Συνεντεύξεις

Συνέντευξη με τους Γρηγόρη Βαλτινό και Γιάννη Σαρακατσάνη

 
   Ο κύριος καθηγητής και ο αγαπημένος του μαθητής. Η φιλία που άνθισε, που χάθηκε στην πορεία, που αναγεννήθηκε, που πέρασε στην αιωνιότητα. Μία από τις πιο ωραίες και συγκινητικές παραστάσεις των τελευταίων χρόνων, το έργο «Κάθε Τρίτη με τον Μόρι», ευθύνεται για το γέλιο, το δάκρυ και τις πιο αγνές εξάρσεις των συναισθημάτων μας. Βρεθήκαμε παρέα με το Γρηγόρη Βαλτινό και το Γιάννη Σαρακατσάνη, οι οποίοι μας φιλοξένησαν και μας μίλησαν για την ουσία του έργου, του θεάτρου και όχι μόνο. Ο ΕΜΑΝΟΝ φρόντισε να τους ξεθεώσει με τις φωτογραφίες και σίγουρα αιφνιδιάστηκε όσο κι εγώ από τις γνώσεις του Βαλτινού πάνω στην τέχνη της φωτογραφίας. Ο Γιάννης θυμήθηκε τη συσκευή ηχογράφησης (Τι, ακόμα αυτό έχεις;) και ο Γρηγόρης με έβαλε στη θέση μου, όπως έπρεπε άλλωστε. «Φάε, παιδί μου, σοκολατάκι, που θα κάνεις και σχόλιο»! Περάσαμε καταπληκτικά και το οφείλουμε στους δύο εξαίρετους κυρίους και τη Μαρκέλλα Καζαμία, η οποία φρόντισε να πραγματοποιηθεί η συνέντευξη και την ευχαριστούμε από καρδιάς γι’ αυτό.
 
mori460
 
Πείτε μου κάτι… Το κείμενο πώς ήλθε στα χέρια σας; Πώς το ξεχωρίσατε και πώς αποφασίσατε να το ανεβάσετε;
Γρηγόρης Βαλτινός: Πριν από επτά χρόνια ο Ζαφείρης Χαϊτίδης, ένας φίλος μου σκηνοθέτης, συγγραφέας… μου έφερε αυτό το έργο. Τότε δεν ήταν η ώρα του, προφανώς, γιατί είχαμε προγραμματισμένα άλλα πράγματα και γιατί… Αυτό το έργο ήταν να το παίξω σε αυτό το χώρο, εδώ. Ε, τότε ήταν προγραμματισμένα άλλα πράγματα και τώρα που ήλθε η στιγμή του και είναι ελεύθερος ο χώρος, είπα ότι «Είναι η ώρα του»… Μιλήσαμε με το Γιάννη, είπαμε οκέι… μιλήσαμε με το Νικορέστη Χανιωτάκη, το σκηνοθέτη μας, που ήμαστε μαζί στο Ζορμπά και είπαμε να το επιχειρήσουμε. Κουραστήκαμε παρά πολύ γιατί δουλεύαμε πολλούς μήνες. Δεν είναι εύκολοι αυτοί οι ρόλοι και δεν είναι εύκολο αυτό το είδος του θεάτρου. Είναι κάτι μεταξύ interactive αφήγησης/απευθύνεσθαι προς το κοινό και μίας βύθισης, πολύ βαθιάς, στους ρόλους. Αυτό το «μέσα-έξω». Ο Γιάννης, ας πούμε, απευθύνεται στο κοινό και μετά έρχεται κατευθείαν και μιλάει με το Μόρι. Το ίδιο και ο Μόρι αλλά λιγότερο. Όταν μάλιστα οι ρόλοι έχουν πολλές εντάσεις και πολύ δραματικές στιγμές… και κωμικές, δεν είναι ό,τι πιο εύκολο υπάρχει στο θέατρο. Θέλει πολλή δουλειά και προετοιμασία.

Όταν είχατε σκεφθεί να κάνετε το έργο, το είχατε «κουμπώσει» από την αρχή με το Γιάννη;
Γρηγόρης: Όχι. Δεν είχα σκεφθεί ούτε διανομές ούτε σκηνοθεσίες… Τίποτα! Μου το έφερε ο Ζαφείρης, που έκανε και την αρχική μετάφραση, με σκοπό να το σκηνοθετήσει εκείνος. Αλλά τότε το ακυρώσαμε… Τώρα ο Ζαφείρης μου το παραχώρησε, γιατί ετοιμάζεται να φύγει για την Αμερική και έτσι το κάναμε με το Νικορέστη. Με μεγάλη ευγένεια του Ζαφείρη και με μεγάλη γενναιοδωρία. Είπε «Δεν έχω κανένα πρόβλημα, ας το κάνει ο Νικορέστης».
 
mori458
Όσοι έχουν δει την παράσταση μιλάνε για ένα έργο που είναι παρά πολύ συγκινητικό. Πώς λειτουργήσατε στις πρόβες; Ο παράγοντας συγκίνηση;
Γρηγόρης: Υπάρχουν στιγμές… Επειδή είμαι συγκινησιακός τύπος και μελό… υπάρχουν σκηνές που όταν τις σκέπτομαι… Όχι όταν τις παίζω. Καλά, όταν τις παίζω δεν το συζητάω! Ακόμα και τώρα όταν τις σκέπτομαι, είτε λόγω προσωπικών βιωμάτων είτε λόγω αντικειμενικής – αν θέλετε – συγκίνησης, που έχουν οι σκηνές, δεν μπορώ να τις αντέξω. Δεν τις έχω συνηθίσει. Και στις πρόβες και στην κατ’ ιδίαν προετοιμασία… Δακρύζω.
Γιάννης Σαρακατσάνης: Όταν ξεκινήσαμε τις πρώτες αναγνώσεις… Εκεί υπάρχει μεγάλη απόσταση… Δεν συγκινείσαι όταν διαβάσεις ένα έργο γύρω από ένα τραπέζι, με κριτσίνια και το σκηνοθέτη δίπλα. Καθώς το κάναμε έλεγα «Ωχ! Αυτό θέλει συγκίνηση. Και από μας και από τους θεατές και να δούμε πότε θα συμβεί αυτό». Και είναι μια μέρα που κάνουμε πρόβα και έχει ένα μονόλογο ο Γρηγόρης στο δεύτερο μέρος, όπου μιλάει ο Μόρι για το θάνατο της μητέρας του… Και εκεί ξαφνικά, αρχίζει να κλαίει ο Γρηγόρης! Και εκεί λέω «Το πέτυχε»! (γέλια)
Γρηγόρης: Θα πρέπει να σας πω ότι αυτός ο μονόλογος για το θάνατο της μητέρας, με αγγίζει σε προσωπικό επίπεδο. Γιατί, όταν πέθανε η μητέρα μου, εγώ ήμουν σε περιοδεία. Και αυτό το συναίσθημα που έχει ο Μόρι, το νιώθω και το αισθάνομαι κάθε βράδυ σ’ αυτό το μονόλογο. Και τότε συγκινούμαι και κλαίω. Αισθάνομαι ακριβώς όπως αισθάνεται ο Μόρι…

Μέχρι πότε θα είστε εδώ, με το καλό;
Γρηγόρης: Λέμε μέχρι το Μάρτιο. Αλλά μπορεί και παραπάνω, ανάλογα με την προπώληση. Ίσως πάμε και Θεσσαλονίκη… Όλα όμως εξαρτώνται από την προπώληση. Αν όλο αυτό πηγαίνει δυνατά, τότε πώς να φύγουμε;
 
mori459

Επειδή η παράσταση είναι δυναμική, υπάρχουν πράγματα που βρίσκετε και λέτε «Να βάλουμε και κείνο, να προσθέσουμε κι αυτό»…
Γρηγόρης: Α, κάθε μέρα! Κι ο Γιάννης μου λέει… Κι εγώ του λέω… Αυτό μας φρεσκάρει παρά πολύ, εδώ στο θέατρο. Και πρέπει να είμαστε ανοιχτοί. Εδώ ήμαστε όλοι ανοιχτοί. Κι ο Νικορέστης έπαιρνε ιδέες μας… Έτσι πρέπει να είναι ένας καλός σκηνοθέτης, αλλιώς τι να τους κάνεις τους ηθοποιούς; Θα μπορούσες να τους το δώσεις γραπτώς και να έλθουν να το παίξουν! Τους θέλεις για να σου προτείνουν πράγματα ψυχής. Ξαφνικά ανακαλύπτεις μία φωτίτσα… Μία σπίθα! Λες «Ρε σύ! Να το κάνουμε έτσι αυτό»! Και ξαφνικά φρεσκάρεται… Ενώ το έργο το παίζεις δύο, τρεις, πέντε μήνες, ξαφνικά βρίσκεις κάτι καινούργιο και περιμένεις σε όλη την παράσταση να έλθει η στιγμή να κάνεις το καινούργιο! Είναι ένα καινούργιο κύτταρο, που δίνει ζωή και στα άλλα.
Γιάννης: Είναι το θέατρο τέτοιο, που την παραμικρή αντίδραση του κοινού την καταλαβαίνουμε απόλυτα. Οπότε, μοιραία και το κοινό παίρνει το χώρο του στην παράσταση. Δεν μπορούμε να αγνοήσουμε τα πράγματα που του αρέσουν, τα πράγματα που δεν του αρέσουν… Εμένα η εμπειρία μου είναι στην κωμωδία. Και αυτή η παράσταση, παρόλο που έχει το χιούμορ της, μπαίνει σε άλλους χώρους, στους οποίους ως ηθοποιός δεν είμαι «εκπαιδευμένος»… Έχω παρά πολύ χώρο για εξερεύνηση φέτος και πιστεύω πως είναι ένα καλό πλαίσιο η παράσταση, όπως είναι τώρα, μέσα στο οποίο έχω όλο το χρόνο για να εξερευνήσω και να βρω βάθη και συγκινησιακά επίπεδα του χαρακτήρα και εργαλεία δικά μου… Και χαίρομαι παρά πολύ γι’ αυτό.
 
mori462
Γρηγόρης: Τώρα λοιπόν θα σας εξομολογηθώ κάτι. Ένα από τα πράγματα που με ώθησαν, μαζί με το Νικορέστη, να διαλέξουμε το Σαρακατσάνη για το συγκεκριμένο ρόλο, ήταν και αυτό που είπε πριν. Ότι προέρχεται κυρίως από την κωμωδία και από το stand-up comedy και από πολλά άλλα πράγματα… Για μένα, αυτοί οι ηθοποιοί παίζουν παρά πολύ καλά δραματικούς ρόλους. Γιατί είναι σαν να ανακαλύπτεις, την ώρα που κάνουν το δραματικό, ταυτόχρονα κι εσύ κι αυτοί μία άλλη διάσταση στην υποκριτική τους, η οποία είναι πρωτογενής! Δεν είναι μία μανιέρα που την έχουν συνηθίσει. Είναι κάτι που το παίρνεις φρέσκο εκείνη τη στιγμή, τη στιγμή που γεννιέται. Μου άρεσε που ο Γιάννης θα ερχόταν εδώ να κάνει ένα δραματικό ρόλο. Και μέσα στην παράσταση έχει παρά πολλές στιγμές αλήθειας, που ένας «δραματικός» ηθοποιός θα έκανε σαν συνταγή. Πολύ εύκολα, αλλά σαν συνταγή. Ενώ ο Γιάννης τα κάνει όλα αυτά πρωτόγνωρα. Και για τον εαυτό του και για τον κόσμο. Καμιά φορά μιλάει τόσο απλά στον κόσμο, που είναι εντυπωσιακό, είναι συγκινητικό, στο τέλος, που ο μονόλογός του περικλείει όλο το έργο…

Γιάννη, το “I will survive” θα το έκανες με τον κύριο Βαλτινό; (Πολλά γέλια από τους δυο τους)
Γιάννης: Πλάκα-πλάκα, ναι! Είναι βαθύτατα κωμικός ηθοποιός ο Γρηγόρης. Αν όχι το “I will survive”, σίγουρα θα γούσταρα πολύ να κάνω μία κωμωδία με το Γρηγόρη.

Τι είναι αυτό που σας ενθουσιάζει στο θέατρο και τι είναι αυτό που σας κάνει να σκέφτεστε «Αυτό να έλειπε, μια χαρά θα ήμαστε»;
Γρηγόρης: Εκείνο που με ενθουσιάζει είναι όταν οι επιλογές μου, έργο, σκηνοθεσία, υποκριτική, διανομή και τα λοιπά είναι επιτυχημένα, επικοινωνούν με τον κόσμο… Όταν ο κόσμος συν-κινείται μαζί μας, είτε στο κωμικό είτε στο δραματικό. Εγώ μιλάω για την ετοιμολογία της λέξης. Για την συν-κίνηση. Για αυτό που κινείται μαζί σου. Εσύ από τη σκηνή, αυτός από την πλατεία. Αυτό για μένα είναι το αξεπέραστο, θα μπορούσα να το κάνω σε όλη μου τη ζωή! Αυτό είναι που με τρελαίνει και με ενθουσιάζει στο θέατρο. Γιατί είναι σαν όλοι μαζί να ψάχνουμε κάτι. Γινόμαστε ένα!
 
mori463
Αυτό που σας απωθεί;
Γρηγόρης: Όταν καμιά φορά το θέατρο χρησιμοποιείται σαν άλλοθι επαγγέλματος, για να έχουμε άλλες δραστηριότητες στο χώρο. Ο νοών νοείτο…

Γιάννη;
Γιάννης: Μου άρεσε πολύ αυτό που είπε ο Γρηγόρης… Και μένα αυτό αρέσει. Όταν βλέπεις ότι το κοινό είναι μαζί σου. Σε οποιαδήποτε παράσταση. Κι όταν συμβαίνει αυτό και είσαι πέντε ατάκες μπροστά και βλέπεις ότι το κοινό σε εμπιστεύεται και το κρατάς… Και το πας μαζί σου, κρατώντας το από το χεράκι… Αυτό είναι υπέροχο! Αυτό είναι όλη η δύναμη του θεάτρου. Αυτό που ήθελα να λείπει… Είναι άνθρωποι που μπαίνουν στο χώρο, που το αντιμετωπίζουν πρόχειρα. Που δεν αντιλαμβάνονται το βάθος της δουλειάς…
Γρηγόρης: Και την ευθύνη! Αυτό μπορεί να διώξει κόσμο από το θέατρο. Όχι μόνο από μένα. Από όλο το θέατρο!
Γιάννης: Με στεναχωρεί η επιφανειακή προσέγγιση των πραγμάτων. Όταν ξεχνάνε… Τι τον έφερες τον άλλο δυο ώρες. Δεν θες να του πεις κάτι; Εδώ ο κόσμος καίγεται! Δεν θες να του πεις ΚΑΤΙ; Τον έφερες μόνο και μόνο για να κάνεις τη φιγούρα σου; Αυτό δεν το μπορώ. Στεναχωριέμαι… Αυτοί οι άνθρωποι θεωρούν το θέατρο ένα μικρό πραγματάκι, ενώ για μένα είναι κάτι πολύ μεγαλύτερο.
Γρηγόρης: Το προσυπογράφω αυτό που είπε ο Γιάννης. Το βάζω δίπλα σ’ αυτό που είπα εγώ. Είναι αυτά τα δύο πράγματα που με ενοχλούν αφάνταστα. Το ότι κάνουν ορισμένα πράγματα ελαφρά τη καρδία… «Έλα, μωρέ, εντάξει τώρα. Την πλάκα μας κάνουμε». Αυτό κάνει κακό στο σύνολο. Σε όλους. Και ιδίως στο κοινό. Το κοινό αποκαρδιώνεται. Σου λέει «Έτσι είναι το θέατρο; Άμα ξαναπάω, χέσε με»! Αυτό είναι έγκλημα!

Κώστας Κούλης
Φωτογραφίες: ΕΜΑΝΟΝ
 
mori464
 

Συνεντεύξεις