Συνεντεύξεις

Συνέντευξη με τη Δήμητρα Παπαδήμα

 
   Τώρα τι να σας πω και τι να γράψω… Η Δήμητρα Παπαδήμα είναι από τις ηθοποιούς που ξεκίνησα να παρακολουθώ γιατί – απλούστατα – μου άρεσε πολύ εμφανισιακά. Καλά… όλα της μου άρεσαν. Εντυπωσιακότατη παρουσία, καταπληκτική χροιά και απίστευτο ταλέντο στο γράψιμο. Αυτό το τελευταίο συγκρατήστε το, τη συντροφεύει εδώ και πολλά χρόνια. Όταν έμαθα ότι ανεβάζει την παράσταση «Πηνελόπη Δέλτα – Ίωνας Δραγούμης: Τελευταία συνάντηση», πήγα, είδα, έγραψα… Και πριν από όλο αυτό είχα ήδη μιλήσει με την πρωταγωνίστρια. Περιττό να σας πω πως η κυρία Παπαδήμα, εκτός από βιονική, είναι και ένας φωτισμένος άνθρωπος, που κάνει χίλια δυο πράγματα. Ένα από αυτά ήταν να μου διηγηθεί την παρακάτω ιστορία, την οποία μεταφέρω εν τάχει και την οποία ή ίδια θέλησε να κοινοποιήσω. Βρίσκεται στο αυτοκίνητό της, πάει σε επαγγελματική συνάντηση και στο Σύνταγμα συναντά από κοντά την αδιαφορία της ΕΛ.ΑΣ και των κυρίων κυρίων με κλάρες στα πηλήκια και μη. «Γιατί δεν μπορώ να πάω από δω»; «Γιατί θα γίνει πορεία». Η αστυνομία έκλεισε το δρόμο κατά βούληση, ενώ οι άλλοι δρόμοι παίζουν κανονικά. Η ηθοποιός ξεπεζεύει, μιλάει με τα «όργανα» και βάζει τα πράγματα στη θέση τους. Κάποιος αστυνομικός της πετάει «Δεν σέβεστε τη δουλειά μας»; Και η Δήμητρα του αντιγυρίζει «Εσείς δεν σέβεστε τη λογική μου»; Πολλά ευχαριστώ στη Μαρίκα Αρβανιτοπούλου, που φρόντισε να πραγματοποιηθεί αυτή η συνέντευξη.
 
papadima1936
 
Τελευταία συνάντηση;
Τελευταία συνάντηση. Πηνελόπη Δέλτα – Ίων Δραγούμης. Ξεκινήσαμε αυτή την παράσταση με πολύ κέφι, με πολλή όρεξη, με πολύ πείσμα… γιατί ανέλαβα μόνη μου όλη την παραγωγή. Διάλεξα δίπλα μου ανθρώπους νέους και ταλαντούχους… Γιατί μπορούσα να χρησιμοποιήσω ένα Δραγούμη επώνυμο. Αποφάσισα όμως να δώσω την ευκαιρία σε νέα παιδιά. Πιστεύω στα νέα παιδιά. Θεωρώ ότι είναι ήρωες σε αυτή τη ζωή που ζούμε. Μιλάω για τα νέα παιδιά που έχουν όραμα. Γιατί η λέξη όραμα υπάρχει ακόμα στο λεξικό… Και νομίζω ότι είναι κάτι που μπορεί να αλλάξει τα πράγματα. Και γνωρίζω τέτοια παιδιά. Που έχουν όρεξη και όραμα και δεν έχουν βαλτώσει με όλα αυτά που συμβαίνουν γύρω μας. Γιατί όλο αυτό που συμβαίνει γύρω μας, εμένα μου δίνει ένα «συστημικό σύνθημα», όπως το λέω, το «Ζήσε ανόητα, απλά για να υπάρχεις»… Ε, δεν είναι αυτό! Τουλάχιστον η τέχνη να δώσει έναυσμα σε κάτι άλλο. Σε κάτι καινούργιο, ρε παιδί μου! Στο όνειρο, στην ελπίδα… Ας το κάνουν αυτά τα παιδιά! Η αδελφή μου λοιπόν, που έγραψε το κείμενο, που δούλεψε πάνω σ’ αυτό, στου ήρωες, στην ιστορία, την ιστορική εποχή, τα γεγονότα, τις προσωπικότητες μετά από δέκα χρόνια… Με πηγές που αντλήσαμε από τα δισσέγγονα της Πηνελόπης Δέλτα, την κυρία Αλεξάνδρα Βαλλή, που πήγαμε στο σπίτι της και πρόκειται για μία υπέροχη γυναίκα… Τον κύριο Ζάννα, ο οποίος ήλθε και μας είδε στη Θεσσαλονίκη και αυτό ήταν για μένα η αναγνώριση των κόπων όλων μας. Γιατί δεν ήθελε να φύγει από το θέατρο και θα έλθει και εδώ να μας δει. Και θέλουμε μάλιστα να κανονίσουμε και μία ομιλία του/επαφή με τον κόσμο εδώ στο θέατρο OLVIO… Ο ίδιος μου είπε, μιάμιση ώρα μετά την παράσταση, ότι το είχαμε ψάξει παρά πολύ. Γιατί δεν ήταν ένας απλός έρωτας. Έκρυβε παρά πολλά. Η Πηνελόπη Δέλτα δεν είναι αυτή όπως την έχουμε στο μυαλό μας… μια ρομαντική που ερωτεύθηκε κάποιον… Καμία σχέση! Ήταν δύο τύποι Ροκάδες, για την εποχή τους. Θέλαν το καλό, θέλαν το σωστό και το δίκαιο, κάτι που δεν επιτυγχάνεται ποτέ… Αλλά αυτοί το θέλανε. Το ζητούσαν.
 
papadima1932

Ποιος έσπειρε το σπόρο;
Η αδελφή μου. Η αδελφή μου έγραψε το κείμενο… πέρασε κι αυτή έναν ανεκπλήρωτο έρωτα. Κάπως έτσι ξεκινάμε, έτσι δεν είναι; Κάπως έτσι διαβάζουμε… Εγώ δεν είχα ασχοληθεί. Διαβάζω βιογραφίες, αλλά ξένων. Η αδελφή μου βρήκε κοινά και με τους δυο. Γιατί η Πηνελόπη Δέλτα με τον Ίωνα Δραγούμη μοιάζουν στο βάθος… Η αδελφή μου έγραψε το έργο, το έφτασε μέχρι το Εθνικό, με πολύ καλές κριτικές μάλιστα και στο «παρά μισό» για να ανέβει. Αλλά εκεί αν δεν έχεις μέσον δεν ανεβάζεις. Μου έδωσε το κείμενο πριν χρόνια, το διάβασα, το ξαναδιάβασα, μου άρεσε, αλλά δεν μου έκανε αυτό το κλικ. Γιατί κι εγώ έχω ένστικτο και όταν βιοπορίζεσαι κιόλας από αυτή τη δουλειά, από την τέχνη… δεν έχω τίποτα πίσω μου, όλα μόνη μου τα κάνω. Κάποια στιγμή, έφτασα στο σημείο να της πω «Μαρία, πάμε να το κάνουμε»! Μίλησα με την ηθοποιό και σκηνοθέτη Ειρήνη Ευαγγελάτου, που την εμπιστεύτηκα από την πρώτη στιγμή που τη γνώρισα πέρυσι, σε πολύ δύσκολες συνθήκες… Κατάλαβα το χαρακτήρα, το ποιόν του ανθρώπου, τις ιδέες και της είπα «Αν το κάνουμε αυτό, εσύ θα το σκηνοθετήσεις». Και το σκηνοθέτησε. Η αδελφή μου είχε δει το Μάνο (σ.σ. Κωστή). Ο οποίος είναι Δραγούμης και εμφανισιακά. Και τον είδαν στη Θεσσαλονίκη. Και εκεί είναι πολύ ευαισθητοποιημένοι με αυτούς τους χαρακτήρες. Είναι μία παράσταση που μιλάει για την ιστορία, σε βάζει σε ένα τριπάκι να ανοίξεις ένα βιβλίο, να διαβάσεις… Ή έστω, να μπεις στο google… (γελάει) Ήθελα να το πω αυτό… Κάποια στιγμή θα έλθει που θα ρωτήσει το παιδί «Μαμά, τι είναι το περιγιάλι»; Και η μαμά θα απαντήσει «Μπες στο google, παιδί μου»! Γιατί περιγιάλι μπορεί να μην ξέρουμε τι είναι, αλλά το google όλοι το ξέρουμε. Τέλος πάντων… Έχω υλοποιήσει αυτό που επεδίωξα, δηλαδή το να αρέσει η παράσταση στον κόσμο. Στη Θεσσαλονίκη πήραμε τα εύσημα. Και από τον κύριο Ζάννα. Το ξαναλέω γιατί ήταν πολύ συγκινητικό πραγματικά. Είμαι ικανοποιημένη. Ελπίζω την ίδια συγκινητική αποδοχή να έχει και εδώ. Τα πρώτα σημάδια είναι καλά.

Μέχρι πότε θα είστε εδώ με το καλό;
Το Plan A (γελάει) είναι μέχρι το Πάσχα. Το Plan B, γιατί αν δεν κυλήσουν τα πράγματα όπως θέλω, θα υπάρξει ένα Plan B, θα δούμε πότε θα λήξει… (γέλια) Αν τα πράγματα πάνε καλά, θα το τραβήξω μέχρι τον Απρίλιο. Γιατί αξίζει τον κόπο. Και δοθείσης ευκαιρίας, μια και έχει συζητηθεί, θα ανέβω ξανά Θεσσαλονίκη, από Σεπτέμβρη-Οκτώβρη. Μου τη ζητάνε πάνω. Και οι δημοσιογράφοι την αγάπησαν την παράσταση.
 
papadima1933
Η Πηνελόπη Δέλτα πώς κούμπωσε στο δικό σου ταπεραμέντο;
Δεν την ήξερα όπως την ήξερε η αδελφή μου. Αναγκάστηκα να διαβάσω… Θα ήθελα να σου πω ότι οι άνθρωποι στο κουκούτσι τους βαθιά είναι ίδιοι. Έχω πολλά από την Πηνελόπη Δέλτα, όπως έχω πολλά και από τη Μαρίκα Κοτοπούλη, η οποία είναι το άλλο άκρο… Είναι οι δύο έρωτες του Δραγούμη. Κι εσύ θα έχεις πολλά και από το Δραγούμη και από τον Στέφανο Δέλτα. Απλά, από το πώς θα του δοθεί η ευκαιρία, από το πώς έχει μεγαλώσει ο καθένας… εκεί θα καλλιεργήσει την προσωπικότητά του. Διαβάζοντας λοιπόν για την Πηνελόπη Δέλτα περισσότερα πράγματα, είδα ότι πραγματικά έχω πολλά κοινά με κείνη. Βέβαια, εγώ δεν θα άφηνα ποτέ έναν έρωτα ανεκπλήρωτο. Σε αυτή την εποχή. Γιατί σε κείνη την εποχή… Ποτέ δεν ξέρεις… Όμως υπάρχει και κάτι άλλο. Έχω γράψει ένα μονόλογο στο έργο γι’ αυτό. Η Πηνελόπη Δέλτα έπασχε από μία ανίατη ασθένεια. Είχε “μητρική ανεπάρκεια”. Δεν είχε τη μητρική αγάπη και στοργή έτσι όπως την ήθελε. Έτρωγε πολύ ξύλο απ’ τη μάνα της. Απ’ ό,τι φαίνεται ήταν επαναστατικό στοιχείο. Οπότε γαντζώθηκε πάνω σ’ αυτό τον άνθρωπο (σ.σ. εννοεί το Δραγούμη). Τον έβλεπε σαν άντρα αλλά και σαν το παιδί που θα ήθελε να είχε. Τον έλεγε «Παιδί μου», έτσι τον προσφωνούσε. Το σκεπτικό του Δραγούμη ήταν πολύ λογικό και πολύ ανθρώπινο. Και παρεξηγήθηκε κιόλας… Έβλεπε πάνω του τη βάση της. Αυτή τη μητρική στοργή… τη «φωλιά»… Ήθελα να το «δικαιολογήσω» όλο αυτό το πράγμα. Και το είπα και στην αδελφή μου. Δεν είχε ποτέ την επιβράβευση της μάνας. Και από την άλλη… Για το βιβλίο της «Μάγκας»… Δεν ξέρω αν είχαν σκύλο στην οικογένεια, δεν έχω επιβεβαίωση. Μήπως τελικά ήταν η ίδια ο μάγκας; Και βέβαια, μαγκιά ήταν όταν πήγε στον άνδρα της και του είπε ότι ήταν ερωτευμένη με έναν άλλο άνδρα. Δεν ολοκλήρωσε, γιατί ο σύζυγος την απειλούσε ότι θα της πάρει τα παιδιά. Ούτε όμως η ίδια ήταν στοργική μητέρα. Μιλούσε τόσες γλώσσες και δεν μπορούσε να συνεννοηθεί σε καμία. Και όλα αυτά την έριξαν στην απομόνωση. Και εκεί αρχίζεις να παίρνεις το λάβδανο. Όπως έχουμε γράψει και στην παράσταση, έκανε άλλη μία απόπειρα αυτοκτονίας και την έβαλαν σε κλινική, στο Μπάντεν Μπάντεν. «Τι κλινική είναι αυτή;» της λέει ο Δραγούμης. «Κλινική για ραγίσματα. Όλοι εκεί μέσα ραγισμένοι άνθρωποι είναι» απαντά εκείνη. Και στη συνέχεια… της έκαναν ενέσεις «αντοχής». Γιατί όλα αυτά τα αντικαταθλιπτικά τι είναι… Φάρμακα για να «αντέξουμε». Και είχαν και το θέμα της πατρίδας. Τους ένωνε το θέμα της πατρίδας. Κάτι διαπραγματεύσεις τότε και οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται και τελειωμό δεν έχουν και λύση δεν υπάρχει… Και το εκλαμβάνει ο πολίτης αυτό ως… κοροϊδία να πω; Πράγματα για να μείνουν αυτοί οι πολιτικοί στην ιστορία; Ματαιοδοξία; Υπάρχουν και κάποιοι που το κάνουν… Δεν έχει λογική αυτό το πράγμα. Σάμπως, αν έχεις εξουσία, πάει να πει αυτό ότι εσύ κυβερνάς; Αφού δεν κυβερνάς!

Όχι. Διεκπεραιωτές είναι οι δικοί μας. Άλλοι είναι τα αφεντικά.
Άλλοι είναι τα αφεντικά. Είναι κάτι άτομα εκεί στην Ευρώπη, που μου φαίνονται πολύ διεστραμμένα. Και επειδή ο Φρόιντ έχει πει ότι όλα ξεκινάνε από το σεξουαλικό, πρέπει να είναι και σεξουαλικά διεστραμμένα. Και αυτά τα άτομα κυβερνάνε την Ευρώπη και κυβερνάνε κι εμάς.
 
papadima1934

Να ρωτήσω τι άλλο κάνεις παράλληλα;
Μόλις έβγαλα – σύμπτωση κι αυτό – μια ποιητική συλλογή, που έχει να κάνει με τη μάνα… «Εύθραυστη Πέτρα». Έτσι θεωρώ ότι ήταν και η Πηνελόπη Δέλτα και έτσι την ενσαρκώνω πάνω στη σκηνή. Γράφω επίσης ένα μυθιστόρημα. «Στην κόψη του ξυραφιού» θα λέγεται. Δεν ξέρω αν θα μου το βγάλει κανείς… (γέλια) Μιλάει για τη βία στη ζωή μας. Με βία γεννιόμαστε, με βία μεγαλώνουμε. Μας λένε όταν είμαστε μικροί ότι δεν πρέπει να λέμε ψέματα, δεν πρέπει να κλέβουμε… Και μετά, όταν μεγαλώνουμε, μαθαίνουμε ότι πρέπει να λέμε ψέματα, να κλέβουμε… Τώρα… τι άλλο να σου πω… Ότι μου ζήτησαν να κάνω και πασαρέλα;

Θα κάνεις;
Ξέρω γω… Αναφέρεται στις μεγάλες γυναίκες που διατηρούνται καλά. Απ’ ό,τι μου είπε η κόρη μου, που τα παρακολουθεί αυτά, έκανε πασαρέλα στην Ιταλία η Μπελούτσι. Δεν έκανα στα νιάτα μου τέτοια και μου τα ζητάνε τώρα…
 
papadima1937
Ποια είναι η κινητήρια δύναμη πίσω από όλα αυτά που κάνεις;
Ξέρεις τι… θα σου φανεί λίγο μακάβριο αυτό που θα σου πω… Σίγουρα είναι η έκφραση, έχω ανάγκη να εκφράζομαι. Είμαι ένα φοβερά μοναχικό άτομο. Φοβερά μοναχικό! Εγώ πιστεύω ότι και οι ηθοποιοί και οι συγγραφείς είναι μοναχικά άτομα. Αφού τρομάζω κι εγώ με τον εαυτό μου. Τώρα πια το κάνω γιατί όσο είμαι ζωντανή και καλά στην υγεία μου, θέλω να κάνω πράγματα. Όπως και να βλέπω τη θάλασσα. Αυτά είναι! Η δουλειά μου, η έκφραση και η θάλασσα…

Κώστας Κούλης
 

Συνεντεύξεις

Facebook Comments