτό, διαδραματίζονται σε ένα δωμάτιο. Εκεί έχεις και την επιπρόσθετη δυσκολία του τι θα κάνουν οι ηθοποιοί όταν δεν μιλάνε.
Μου αρέσει πολύ ο ρεαλισμός στο θέατρο. Μου αρέσει οτιδήποτε είναι πιο κοντά στην αλήθεια. Είναι ό,τι αφορά υποκριτικά τους ηθοποιούς, δεν μου αρέσει τίποτα έξω από αυτό, γι’ αυτό και λέω στους ηθοποιούς μου «Πρότεινε ό,τι θες ελεύθερα, αλλά πριν το προτείνεις, θα κάνουμε πολύ καλή ανάλυση ρόλου. Γιατί αν κάνουμε πολύ καλή ανάλυση ρόλου, ό,τι και να προτείνεις θα είναι σωστό». Και μετά θα προσπαθήσουμε, για το καλό της παράστασης ή για να αναδείξουμε κάποια σκηνή, να δούμε αν θα το κρατήσουμε ή όχι. Θα το συζητήσουμε. Για μένα έχει σημασία το να είμαστε όσο πιο κοντά γίνεται στην αλήθεια. Για να μπορέσουμε να αγγίξουμε το θεατή. Γιατί αυτός είναι σκοπός του θεάτρου. Να αγγίξει το θεατή. Και στην άλλη παράσταση που ετοιμάζω, το «Cagebirds», που προβάραμε πριν λίγο με την ομάδα μου, που είναι οκτώ γυναίκες και κάνουμε θέατρο του παραλόγου, πρέπει να προσεγγίσουμε με μία πιστότητα κι ας είναι του παραλόγου. Πρέπει να δικαιολογηθούν τα πάντα. Αυτό με ελκύει γενικότερα στο θέατρο. Το πώς αυτό που κάποιος έγραψε εμείς να το περάσουμε κάπου.
 
nikolaidi2294
Στον Ιβάν Ιλίτς έχεις τον Κουρλαμπά, που περνάει τώρα από μπροστά μας (γελάει) και είναι πολύ-εργαλείο και έχεις και το Γαλίτη, που είναι κωμικός ηθοποιός και παίζει εδώ έναν άλλο ρόλο, με τον οποίο μας προσφέρει πολλή συγκίνηση. Όταν το σκέφτηκες είπες «Ρισκάρω» ή «Είναι ηθοποιός. Θα τα κάνει όλα»;
Θα σου πω. Το Γαλίτη δεν τον ήξερα. Τον είχα δει αλλά δεν το γνώριζα προσωπικά. Όπως είχα πει και στην πρεμιέρα, ήθελε το έργο μία προσέγγιση απ’ όλους μας, επειδή είναι «τηλεσκοπικό», παρόμοια και από τους ηθοποιούς και από τους συντελεστές, αλλιώς δεν θα έβγαινε. Θα ήταν κακό. Πιο πολύ λοιπόν ανησυχούσα ιδιοσυγκρασιακά και φιλοσοφικά και πώς θα το δούμε με το Γιώργο και το Θανάση, γιατί ήταν μία περίεργη διασκευή, παρά για το αν θα βγει καλό. Αυτό ήταν το άγχος μου…

Όταν λες «περίεργη διασκευή, τι εννοείς»; (Εκείνη τη στιγμή εμφανίζεται ο Γιώργος Γαλίτης, ο οποίος έχει να μοιραστεί μία σκέψη του για μία ατάκα του στο Ιβάν Ιλίτς. Και σε αυτό είναι απλά απολαυστικός)
Κοίταξε… Είναι ένα έργο με πολλούς ρόλους, κατά συνέπεια μία προσέγγιση είναι να το κάνεις με πολλούς ηθοποιούς. Μία πολλαπλή διανομή. Έχοντας το βιβλίο στα χέρια μου και ξαναδιαβάζοντάς το αρκετές φορές, για να κάνω τη διασκευή, κάθισα και έγραψα πιθανούς τρόπους. Μονόλογος, διάλογος… κάποιες ιδέες. Και πάντα ξεκινάω με τα όχι. Αυτό όχι, αυτό όχι… Και είναι «περίεργη» γιατί είναι ένα είδος που υπάρχει, αλλά δεν το βλέπεις συχνά. Αυτοί οι άνθρωποι εκεί πάνω αλλάζουν πόσους ρόλους… Αυτό βέβαια το έχουμε ξαναδεί. Αλλά δεν υπάρχει τοίχος με το κοινό και δεν είναι μόνο ότι δεν υπάρχει τοίχος στους ρόλους των αφηγητών, δεν υπάρχει και τους άλλους ρόλους. Δηλαδή, την ώρα που πονάει, που βιώνει κάποια συναισθήματα, γυρνάει προς το θεατή και λέει τη σκέψη του. Αυτό έχει μία ιδιαιτερότητα που δεν τη βλέπεις συχνά. Την οποία στην ουσία ο Τολστόι οδήγησε εκεί. Γιατί ο Τολστόι, μέσα από την εξιστόρηση της ιστορίας, έμπαινε πολύ μέσα στη σκέψη. Και είναι και πολύ ειρωνικός, με την καλή έννοια, ο Τολστόι, οπότε ήθελα αυτή η ειρωνεία να περάσει κάτω. Το τι κάποιος δείχνει και λέει και τελικά τι σκέφτεται μέσα του… Ήταν μία διασκευή που είχε τα ρίσκα της, αλλά είμαι τελικά πολύ ικανοποιημένη.
 
nikolaidi2317
Τι σε ενθουσιάζει στο θέατρο; Τι είναι αυτό που σε απογοητεύει;
Δεν με απογοητεύει κάτι… Με στενοχωρεί η ματαιοδοξία. Πρέπει να καταλάβουμε αυτό που πραγματεύεται ο Ιβάν Ιλίτς. Ότι ΟΛΟΙ κάποια μέρα θα πεθάνουμε. Πρέπει να έχουμε μνήμη θανάτου, γιατί αυτή η μνήμη θανάτου μας δίνει και ταπεινότητα. Θεωρώ τη ματαιοδοξία ανασταλτικό παράγοντα στο να κάνεις καλά τη δουλειά σου και στο να είναι καλύτερος άνθρωπος… Με ενθουσιάζει η δοτικότητα. Η προσφορά του καθενός. Η ομαδικότητα. Δεν μ’ αρέσει να κάνω πράγματα μόνη μου. Μου αρέσουν πολύ οι συνεργασίες και το να συν-δημιουργούμε. Παρά πολύ αυτό. Και δεν με ενδιαφέρει να σκηνοθετήσω απλά για να σκηνοθετήσω. Θέλω να πω κάτι με κάποια έργα. Με ενδιαφέρουν έργα, τα οποία, τις περισσότερες φορές τυχαίνει να μην είναι θεατρικά. Με ρωτούν αν είμαι υπέρ που κινηματογραφικές ταινίες γίνονται θεατρικά. Υπέρ! Μου αρέσει πολύ. Το θέατρο γίνεται κινηματογράφος, είναι υπέροχο όλο αυτό. Με ενδιαφέρει όμως να δώσω κείμενα στο θεατή, όπως του Τολστόι εδώ, που θα βγει ο άλλος και κάτι θα έχει συμβεί… Και αυτό το κάτι μπορεί να είναι μία αναλαμπή που θα σβήσει ένα λεπτό ή μία ώρα μετά, αλλά μπορεί και να μείνει. Και το σημαντικότερο είναι, όπως έχει ειπωθεί και στον Άμλετ, δεν κάνουμε τέχνη για τους πολλούς ή τους λίγους, κάνουμε τέχνη για τον καθένα ξεχωριστά. Ο ένας άνθρωπος αξίζει την προσφορά σου, γιατί η τέχνη είναι προσφορά. Ο άνθρωπος που άφησε τη ζεστούλα του και πλήρωσε από το υστέρημά του για να έλθει στο θέατρο… Κι εμείς του δίνουμε αυτό.

Κώστας Κούλης
Φωτογραφίες: Bruce Dickin… εεε, Νικήτας Δάνος
 
nikolaidi2344
 
nikolaidi2354
 

Συνεντεύξεις

Facebook Comments