Συνεντεύξεις

Νούρα: η συνέντευξη - Βάσια Αργέντη, Αρετή Κετιμέ

 
   Ο Αλέξανδρος ούτε που γνώριζε την ύπαρξη της Νούρα. Απασχολημένος με τις σπουδές του και τις βλέψεις του… Κάτι ιστορίες του έλεγε η μητέρα του για μια ευγενέστατη μετανάστρια… Η συγκλονιστική μουσική παράσταση για ένα θέμα που αγκαθωτά περιβάλλει τις καρδιές μας προκαλεί κάθε Κυριακή για ενδοσκόπηση. Εμείς οι άνθρωποι φωνάζουμε και κοπτόμεθα για την αρμονική μας σχέση με τους γύρω μας και – όποτε δεν κοιτούν οι άλλοι – φροντίζουμε να κάνουμε κακό στο συνάνθρωπο. Κακή «φύτρα», κακή «σπορά». Συναντηθήκαμε με τη δημιουργό της παράστασης, Βάσια Αργέντη και την Αρετή Κετιμέ, της οποίας η φωνή είναι το αλάτι της γης… Πολλά ευχαριστώ στη Νταίζη Λεμπέση, η οποία φρόντισε να πραγματοποιηθεί αυτή η συνέντευξη.
 
noura014 
Η σύλληψη της όλης ιδέας… Πώς αυτό μετουσιώθηκε σε παράσταση; Ποια ήταν η διαδικασία;
Βάσια Αργέντη: Το γράψιμο είναι κάτι που το κάνω από παρά πολύ μικρή ηλικία. Είναι κάτι που το κάνω από τα έξι μου. Θυμάμαι τον εαυτό μου να παίρνει ένα στυλό, ένα μολύβι και να γράφει. Οτιδήποτε! Οτιδήποτε μου ερέθιζε το μυαλό ή μου καταπονούσε το πνεύμα, με οποιοδήποτε τρόπο. Όσον αφορά το συγκεκριμένο έργο, δεν είχα σκοπό στην παρούσα φάση να γράψω κάτι τέτοιο. Γράφτηκε λίγο πριν το Πάσχα, με αφορμή τον Ανδρέα Καρανίκα, που είναι ο καλύτερός μου φίλος και συνεργάτης μου παρά πολλά χρόνια. Είναι ο μουσικός της παράστασής μας. Άνοιξε ένα πρόγραμμα-διαγωνισμός, το «Ανοιχτές πόρτες», σε συνεργασία του υπουργείου πολιτισμού με το Μέγαρο Μουσικής. Μου είπε αν θέλω να καταθέσουμε μία πρόταση θεατρική. Στην περίπτωση που εγκριθεί αυτή η πρόταση, θα μπορούσε να μετουσιωθεί σε παράσταση μέσα στο Μέγαρο Μουσικής, εντελώς δωρεάν. Δεν θα είχαμε καμία οικονομική συμμετοχή. Μου άρεσε πολύ σαν πρόταση, μου άρεσε η πρόκληση και μέσα σε ένα βράδυ… Ένα θέμα που με αγγίζει και με προβληματίζει καθημερινά είναι ο σεβασμός του ανθρώπου απέναντι στον άνθρωπο. Και ένας τρόπος να το καταγράψω αυτό ήταν μέσα από το προσφυγικό. Και επειδή το πρώτο μου πτυχίο είναι πάνω στη φιλολογία και την ιστορία, έχω ασχοληθεί πολύ με την ιστορία… Έχω κάνει μεταπτυχιακό στην ιστορία. Σκέφτηκα ότι όλη η ιστορία της ανθρωπότητας μιλάει για τις μετακινήσεις των ανθρώπων! Είτε στα όρια μίας χώρας είτε από χώρα σε χώρα. Οι μετοικήσεις… βίαια ή όχι, εκούσια ή ακούσια. Και επειδή στη χώρα μας αυτό συμβαίνει έντονα τα τελευταία τρία-τέσσερα χρόνια, με συγκινεί ιδιαίτερα. Και με εξαγριώνει το πώς φέρονται οι άνθρωποι στους ανθρώπους. Είπα πως θα ασχοληθώ με αυτό. Και επειδή έχουν ασχοληθεί με το θέμα αυτό πολλοί και πριν από μας και ίσως να το έχουν κάνει και πολύ καλύτερα, σκέφτηκα πως δεν θα έπρεπε να μεταφέρομε ιστορικά στοιχεία ή γνώσεις…. Σκέφτηκα λοιπόν να παρουσιάσουμε την εικόνα του πώς σκέφτεται ένας σύγχρονος άνθρωπος, είτε δεξιός είτε αριστερός είτε κεντρώος για το θέμα αυτό και το πώς σκέφτεται ένας πρόσφυγας. Πώς βλέπει όλα αυτά ο ίδιος, μέσα από «τα δικά του παπούτσια».

Το μουσικό στοιχείο πώς το αναμείξατε;
Βάσια: Αν το παρατηρήσατε… Τα τρία κορίτσια μας στην παράσταση, ένα από αυτά είναι και η υπέροχη Αρετή μας εδώ, είναι ο «χορός». Νομίζω πως η μουσική είναι αναπόσπαστο κομμάτι του θεάτρου. Ακόμα κι ένα κείμενο που δεν έχει μουσική, με την έννοια που εμείς καταλαβαίνουμε, δηλαδή το πιάνο, το βιολί, την ορχήστρα, έχει μουσικότητα. Οπότε θεωρώ ότι η μουσική θα έπρεπε να είναι ζωντανή, να τη νιώθει ο θεατής, γιατί ένωνε τα κομμάτια της ιστορίας.
 
noura015
Με την Αρετή πώς έγινε η επαφή;
Βάσια: Σκέφτηκα πως η Νούρα μου θα ήθελα να είναι μία κοπέλα σαν την Αρετή, εξ όψεως. Και σκεφτόμουν ποια κοπέλα θα μπορούσε να έχει μία αγγελική φωνή, ένα αγγελικό πρόσωπο και θα μπορούσε να μεταφέρει τη μουσική του Ανδρέα Καρανίκα, τους στίχους τους δικούς μου… Και είπα «Η Αρετή Κετιμέ»! Δεν την ήξερα, δεν τη γνώριζα. Συναντηθήκαμε στο Μέγαρο Μουσικής για πρώτη φορά, της δώσαμε το κείμενο, το διάβασε και… τα υπόλοιπα θα σας τα πει η ίδια! (γέλια)

Μας έχεις σπάσει τα νεύρα με τη φωνή σου, το ξέρεις;
Αρετή Κετιμέ: Γενικά;

Ναι! (γέλια) Είσαι τόσο καλή, που μας εκνευρίζεις ώρες-ώρες…
Αρετή: Εεε… δεν φταίω εγώ… (γέλια) Η μελέτη φταίει…

Πώς έγινε η επαφή; Μετά το Μέγαρο και τη συνάντηση και όταν άρχισες πλέον να το διαβάζεις…
Αρετή: Στην πρώτη πρόβα, αυτό που βίωσα δεν νομίζω ότι έχω ξαναβιώσει μέχρι τώρα. Η Βάσια και όλη η ομάδα αναζητούσαν τρόπους εκφραστικούς και θυμάμαι ότι έβαλα τα κλάματα όταν άκουσα για πρώτη φορά και τους άλλους ηθοποιούς και δεν μπορούσα να φανταστώ ότι αυτό το πράγμα το έχει φτιάξει μία τόσο νέα κοπέλα. Για μένα ήταν συνταρακτικό! Συνήθως πηγαίνω στην πρόβα και ξέρω τι θα κάνω. Σπάνια πλέον δακρύζω στη δουλειά. Με συνεπήρε όλο αυτό το πράγμα. Και να φανταστείτε ότι κάναμε σε κομμάτια. Δεν περνάγαμε όλο το έργο. Φτιάχναμε το κάθε κομμάτι σιγά-σιγά. Αυτό δεν το έχω ξαναβιώσει και ευχαριστώ παρά πολύ τη Βάσια που μου έδωσε τη δυνατότητα να καταλάβω ότι μέσω των λέξεων, μέσω της έκφρασης, μέσω του θεάτρου, μπορεί κάτι να σε συνεπάρει, έτσι, με ένα κλικ και να νιώσεις ότι αποτελείς μέρος του, χωρίς να υπάρχουν καν σκηνικά! Γιατί στην πρόβα δεν υπήρχαν σκηνικά, απλά άκουγα τους ηθοποιούς να μιλούν. Αυτό είναι πολύ όμορφο, γιατί τα περισσότερα πράγματα σήμερα είναι επιδερμικά. Και εγώ δεν θέλω να έχω επιδερμικά πράγματα στην τέχνη μου…
 
noura016
Μέχρι πότε θα είστε εδώ;
Βάσια: Μέχρι τις 13 Ιανουαρίου και μετά συζητάμε να φύγουμε μέχρι το Πάσχα. Ήδη μας έχουν κάνει προτάσεις να ταξιδέψουμε σε κάποια μέρη στην Ελλάδα.

Κατά τη διάρκεια των προβών… Όσον αφορά τις εν γένει ερμηνείες και τον τρόπο απόδοσης του κειμένου, υπήρξε κάτι που σας προβλημάτισε;
Αρετή: Εμένα με προβλημάτισε γενικά η παρουσία μου… (πολλά γέλια)
Βάσια: Δεν με προβλημάτισαν πολλά πράγματα… Είμαι πολύ οργανωτικός άνθρωπος και το έζησε και η Αρετή αυτό. Από το πώς θέλω και το κόμμα στο κείμενο, μέχρι το πώς θα φωτιστεί ένα σημείο στη σκηνή… Έρχονται και μου το ρωτάνε μάλιστα. «Πόσο ψυχαναγκαστική μπορεί να είσαι»; Πριν ξεκινήσω κάτι, πρέπει πρώτα να ξέρω τι θέλω. Πώς θα φωνάξω την Αρετή για να της πω τι θέλω να κάνει; Αν δεν ξέρω εγώ τι θέλω… Αν δεν ξέρω εγώ, που το δημιουργώ, που είμαι η μητέρα του, πώς θα ξέρει ο ηθοποιός μου; Οι ηθοποιοί μου είναι αυτοί που ήθελα, οπότε ήταν πολύ εύκολο. Δέσαμε πολύ ωραία σαν ομάδα…
Αρετή: Χωρίς αυτό όμως να σημαίνει ότι δεν είναι ευγενική. Ο τρόπος είναι πολύ σημαντικός και αυτό είναι πολύ σπάνιο.

Υπάρχει ελπίδα τελικά;
Βάσια: Εδώ θα πρέπει να μας απαντήσει ο Αλέξανδρος (σ.σ. χαρακτήρας του έργου). Υπάρχει ελπίδα; Δεν υπάρχει ελπίδα; Δεν ξέρω αν πεθαίνει τελικά η ελπίδα τελευταία… Ίσως να πεθαίνει ο άνθρωπος τελευταίος. Αυτή είναι η πικρή αλήθεια. Και… Και πραγματικά δεν ξέρω! Νομίζω ότι με το να λέμε αυτό, δηλαδή ότι «Υπάρχει ελπίδα» και ότι «Η ελπίδα πεθαίνει τελευταία», έχουμε την εντύπωση ότι κομίζουμε και γλαύκας… Νομίζω ότι είναι αυτό που είπε η Αρετή. Είναι όλα επιδερμικά γύρω μας. Δεν κοπιάζει ο άνθρωπος. Δεν κοπιάζει ούτε το μυαλό ούτε η ψυχή πια. Γέρνουμε προς το εύκολο και την επιφάνεια…

Αρετή μας;
Αρετή: Νομίζω ότι είμαστε άνιωθοι… Οι αισθήσεις μας υπολειτουργούν. Δεν μπορούμε όμως να νιώσουμε… Υπάρχουν άνθρωποι, οι οποίοι όταν αφεθούν ευαισθητοποιούνται. Άρα πρέπει να δώσουν μία ευκαιρία στον εαυτό τους. Τώρα, όσον αφορά την ελπίδα, εγώ προσωπικά θέλω να βλέπω ότι όλα τα πράγματα στη ζωή είναι με θετικό πρόσημο. Και αν υπάρχει κάτι αρνητικό, εμείς οφείλουμε να το γυρνάμε τούμπα. Γιατί αν δεν το δούμε έτσι, πολύ απλά θα πάθουμε κατάθλιψη και θα αρχίσουμε να πεθαίνουμε από τη στενοχώρια μας. Δεν θεωρώ ότι η ελπίδα πεθαίνει τελευταία. Ελπίδα έχεις το πρωί που ξυπνάς… Για να σου πάει καλά η μέρα. Από το φαΐ που μαγειρεύεις μέχρι το πώς θα ντυθείς.
Βάσια: Να ξυπνάμε και να νιώθουμε και λίγο τυχεροί. Να ξέρουμε ότι μπορούμε να ανοίξουμε το παράθυρο και να δούμε ουρανό. Και ελεύθερα!

Να ρωτήσω και για τα πλάνα σας, πέρα από την παράσταση αυτή;
Βάσια: Είναι ένας μονόλογος που δουλέψαμε με το Γιάννη Χαντέλη, τον «Αλέξανδρο» στη Νούρα. Πήραμε και ένα βραβείο στο φεστιβάλ μονολόγων, στο θέατρο ΕύΠολις. Σκεφτόμαστε αυτή την παράσταση να την ταξιδέψουμε. Δεν έχουμε αποφασίσει ακόμα πώς και πού…
 
noura017

Είναι δικό σας κείμενο;
Βάσια: Δικό μου κείμενο, δική μου σκηνοθεσία και πρωταγωνιστεί ο Γιάννης. Επίσης έχω μία πρόταση ως ηθοποιός, με τη νέα χρονιά.
Αρετή: Η Βάσια είναι μία καλλιτέχνις… Το να είσαι νέα κοπέλα, σύζυγος, μητέρα, νοικοκυρά, μαγείρισσα και γράφει και σκηνοθετεί. Κάνει και τα φώτα μόνη της! Επίσης, στην πρόβα ξέρει τι θέλει. Και μέσα σε όλα όλα αυτά είναι και ηθοποιός! Η Βάσια είναι μία περίπτωση καλλιτέχνη που αυτά που κάνει, τα κάνει παρά πολύ καλά. Αν δει κανείς το βιογραφικό της, ξέχωρα από το θέατρο, σχεδόν κομπλάρει… Και δεν παύει να δημιουργεί!

Τα δικά σου πλάνα, φωνάρα μας;
Αρετή: Είμαστε εδώ, στην Νούρα μας, κάθε Κυριακή. Παίζω οργανωμένες παραστάσεις κάθε μέρα και κάθε Κυριακή πρωί «Το αγόρι με τη βαλίτσα» στο θέατρο Κάππα, για δεύτερη χρονιά. Θα ξεκινήσουμε εμφανίσεις στον «Αστερίσκο» στου Ψυρρή – εκεί είμαστε μία ομάδα που θα παίζουμε μουσικές δικές μας, που έχουν επηρεαστεί από την Ανατολή. Παίξαμε πρόσφατα στο Ισραήλ με τους ΤΑΚΙΜ και θα ξαναπαίξουμε… Είναι πολύ φορτωμένο το πρόγραμμα και είμαι πολύ ευχαριστημένη γι’ αυτό.

Κώστας Κούλης
 

Συνεντεύξεις