Συνεντεύξεις

Συνέντευξη με το Γιώργο Κιμούλη

 
   Θέατρο Τόπος Αλλού. Παράσταση «Το παγκάκι»… Δύο άνθρωποι συναντιούνται και η μεταξύ τους στιχομυθία χαρακτηρίζει σκέψεις, αξίες, εποχές, συναισθήματα. Το ψέμα είναι η ιδεατή αλήθεια και μια ιδανική διάσταση, η οποία όμως δεν ακουμπά στην πραγματικότητα. Ο Γιώργος Κιμούλης υποδύεται έναν «Άνδρα χωρίς όνομα», εντελώς διαφορετικό από εκείνον που είχαμε μάθει να θυμόμαστε. Πολλά τα ονόματα εκείνα, τα οποία συγκροτούν το «χωρίς»… Μαζί με τη Φωτεινή Μπαξεβάνη μας δίνει μία παράσταση που συγκινεί και προσπαθεί να ευαισθητοποιήσει, όντας ανατριχιαστικά διαχρονική. Συναντήσαμε το μεγάλο θεατράνθρωπο στα καμαρίνια, λίγο πριν την παράσταση και μιλήσαμε για το έργο, τα νοήματα πίσω από την υπόσταση των χαρακτήρων, τη μοναξιά και τη νέα της μορφή. Την εν δυνάμει μοναξιά. Ευχαριστούμε θερμά την Άντα Κουγιά, η οποία φρόντισε να πραγματοποιηθεί αυτή η συνέντευξη.
 
kimoulis1945

Έχετε την ευχέρεια να διαλέξετε όποιο έργο θέλετε. Επιλέγετε αυτό εδώ, το οποίο μάλιστα είναι και σχετικά σύγχρονο, έχει γραφτεί το 1983, όπως διαβάσαμε. Πρωταγωνιστείτε, το σκηνοθετείτε και επιμελείστε κι άλλα πράγματα. Πώς ήλθε κι έδεσε όλο αυτό;
Πριν από αυτό είχα κάνει το Θείο Βάνια... Στο Δημοτικό Θέατρο του Πειραιά και μετά στο Αριστοτέλειο στη Θεσσαλονίκη. Συνηθίζω, όταν παίζω σε μεγάλα θέατρα και με πολύ κοινό, η αμέσως επόμενη κίνησή μου να είναι σε κάτι πιο μικρό. Το κάνω περισσότερο για να μπορώ να «προσγειώνομαι» εγώ…

«Επικίνδυνες σχέσεις» και «Μαυροπούλι»;
Ακριβώς. Συνέχεια το κάνω αυτό… Γι’ αυτό και ήλθαμε σ’ αυτό το θέατρο. Είναι ένας σπουδαίος χώρος, που τον έχει φτιάξει ο Νίκος Καμτσής και το συντηρεί με κόπο και μεγάλη δύναμη. Ο δεύτερος λόγος ήταν ότι ήθελα να παίξω με την κυρία Μπαξεβάνη. Κατά καιρούς υπάρχουν παρά πολλά έργα, τα οποία παραμένουν στη σκέψη μου… βγαίνουν από το συρτάρι, μπαίνουν στο συρτάρι… Τις περισσότερες φορές επιλέγω ένα έργο από τις ερωτήσεις που υπάρχουν μέσα στο μυαλό μου και τις ερωτήσεις που ακούω από τον περιβάλλοντα χώρο μου. Ένα από τα θέματα που ακούω και που έχει άμεση σχέση με αυτό το έργο, γιατί αυτό είναι και το θέμα, μία από τις ερωτήσεις που ακούω λοιπόν, είναι το αν μπορούν οι άνθρωποι πια να ζήσουν μαζί. Σχεδόν, σαν να έχουμε εθιστεί πλέον, οι άνθρωποι να ζουν χώρια. Μπαίνουμε σε σχέση με το ένα πόδι, δεν μπαίνουμε και με τα δύο… Κρατάει ο καθένας – αυτό που λέμε – την καβάτζα του, κρυφά και όχι φανερά… Ο άλλος το βλέπει, ο απέναντι… αλλά δεν λέει τίποτα γιατί κάνει κι αυτός τα ίδια. Ο χώρος της τέχνης ουσιαστικά δε δίνει απαντήσεις, αλλά πολλές φορές αλλάζει την οπτική μέσα απ’ την οποία γίνεται η ερώτηση. Ίσως βοηθάει κάποιες φορές να δοθούν κάποιες απαντήσεις από τους θεατές. Το έργο δεν ξέρω κατά πόσο δίνει απάντηση στο αν μπορούν τελικά οι άνθρωποι να ζήσουν μαζί, αλλά τουλάχιστον, αυτό που εμφανίζει είναι μία σειρά λαθών που κάνουν οι άνθρωποι. Ένα από τα λάθη που κάνουν οι άνθρωποι είναι να συμπεριφέρονται σαν αυτό που θα ήθελαν να γίνουν κι όχι σαν αυτό που είναι. Όλοι μας ξέρουμε τι είμαστε και όλοι μας ξέρουμε τι θα θέλαμε να γίνουμε. Πολλές φορές, λόγω πολλών αποτυχιών, λόγω του ότι κουραζόμαστε για να γίνουμε αυτό που θέλαμε, δοκιμάζουμε να μιμηθούμε – χωρίς να έχουμε γίνει – αυτό που θα θέλαμε να γίνουμε. Και σιγά σιγά βλέπουμε ότι αυτό περνάει… Πιάνει στους άλλους… Δεν μας περνάει καν απ’ το μυαλό ότι οι άλλοι αυτό το βλέπουν. Αλλά δεν μας το λένε γιατί κάνουν κι αυτοί το ίδιο. Όσο περνάει ο χρόνος και εμείς μιμούμεθα αυτό που θα θέλαμε να γίνουμε, χωρίς να έχουμε γίνει, τόσο η ίδια μας η ζωή και ο τρόπος που συμπεριφερόμαστε και σκεπτόμαστε, ακουμπά το χώρο του ψεύδους. Και στο τέλος δεν καταλαβαίνουμε τι είναι αυτό που είμαστε. Και όλοι ξαφνικά, στο τέλος, γινόμαστε το κάμωμα αυτού που θα θέλαμε να γίνουμε.
 
kimoulis1946

Το κάμωμα;
Αυτό είναι το θέμα του έργου και αυτό προσπαθεί, αν μη τι άλλο, να το δει από διάφορες πλευρές ο συγγραφέας και η παράστασή μας. Το ιδιοφυές βεβαίως του συγγραφέα είναι ότι η φόρμα που χρησιμοποιεί για ένα τόσο σοβαρό θέμα είναι η κωμωδία. Λένε ότι το κλάμα ανακουφίζει ενώ το γέλιο θυμώνει… Και ο θυμός, ανέκαθεν για μένα, ήταν ένας δημιουργικός βατήρας.

Θα συμφωνούσατε ότι, έτσι όπως εξελίσσεται το έργο, δεν υπάρχει κάθαρση στο τέλος;
Ξέρετε… έχω την εντύπωση ότι η έννοια της κάθαρσης είναι αρκετά παρεξηγημένη. Σε ποιον συμβαίνει κάθαρση; Στα πρόσωπα, τα οποία παίζουν οι ηθοποιοί, στους ηθοποιούς ή στο κοινό; Ή και στους τρεις; Η γνώμη μου είναι ότι η κάθαρση, αν κινείται σε ένα χώρο, είναι στο χώρο των πραγματικών προσώπων και όχι των φανταστικών. Δηλαδή στους ηθοποιούς και τους θεατές. Κατ’ επέκταση, δεν πρέπει να βλέπουμε αν το πρόσωπο ή ο χαρακτήρας – στην πιο σύγχρονη δραματουργία – κινείται στο χώρο της κάθαρσης; Ποια είναι η κάθαρση του Οιδίποδα ας πούμε; Δεν νομίζω να υπάρχει… Στο θεατή μπορεί. Κι όχι μόνο στην αρχαία ελληνική τραγωδία, αλλά και στο «Παγκάκι».
 
kimoulis1949

Ο ήρωας που υποδύεστε δεν λέει ποτέ το πραγματικό του όνομα. Γιατί;
Είναι η απόδειξη αυτού που είπαμε πριν. Ένα χάσιμο ταυτότητας. Σαν να φοβάται να δηλώσει την πραγματική του ταυτότητα, γιατί δεν την εκτιμά. Και δεν την εκτιμά γιατί μιμείται πάντα αυτό που θα ήθελε να γίνει και όχι αυτό που είναι. Σαν να ντρέπεται για την ταυτότητά του. Αυτός που δεν δηλώνει το όνομά του, ουσιαστικά αυτό κάνει, κατά τη γνώμη μου… Σαν να προσπαθεί να πετάξει από πάνω του αυτό το οποίο είναι… Γιατί δεν το εκτιμά. Και ο συγκεκριμένος καλά κάνει και δεν το εκτιμά.

Στο παγκάκι γιατί πηγαίνει;
Το παγκάκι είναι ένας χώρος περάσματος. Δεν είναι ένας «μόνιμος» χώρος. Η συμβολική αξία που μπορεί να έχει το παγκάκι είναι ότι περνάνε οι άνθρωποι, κάθονται, φεύγουν. Δεν είναι ένας τόπος εμμένειας. Δεν είναι ο τόπος που μένει. Αυτό λοιπόν το περαστικό δηλώνει από τη μία το εκ των πραγμάτων περαστικό του ανθρώπου, γιατί ένα πέρασμα είναι η ζωή μας. Απ’ το σκοτάδι περνάμε στο φως και μετά πάλι στο σκοτάδι. Δηλώνει όμως ταυτόχρονα – και πολλές φορές – μία επιφανειακή αντιμετώπιση των σχέσεων. Το πώς αντιμετωπίζουμε τους άλλους ανθρώπους.
 
kimoulis1947

Τα social media κάνουν αυτή τη δουλειά. Κάποιος μπορεί να δηλώσει ότι είναι κάτι άλλο μέσα από αυτά.
Ακριβώς αυτό κάνουν.

Το παγκάκι θα μπορούσε να είναι τα social media για εκείνη την εποχή…
Ναι, βεβαίως. τα social media ενώ ευαγγελίζονται ότι ασχολούνται με τον άνθρωπο, στην πραγματικότητα κατασκευάζουν τον απανθρωπισμό του ανθρώπου. Τον απανθρωπισμό του κοινωνικού χώρου.

Να επιζητά τη μοναξιά του εννοείτε;
Ναι. Κοιτάξτε όλο αυτό το σύστημα των social media πού έχει οδηγήσει τον άνθρωπο. Τον έχει οδηγήσει σε μία εικονική πραγματικότητα. Διαρκώς πιστεύει ότι αυτή είναι η πραγματικότητα που βλέπει… Ξέρει ότι δεν είναι. Μιμείται και καμώνεται ότι πιστεύει πως είναι και αρχίζει και παίζει κι εκείνος μ’ αυτήν. Και η εικονική πραγματικότητα έχει άμεση σχέση με παρά πολλά πράγματα. Είναι εμφανές ότι η εικονική πραγματικότητα θα συμπαρασύρει και το εικονικό χρήμα. Όλοι ζούμε σε ένα περιβάλλον εικονικής πραγματικότητας και όχι σε ένα πραγματικό περιβάλλον.
 
kimoulis1952

Αυτό το εν δυνάμει, είναι αυτό που λέγατε στην αρχή; Αυτό που θα θέλαμε να είμαστε;
Ναι… Σε μια φαντασίωση. Τώρα, πού θα πάει αυτό, δεν ξέρω…

Μέχρι πότε θα είστε εδώ;
Μέχρι τέλος Μαΐου.

Μετά; Έχετε σκεφθεί τι θα κάνετε παραπέρα;
Σχέδια υπάρχουν πολλά… Τώρα, το τι ακριβώς, όχι… Δεν θέλουμε, ούτε η Φωτεινή ούτε εγώ, να την αφήσουμε αυτή την παράσταση. Θα δούμε τι θα κάνουμε…
 
kimoulis1955

Σκέφτεστε να το πάτε βόλτα δηλαδή;
Υπάρχει και αυτή η πιθανότητα. Το σκεφτόμαστε.

Τι είναι αυτό που σας κάνει να κάνετε πράγματα, να δημιουργείτε; Ποια είναι η κινητήρια δύναμη;
Θεωρώ τον εαυτό μου ακραία τυχερό. Γιατί εγώ δεν δουλεύω… Εγώ εργάζομαι. Παράγω έργο. Κι όταν παράγεις έργο και δημιουργείς – ακόμα και μέτρια ή και αποτυχημένα προϊόντα αν παράγεις – αυτή η δημιουργία δεν έχει μέσα της τον κόπο μιας δουλειάς. Έχει το πάθος, έχει την αγάπη… Έχει άλλου είδους συναισθήματα. Απ’ την άλλη πλευρά, υπάρχει η αγάπη του κόσμου και αυτή, όσο κι αν ηχεί λαϊκίστικο, εγώ την πιστεύω. Γιατί οι θεατές που έρχονται με ζουν εμένα. Οι θεατές που έρχονται μου δίνουν το επόμενο σπρώξιμο. Δεν μπορώ να με φανταστώ εκτός θεάτρου… Δεν μου περνάει καν απ’ το μυαλό. Τώρα, τι είναι αυτό; Είναι ένα ευχαριστώ για την τύχη μου… Γιατί, το επαναλαμβάνω, με θεωρώ τυχερό…

Κώστας Κούλης, Μαίρη Ζαρακοβίτη
Φωτογραφίες: ΕΜΑΝΟΝ, Χριστίνα Μάτσια
 
kimoulis1953bw
 

Συνεντεύξεις

Facebook Comments