Συνεντεύξεις

Ο Θωμάς Κοροβίνης Σε Πρώτο Πρόσωπο

 
   Μια ιστορία γύρω από τον Αριστείδη Παγκρατίδη, γνωστό ως Δράκο του Σέιχ Σου, ανεβαίνει στη σκηνή του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, χάρη στο μυθιστόρημα του Θεσσαλονικιού συγγραφέα και πολυπράγμονα Θωμά Κοροβίνη. Τον συναντήσαμε και μας χάρισε μια γεμάτη ώρα συνομιλίας κάπου μεταξύ τηλεφωνημάτων, τσιγάρων που έσβηναν μανιωδώς και σχέδια απόδρασης για το κτήμα του στα Λεχώνια Μαγνησίας. Μιλήσαμε για τη Θεσσαλονίκη του χθες αλλά και του σήμερα, για τους πνευματικούς φίλους του, τη Ζυράννα Ζατέλη, τη Φιλαρέτη Κομνηνού, το Γιώργο Σκαμπαρδώνη, τον Άκη Δήμου, το Δημήτρη Δημητριάδη, το γέρο Ντίνο Χριστιανόπουλο, τη μούσα του Λιζέτα Καλημέρη, τις βραδιές με κρασί στην Τομπουρλίκα, τα ακυρωμένα ραντεβού, την Κωνσταντινούπολη, τα βιβλία του, «Το Κελί», το «’55»… Πόσες σελίδες μου δίνετε για να τις γεμίσω με λέξεις ενός από τους πιο ρομαντικούς αλήτες που γέννησε αυτό ο τόπος;
korovinis3
 
korovinis   Ο «Γύρος του Θανάτου»
   «Ήταν μια συνταρακτική ιστορία ενός ανθρώπου που από τα γεννοφάσκια του είχε μια τραγικότητα υψίστης μορφής, μια ζωή που μπορούσες να την αντιστοιχήσεις με τα αρχαιοελληνικά δράματα. Ο Αριστείδης Παγκρατίδης ήταν ένα άνθρωπος παραδαρμένος από την μοίρα του και την κοινωνία, κατηγορούμενος ως Δράκος του Σέιχ Σου, καταδικάζεται τελικά ως δολοφόνος. Στήθηκε αυτή η δίκη στην οποία φάνηκε ότι υπήρξε μια βιασύνη να εκδικαστεί η υπόθεση, ο τρόπος που κουκουλώθηκαν ορισμένα πειστήρια και υπήρξαν ντοκουμέντα που δεν δικαιολογούσαν τις κατηγορίες, αλλά αντιθέτως τον απενεχοποιούσαν. Όλο αυτό δείχνει ότι οι εξουσίες θέλανε να απαλλαγούν από την φρικαλεότητα αυτού του Δράκου, για να σκεπάσουν άλλες βρωμιές του κράτους, συν τη δίκη των παρακρατικών συνωμοτών που δολοφόνησαν το Γρηγόρη Λαμπράκη. Όλα συνέβησαν σε ένα άγριο κοινωνικό-πολιτικό σκηνικό. Ήταν ο φόβος του χωροφύλακα, του δάσκαλου, της συγγενούς, της μάνας, του παπά της ενορίας. Οι άνθρωποι νιώθανε ένα φόβο ότι υποκλέπτεται η ζωή του ενός από τον άλλο στον τομέα της προσωπικής ελευθερίας.
   Εμένα μ’ απασχολούσε αυτή η υπόθεση γιατί τον πονούσα τον Αριστείδη. Ήταν για μένα σαν ένας μακρινός ξάδελφος. Πίστεψα ότι ήταν αθώος αλλά δεν μ’ ενδιέφερε αυτό τόσο πολύ. Κυρίως μ’ ενδιέφερε η ζωή του και οι ζωές των άλλων προσώπων που περιστρέφονταν γύρω από αυτόν. Οι ήρωες του βιβλίου αντιστοιχούν σε πρόσωπα που έχουν τα χαρακτηριστικά ανθρώπων που ζούσαν κατ’ αυτόν τον τρόπο. Τα εννέα πρόσωπα που έχω επινοήσει στο βιβλίο και μιλούν για τα δικά τους πάθη αλλά και για τον ίδιο. Θα μπορούσαν να είναι αληθινά, ενώ η ζωή τους διαπλέκεται με διάφορες πτυχές της ιστορίας του Παγκρατίδη. 
   Όταν οι εφιάλτες γίνονται βιβλίο η ιστορία δεν τελειώνει. Τίποτα δεν τελειώνει ποτέ. Το ζητούμενο όταν κάνουμε τέχνη, ιστορία, κλπ. είναι να πιάσουμε το νήμα της εποχής, για να δούμε ποια στοιχεία την καθορίζουν και να μην επαναληφθεί το σκηνικό της φρίκης».
 
Συνεργασία με το ΚΘΒΕ
   «Είναι η πρώτη θεατρική μεταφορά του βιβλίου στη σκηνή. Τα δικαιώματα ανήκουν στη Νένα Μεντή και τον Πέτρο Ζούλια, μέχρι το 2014, οι οποίοι παραχωρούν το έργο στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος για να το ανεβάσει. Ο Νίκος Μαστοράκης ενδιαφέρθηκε για την σκηνοθεσία. Ήρθε με βρήκε και μιλήσαμε. Εκτιμώ τη δουλειά του και τον τρόπο που εργάζεται. Είναι ανατρεπτικός και οι σκηνοθετικές επιλογές του αντανακλούν τη σημερινή κοινωνία. Δεν συμμετείχα καθόλου και δεν παρενέβησα καθόλου στις πρόβες. Το κείμενο υπάρχει αλλά σίγουρα θα γίνουν κάποιες προσαρμογές στην δραματουργία του λόγου, είναι λογικό. Το έχουμε συζητήσει πολλές φορές και του έχω εμπιστοσύνη, το αποτέλεσμα θα είναι καλό.
   Δεν μου επέτρεψα να με επηρεάσουν οι τελευταίες εξελίξεις στα διοικητικά προβλήματα του ΚΘΒΕ. Η όλη υπόθεση μοιάζει να ανήκει στα σύνδρομα της Θεσσαλονίκης. Το θέμα είναι να εξομαλυνθούν όλα αυτά τα προβλήματα για να μπορεί η Τέχνη και το καλλιτεχνικό έργο της πόλης να προχωρήσει, αλλά και οι καλλιτέχνες να επιβιώσουν».
 
Από τη Νέα Μηχανιώνα στη Θεσσαλονίκη
korovinis1    «Έφυγα από τη Νέα Μηχανιώνα για να έρθω στη Θεσσαλονίκη. Ήμουν σκλάβος στα δεσμά μου, σαν τον ήρωα στο βιβλίο του Κωνσταντίνου Θεοτόκη. Η παλιά δομή της οικογένειας περιόριζε τις ελευθερίες μου και δεν ήθελα να έχω κανένα στρατηγό πάνω από το κεφάλι μου. Έφυγα, άνοιξα τα φτερά μου. Θεωρώ ότι όλοι οι νέοι πρέπει να σπάνε τα δεσμά τους, κυρίως μέσα τους.
   Διάλεξα την πόλη που αγαπώ για να ζήσω και να εργαστώ. Αν φύγουμε όλοι ποιος θα μείνει; Μερικές φορές στεναχωριέμαι που δεν βρίσκομαι στην Αθήνα, στο κέντρο της προβολής, για να προωθήσω τη δουλειά μου, μιας και σε αυτές τις περιπτώσεις ισχύει το «στη βράση κολλάει το σίδερο». Έχεις μια πόλη που διαχειρίζεται τα υπάρχοντα ΜΜΕ, μια Πολιτιστική Πρωτεύουσα, μια διοργάνωση «100 χρόνια από την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης». Πού είναι οι δημιουργοί της; Οι ενεργοί δημιουργοί είναι μόνο δέκα. Τους φωνάζουνε στην Αθήνα επειδή τους αναγνωρίζουν εκεί. Ανέκαθεν ο καλλιτεχνικός κόσμος της Θεσσαλονίκης ανακαλυπτόταν από την Αθήνα και μετά αναγνωριζόταν εδώ που ζούμε.
   Η αλλαγή στη Δημαρχεία δεν φέρνει απαραίτητα και την αλλαγή... Επειδή έβαλαν τον πρώην δήμαρχο στην φυλάκα, την ψειρού, δε σημαίνει ότι θα αλλάξει κάτι. Όταν οι άρχοντες τιμωρούνται παραδειγματικά για μεγάλες βρωμοδουλειές, σημαίνει ότι αυτός ο τόπος έχει μεγάλη μπόχα από κάτω. Οι άνθρωποι δεν αλλάζουν έτσι ξαφνικά. Οι λαοί δεν είναι άμοιροι των ευθυνών τους. Πρέπει να αξιοποιηθεί η εμπειρία στην παρέα, στο μυαλό του καθενός, στη δουλειά και τη γειτονιά του για να επέλθει η αλλαγή. Είναι θέμα παιδείας, στάσης ζωής. Πρέπει ο καθένας να διατηρήσει την αξιοπρέπειά του και να μην τον παρασέρνουν οι καιροί. Χρειάζεται χρόνος και συνειδητοποίηση που θα ξεκινήσει από προσωπικό επίπεδο, για να μην ενδώσει στο ανήθικο, στη διαφθορά. Το χρήμα και οι εξουσίες είναι οι νέες κατάρες. Και το χρήμα δεν τελείωσε ακόμη, αυγαταίνει ο παράς».
 
Η δημιουργία είναι καταφύγιο, είναι μια υγιής σχιζοφρένεια η οποία σε σώζει, σου δίνει ένα αβαντάζ να χάνεσαι από τον πραγματικό και να μεταφέρεσαι σε έναν άλλο κόσμο!

Πνευματική Θεσσαλονίκη
   «Πράγματι, ορισμένες προσωπικότητες της Θεσσαλονίκης, ο Χριστιανόπουλος, ο Αναγνωστάκης, ο Τσιτσάνης, ο Λαμπράκης, ο Κούδας, ο Ζάννας, διαμορφώσανε ένα πνευματικό κλίμα, μια παράδοση. Οι αναφορές σε αυτούς βοηθάνε να έχουμε το περίγραμμα μιας ταυτότητας του εικοστού αιώνα. Είναι άνθρωποι της Τέχνης, του κινηματογράφου, της ιστορίας, σπουδαίοι καθηγητές, το φοιτητικό κίνημα και πρέπει πάντα να αναφερόμαστε σε αυτούς με σεβασμό. Όμως, η πνευματική ζωή της πόλης, η οποία παρήγαγε ορισμένες προσωπικότητες, δεν μπορεί να αποτελεί άλλοθι για το άδειο σήμερα. Το θέμα είναι τι γίνεται τώρα! 
   Υπάρχουν και σήμερα πνευματικοί άνθρωποι, πολλούς από τους οποίους δεν γνωρίζουμε καν και πρέπει να βοηθηθούν να βγουν στον αέρα. Ο καλλιτέχνης πρέπει να είναι προλετάριος, να αναλώνεται στην καθημερινότητα, να ανακυκλώνεται με τον κόσμο, τα κοινά, να βγαίνει στην Αγορά όπως λέγανε παλιότερα, να συναναστρέφεται, να είναι κοινωνικός, να πηγαίνει στην διαδήλωση. Ο καλλιτέχνης δουλεύει ώρες, δεν έχει ωράριο και γι’ αυτό το οποίο θα τον κρίνουμε πολύ εύκολα έχει κοπιάσει πολύ».
 
Δημιουργία
   «Η έμπνευση έρχεται από εκεί που δεν το περιμένεις, αλλά πάντα ψάχνω και σκαλίζω ιστορίες. Μπορεί να πίνω κρασί με μια παρέα και ταυτόχρονα να δουλεύω κάποια ιδέα στο μυαλό μου. Εσύ όμως που είσαι απέναντί μου δεν το καταλαβαίνεις. Η δημιουργία είναι καταφύγιο, είναι μια υγιής σχιζοφρένεια η οποία σε σώζει, σου δίνει ένα αβαντάζ να χάνεσαι από τον πραγματικό και να μεταφέρεσαι σε έναν άλλο κόσμο!»
 
korovinis2   Κρίση και επανάσταση
   «Υπήρχαν και υπάρχουν μεμονωμένοι πολιτικοί, οι οποίοι έχουν διάθεση και μπορούν να φέρουν την αλλαγή στην τόπο, αλλά δεν αρκούν. Ένας από αυτούς ήταν σίγουρα η Μελίνα Μερκούρη και ένας πρώην δήμαρχος στην Καλαμάτα που έκανε θαύματα. Οι εξαιρέσεις σε ανθρώπινη κλίμακα υπάρχουν. Στην κατάσταση της απόγνωσης υπάρχουν δύο ειδών αντιδράσεων: η αυτοκαταστροφή, οι αυτοκτονίες, ο νόμος του αυτοδίκαιου ή η συνολική επανάσταση, πιθανόν και με βία. Δυστυχώς η σημερινή κοινωνία έχει ενσωματώσει τη βία και τη νομιμοποιεί, κι αυτή είναι η χειρότερη μορφή βίας. Η επανάσταση στην Ελλάδα δεν έχει γίνει ακόμη, ούτε κατά διάνοια, είναι όλοι κακομαθημένοι και έχουμε μια νεολαία που βαριέται. Πού είναι να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους; Ποιος τους φταίει, να βγουν στις πορείες, να αντιδράσουν, να επαναστατήσουν…
   Φταίνε οι άνθρωποι, δε φταίνε ούτε οι κοινωνίες, ούτε οι πολιτικές, ούτε κάποτε ο Κομμουνισμός. Χρειάζεται χρόνος για να επέλθει η αλλαγή. Και οι δικαστές αποτελούν εξουσία για να την αλλάξουν. Αγαπώ τους ανθρώπους, αλλά δεν τους πιστεύω. Είναι πλέον πολύ ρευστή η κατάσταση, οι ίδιοι οι Έλληνες είναι ρευστοί, αλλάζουν γνώμη πολύ εύκολα».
 
Κατερίνα Νικολακούλη
 
   *Το βιβλίο του Θωμά Κοροβίνη «Ο Γύρος του Θανάτου» ανεβαίνει για πρώτη φορά στην σκηνή από το ΚΘΒΕ, σε σκηνοθεσία Νίκου Μαστοράκη, από τις 29 Μαρτίου 2013.

   **Στις 3 και 24 Απριλίου 2013 ο Θωμάς Κοροβίνης μαζί με τη Λιζέτα Καλημέρη θα παρουσιάσουν στο «Ξέφωτο» (Λαδάδικα Θεσσαλονίκης) μια ξεχωριστή παράσταση που συνδυάζει αναγνώσεις του πεζογραφήματος "Το αγγελόκρουσμα: Η τελευταία νύχτα του κυρ-Αλέξανδρου" με τραγούδια του άφατου πόνου. Το πεζογράφημα του Θωμά Κοροβίνη είναι μια αυτοαφήγηση που ξεκινάει την επομένη της Πρωτοχρονιάς του 1911, με οδοιπορικό προς τον θάνατο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη.

Συνεντεύξεις