Συνεντεύξεις

Χρ. Στυλιανού - Χ. Μαυρουδής - Η συνέντευξη

 
   Για δεύτερη σεζόν συνεχίζεται η παράσταση «Οδός Αβύσσου αριθμός 0», βασισμένη πάνω στο αριστουργηματικό έργο του Μενέλαου Λουντέμη. Η Μακρόνησος, οι κραυγές, οι «μέθοδες», οι «τρόποι» και οι άνθρωποι που κάνουν ό,τι μπορούν για να μοιάσουν στα κτήνη, σε αντιδιαστολή με κάποιους ανθρώπους που αβίαστα γίνονται ακόμα πιο άνθρωποι. Πήγαμε μια βόλτα μέχρι το θέατρο OLVIO και συνομιλήσαμε με το Χριστόδουλο Στυλιανού και το Χάρη Μαυρουδή. Οι δύο πρωταγωνιστές μοιράστηκαν μαζί μας όλα όσα θέλαμε να μάθουμε για την παράσταση, αλλά και κάτι ακόμα… Θερμές ευχαριστίες στη Μαρίκα Αρβανιτοπούλου, η οποία φρόντισε να πραγματοποιηθεί αυτή η συνέντευξη.
miden255
Για πείτε μου για τον αριθμό μηδέν. Πώς προέκυψε;
Χριστόδουλος Στυλιανού: Πώς πρόκυψε… Ήταν μια ιδέα της Σοφίας Αδαμίδου, η οποία το διασκεύασε θεατρικά… Από λογοτεχνικό έργο το έκανε θέατρο…
Χάρης Μαυρουδής: Πολύ δύσκολο εγχείρημα, έτσι;
Στυλιανού: Πολύ δύσκολο εγχείρημα… Και πιστεύω ότι έκανε τόσο καλή δουλειά, που έφερε όλο το έργο και μπορέσαμε εμείς να δώσουμε τα κυριότερα, τα πιο σημαντικά σημεία, που ήθελε να τονίσει και ο Λουντέμης μέσα από το βιβλίο του. Είμαστε ευτυχείς που συμμετέχουμε σ’ αυτό, είμαστε ευτυχείς που πάμε για δεύτερη χρονιά, γιατί ήταν πολύ επιτυχημένη η πρώτη και θέλαμε να το συνεχίσουμε. Θέλουμε να το δει όσος περισσότερος κόσμος μπορεί…
Μαυρουδής: Όπου παίζουμε μαζί, γίνεται επιτυχία!
Στυλιανού: Ναι… (γέλια) Αυτό είναι αλήθεια…

Σε σχέση με την πρώτη σεζόν… επειδή, έτσι κι αλλιώς είναι δυναμική η παράσταση και βρίσκετε κι άλλα πράγματα να κάνετε…
Στυλιανού: Κοίταξε… Η παράσταση έχει πολλά στοιχεία που μπορείς να ανακαλύψεις… Οι παραστάσεις καταρχάς είναι ένας ζωντανός οργανισμός… Φτιάχνονται συνέχεια. Δεν μπορείς να μείνεις σε ένα σημείο. Σου έρχονται ιδέες, ανασαίνουν, πηγαίνουν και πιο πέρα. Όταν η παράσταση σταματά να ανασαίνει και να πηγαίνει πιο πέρα, τότε η παράσταση πρέπει να κατεβαίνει. Δεν είναι κάτι παγιωμένο.
Μαυρουδής: Και επειδή είναι κι ένα έργο αυτό το Λουντέμη… Μιλάει απευθείας στην ψυχή του ανθρώπου και αναλύει με αριστουργηματικό τρόπο διαφορετικούς τύπους ανθρώπων… Είναι ένα έργο που συναισθηματικά, για εμάς, τους ηθοποιούς που παίζουμε, είναι φορτισμένο. Και αυτή η φόρτιση αντανακλάται πάνω στους ρόλους, πολύ έντονα. Επίσης… κι εσύ ο ίδιος, δεν είσαι ο ίδιος άνθρωπος, όπως ξεκινάς και όπως καταλήγεις… Σ’ αυτό τον ένα χρόνο έχουν συμβεί τόσα πράγματα γύρω μας. Είναι αδιάκοπη η ροή της ιστορίας και του τώρα, που σ’ επηρεάζει. Δεν είσαι ο ίδιος. Και δεν είσαι ο ίδιος στην παράσταση…
 
miden256
Σε σχέση με τις πρώτες προσεγγίσεις, αυτό που ζείτε τώρα… πόσο διαφορετικό είναι;
Στυλιανού: Δεν είναι πολύ διαφορετικό. Απλώς είναι μια ματιά από μια άλλη γωνία. Το έργο είναι ίδιο, η σκηνή είναι ίδια. Το έργο είναι από άλλη γωνία. Μπορεί αυτό να μην το είχαμε προσέξει την πρώτη χρονιά και να το προσέξαμε τώρα. Είπαμε «Α, από δω μπορεί να είναι πιο ενδιαφέρον. Ας το δούμε κι από δω»… Και είδαμε τελικά ότι μας αγγίζει περισσότερο και αγγίζει και τον κόσμο περισσότερο. Ή περιμένουμε να αγγίξει… Μιλάω για την Πάτρα, που ο κόσμος έβγαινε χαρούμενος και συγκινημένος από την παράσταση και μας ευχαριστούσε γι’ αυτό που έβλεπε.
Μαυρουδής: Κι έχει μια ιδιαιτερότητα αυτή η παράσταση. Επειδή αναφέρεται σε μια πολύ σκοτεινή περίοδο της ιστορίας μας, αμέσως μετά τον πόλεμο, τον εμφύλιο… κι επειδή υπάρχουν ακόμα άνθρωποι που είχαν επηρεαστεί από κείνα τα χρόνια είτε επειδή βίωσαν τη Μακρόνησο ή τη μετεμφυλιακή Ελλάδα, τα βασανιστήρια… είτε οι γονείς τους, που επηρέασαν άμεσα τις ζωές των παιδιών, βλέποντας αυτή την παράσταση, ξανά-βιώνουν εκείνη την περίοδο. Ή τη βιώνουν μέσα από τις δικές μας ζωές. Ιστορίες που έχουν στοιχειώσει τους γονείς τους. Απ’ τον πατέρα, που μπορεί να μην μιλούσε ποτέ γι’ αυτό στο σπίτι, γιατί έφερε ένα τραύμα. Εκείνα τα χρόνια δεν ήταν εύκολο… Ούτε σε ψυχολόγο μπορούσες να πας… Και μεγάλωσαν στοιχειωμένοι απ’ αυτό. Είναι πολύ ρεαλιστικό το έργο… Είναι ποιητικός ρεαλισμός.
Στυλιανού: Ρεαλισμός είναι και το κείμενο γενικά, το λογοτεχνικό κείμενο… του Λουντέμη.
Μαυρουδής: Και όταν βγαίνεις έξω απ’ το θέατρο, όχι σε κάθε παράσταση αλλά συνήθως, βρίσκεις κι ένα πηγαδάκι ανθρώπων, που σου μεταφέρουν κάτι από αυτά που σου λέω τώρα. Για μένα αυτό είναι κάτι πρωτόγνωρο.
Στυλιανού: Είναι τόσο διαδραστικό… Την ώρα που παίζουμε, βλέπουμε τα πρόσωπά τους κάτω… Πώς παρακολουθούν.
Μαυρουδής: Ή ακούμε… ακούμε το λυγμό, το κλάμα…

Είναι μια γερή γροθιά, μια γερή σφαλιάρα αυτό το έργο, σε κάθε μορφή ακραίας έκφρασης;
Στυλιανού: Είναι! Είναι! Αλλά θέλω να πω και κάτι. Εγώ το βλέπω και λίγο διαφορετικά. Εγώ θεωρώ ότι δεν είναι τόσο μαύρο, όσο θέλουμε να πιστεύουμε ότι είναι. Είναι και αισιόδοξο το έργο. Πολύ αισιόδοξο. Ο Λουντέμης έγραψε για μία μαύρη περίοδο και έγραψε για την αισιοδοξία…
Μαυρουδής: Τον εξυψώνει τον άνθρωπο…
Στυλιανού: Τον εξυψώνει τον άνθρωπο. Δεν είναι κάτι που λες «Ωχ, δεν αξίζει να ζούμε»… Επειδή υπάρχει αυτό, αξίζει να ζούμε. Και επειδή οι ήρωες αυτοί κατάφεραν να εξυψωθούν ηθικά και να εξυψώσουν και άλλους…
Μαυρουδής: Και να λυτρώσουν ανθρώπους…
Στυλιανού: Φαντάσου πόσο αισιόδοξο για την ανθρωπότητα είναι αυτό το κείμενο.
Μαυρουδής: Ο Λουντέμης μέσα σ’ αυτό το έργο λέει πως «Ο άνθρωπος είναι ικανός για το χειρότερο και το καλύτερο». Μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, Χιροσίμες και λοιπά, με τα βασανιστήρια και τους φούρνους, έδειξε η ανθρωπότητα ότι είναι ικανή για το χειρότερο. Συγχρόνως όμως, υπήρξαν οι ιστορίες κάποιων ανθρώπων που είτε έσωσαν άλλους είτε αγκάλιασαν άλλους είτε σταθήκαν στο ύψος των περιστάσεων, έδειξαν ανθρωπιά και απέδειξαν πως ο άνθρωπος, ανάλογα με το πώς θα το χειριστείς, είναι ικανός και για το καλύτερο!

Τι εννοείς «Πώς θα το χειριστείς»;
Μαυρουδής: Εννοώ πώς θα του φερθείς. Αν δώσεις αγάπη σ’ έναν άνθρωπο… Για παράδειγμα, ο δικός μου ο ρόλος και ο ρόλος του Δημήτρη Μαύρου. Εμείς δίνουμε αγάπη! Και ο ρόλος του Χριστόδουλου, ο βασανιστής, αλλάζει σιγά σιγά. Ο Λουντέμης… αυτό είναι το μεγαλείο του! Ότι μυρίστηκε όλες τις πτυχές τους ανθρώπου. Δεν είναι ότι επειδή ένας άνθρωπος βασανίστηκε στη Μακρόνησο, έβλεπε τα πράγματα μονόπλευρα. «Οι καλοί και οι κακοί». Δεν είναι έτσι. Έβλεπε τους ανθρώπους.

Προηγουμένως είπατε ότι κάπου παρακολουθείτε τον κόσμο, τους θεατές. Πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι αυτό, όταν είστε κλειδωμένοι στους ρόλους σας
Στυλιανού: Δεν γίνεται σε όλες τις σκηνές αυτό… Όταν κοιτάς κάποια στιγμή κάτω, κοιτάς τον κόσμο, κοιτάς τις αντιδράσεις του. Και καλείσαι αυτές τις αντιδράσεις να μην τις λάβεις υπόψη σου, έτσι ώστε να σε επηρεάσουν, όσον αφορά το ρόλο σου, αλλά – καλώς ή κακώς – μπαίνουν μέσα σου.
Μαυρουδής: Σε τροφοδοτούν κιόλας. Όπως ο αθλητής που βρίσκεται σε ένα γεμάτο γήπεδο. Αλλιώς θα παίξει. Πολύ πιο απελευθερωμένος από ό,τι σε ένα «κεκλεισμένων των θυρών». Υπάρχει ενέργεια. Είναι αλληλεπίδραση…
 
miden257
Μέχρι πότε θα είστε εδώ;
Στυλιανού: Ευελπιστούμε μέχρι το Πάσχα.
Μαυρουδής: Πάντως, οι παραστάσεις μας είναι μέχρι 13 Ιανουαρίου. Ελπίζουμε να πάει τόσο καλά…

Αυτό που σας ενθουσιάζει περισσότερο στο θέατρο, που είναι ο φυσικός σας χώρος… ποιο είναι. Κι απ’ την άλλη πλευρά, αυτό που σας ενοχλεί περισσότερο… τι είναι;
Στυλιανού: Κοίταξε… Είμαστε παλιότεροι από κάποιους άλλους… Όταν ξεκινήσαμε, δεν υπήρχε τόσο η τηλεόραση και κάποια άλλα μέσα… Αγαπήσαμε το θέατρο. Γίναμε ηθοποιοί γιατί θέλαμε να κάνουμε θέατρο. Όχι τηλεόραση. Η τηλεόραση ήλθε εκ των υστέρων. Και ευτυχώς ήλθε, γιατί μπορέσαμε και κάναμε κι άλλα πράγματα. Αυτό που εγώ θα ήθελα να εξαλειφθεί είναι η ανηθικότητα, η οποία προκύπτει μέσα απ’ τη δουλειά. Η δουλειά, καλώς ή κακώς, έχει μια αναγνωρισιμότητα. Και αυτή πρέπει να την αντιμετωπίζεις με ταπεινότητα. Αλλιώς, αν ξεφύγεις, σε κάνει ανήθικο, σε κάνει άνθρωπο που δεν έχει καμία σχέση με τη δουλειά. Εμείς έχουμε σκοπό να διαμορφώνουμε χαρακτήρες. Να διδάσκουμε τους θεατές…
Μαυρουδής: … Αεί διδασκόμενοι!
Στυλιανού: Ναι! Αυτό, τις περισσότερες φορές, τα τελευταία χρόνια, δεν το βλέπω… Θεωρώ ότι υπάρχει έντονη ανηθικότητα, εγωισμός, έπαρση, αλαζονεία… Μακάρι αυτά τα πράγματα να εκλείψουν, για να πάει και η δουλειά μπροστά.
Μαυρουδής: Αυτό που μου αρέσει στο θέατρο είναι η διάρκεια και η αμεσότητα. Όλα χτίζονται. Συνέχεια. Είναι ένας ζωντανός οργανισμός. Έχει παρά πολύ ενδιαφέρον. Δεν είναι όπως στον κινηματογράφο ή την τηλεόραση, που ό,τι έκανες έχει πεθάνει την ίδια στιγμή. Στην παράσταση έχεις και την επόμενη, αλλά και τη μεθεπόμενη μέρα, για να εξελίξεις κάτι. Από την άλλη, αυτό που μ’ ενοχλεί παρά πολύ. Αυτό που με ενοχλεί τώρα… Μίλησε ο Χριστόδουλος για την ανηθικότητα, η οποία όμως δεν είναι μονάχα εκτός σκηνής, είναι και πάνω στη σκηνή. Αυτό που δεν μου αρέσει, είναι που πολλοί ηθοποιοί προσπαθούν να τραβήξουν τα φώτα, χωρίς να παίζουν. Αυτό είναι απαράδεκτο. Αν είσαι ένας άνθρωπος που μπορείς εύκολα να διαχειριστείς όλο αυτό, τότε είναι καλά. Αν δεν είσαι, τότε το σύστημα το ίδιο θα σε καταπιεί. Θα σε φτύσει.
Στυλιανού: Αυτό που λέω πάντα στα νέα παιδιά, γενικά στα νέα παιδιά… τώρα μιλάω, λες κι είμαι κάνας παππούς (γέλια)… αυτό που έχει σημασία στη δουλειά είναι το προχωράω βήμα-βήμα. Τα νέα παιδιά βλέπουν το αποτέλεσμα. Βλέπουν κάποιο να κάνει σπουδαία πράγματα, αλλά ποτέ δεν ρωτούν πόσο χρόνο τους πήρε για να το κάνουν όλο αυτό.
Μαυρουδής: Η προσωπική καλλιέργεια παίζει πολύ σημαντικό ρόλο. Αν δεν καλλιεργείς τα συναισθήματά σου και δεν γίνεσαι σοφότερος, κάποια στιγμή θα μείνεις στάσιμος.
Στυλιανού: Χρειάζεται να εξασκείς τον εαυτό σου, το μυαλό σου… Υπάρχουν άνθρωποι που δεν διάβασαν ποτέ. Αλλά έμαθαν να είναι άνθρωποι του πνεύματος.

Κώστας Κούλης
 

Συνεντεύξεις

Facebook Comments