Συνεντεύξεις

Συνέντευξη με τη Φωτεινή Κρόκου (H Χελώνα του Δαρβίνου)

 
   Ανεβάζω το δελτίο τύπου για το έργο «Η χελώνα του Δαρβίνου». Ψάχνω στο διαδίκτυο. Η Χάριετ, το εν λόγω «πρόσωπο», είναι υπαρκτό, πρόκειται για μια αξιολάτρευτη χελωνίτσα, την οποία φημολογείται ότι χρησιμοποίησε για τις μελέτες του ο μεγάλος φυσιοδίφης και μάλιστα έφυγε από τη ζωή πριν από επτά περίπου χρόνια, σε ηλικία 176 ετών! Η Χάριετ λοιπόν παρουσιάζεται, σαν άνθρωπος πια, εμφανίζεται ενώπιον ενός καθηγητή ιστορίας και αφηγείται… Διακόσια χρόνια περνούν από μπροστά μας, θυμίζοντάς μας τι μπορεί να κάνει ο άνθρωπος, το «τέλειο ον», όταν υποκύπτει στην ίδια του τη μισαλλοδοξία… Μαθαίνουμε από τα λάθη μας;

   Μιλάω με το Γιώργο Κατινά (οργάνωση παραγωγής) και κανονίζουμε για μια συνέντευξη. Η Φωτεινή Κρόκου, η ηθοποιός που ενσαρκώνει τη Χάριετ, κάθεται απέναντί μου και το μηχάνημα ηχογράφησης αρχίζει να γράφει. Πέρα από το ότι μιλάμε για έναν απίστευτα ζωντανό άνθρωπο, για ένα λαμπερό κορίτσι που χαμογελάει συνεχώς, για ένα άτομο προσωποποίηση της ευγένειας, έχουμε να κάνουμε και με ένα σοβαρότατο επαγγελματία που ζει και αναπνέει το έργο, που είναι συγκεντρωμένη απόλυτα σε αυτό. Ευχόμαστε πολλή και καλή επιτυχία και μακάρι να μάθουμε από τα λάθη μας… Οι ηθοποιοί της παράστασης θα φροντίσουν να πάρουμε το μήνυμα!
 
helonasine01
Διάβασα για την ειδική παράσταση, που έγινε παρουσία του δημιουργού και μελών της ύπατης αρμοστείας του ΟΗΕ. Πώς πήγε όλο αυτό, σαν εμπειρία;
Ήμουν πολύ αγχωμένη, αλλά μετά ρώτησα ανθρώπους που είχαν παρακολουθήσει και ρώτησα και τον ίδιο. Είναι ένας ευγενέστατος άνθρωπος, επομένως είχαμε ένα δίλλημα, αν αυτά που λέει… Είπε όμως κάποια πράγματα, τα οποία μου έδειξαν ότι τα πιστεύει. Καταρχήν, το έργο έχει μεταφραστεί και παρουσιαστεί σε είκοσι δύο χώρες και έμεινε πολύ ευχαριστημένος με την Ελλάδα. Μου είπε μάλιστα για μια χώρα, την οποία δεν θέλω να αναφέρω, για λόγους διακριτικότητας, που δεν έμεινε καθόλου ευχαριστημένος. Αυτό με έκανε να πιστέψω ότι είναι και αυστηρός… και με γέμισε και λίγο περηφάνια, αν θέλεις… Του άρεσε πως αποδόθηκε και ήταν για μένα άγχος, γιατί ο δημιουργός είναι κάτι απόλυτα σεβαστό, με την έννοια ότι αυτό που έχει στο κεφάλι του εμείς έχουμε χρέος να το κάνουμε πάνω στη σκηνή. Και είχα άγχος αν έγινε… Δηλαδή αν θα το έβλεπε και θα έλεγε «Ναι, είναι πολύ κοντά σε αυτό που είχα εγώ όταν το έγραφα». Και χάρηκα που μου είπε «Ναι, έγινε»!
 
Η παράσταση έγινε κανονικά, έτσι;
Έγινε κανονικά μπροστά του και μετά υπήρξε μια τύπου-συνέντευξη, δηλαδή κάθισε στη σκηνή μαζί με μας, τους συντελεστές, τη μεταφράστρια Μαρία Χατζηεμμανουήλ, τους ηθοποιούς, και μας έκανε ερωτήσεις το κοινό. Μετά καθίσαμε έξω και είπαμε και τα πιο «ανεπίσημα» και πάνω εκεί μου είπε ότι ήταν «Οκέι» η παράσταση.
 
helonasine02
Πώς είδες να εισπράττει ο Ισπανός συγγραφέας μια παράσταση, μια απόδοση, σε γλώσσα ξένη με τη δικιά του;
Καταρχήν, θέλει να μεταφράζονται τα έργα του. Πράγμα που σημαίνει ότι θέλει να δει και το διαφορετικό. Επίσης έχει πολλή εμπιστοσύνη στη μεταφράστρια, ότι θα αποδώσει το κείμενο σωστά. Πολύ σημαντικό. Απ’ ότι τον είδα εγώ… Ήταν όλο αυτό πρόκληση για μας, γιατί έπρεπε με την ενέργεια να τον βάλουμε στον κόσμο μας, μια και δεν είχαμε τη γλώσσα… Βεβαίως, ξέρει πολύ καλά το κείμενο! (γέλια) Αλλά επειδή, για μένα, αυτό το κείμενο είναι ενέργεια ούτως ή άλλως… Δεν είναι τα λόγια! Τα λόγια είναι ο φορέας, για να μεταφερθεί ένα μήνυμα. Κατάλαβα ότι το πήρε το μήνυμα, ότι το μεταφέραμε, πέρα από το εμπόδιο της γλώσσας.
 
Πόσο σουρεάλ είναι η «μεταμόρφωση» της χελώνας σε άνθρωπο;
Σουρεάλ είναι; (μικρή παύση) Η αλήθεια είναι ότι υπάρχει το σουρεαλιστικό στοιχείο, που στο έργο είναι η χελώνα… Που βέβαια, σύμφωνα με το Δαρβίνο, ίσως θα μπορούσε να είχε γίνει άνθρωπος κιόλας. Απλώς ο Μαγιόρκα είναι εκείνος που έκανε τη φαντασία κείμενο. Αν θέλουμε όμως να πούμε ότι το κείμενο θέλει να δώσει κάτι, δεν θα σταθούμε στο σουρεάλ… Μια πρόκληση βέβαια είναι ότι… Ξεκινάμε με ένα σουρεάλ στοιχείο, τη χελώνα, και με τρεις ανθρώπους. Ξεκινάμε με ένα θεατή, ο οποίος, εξωτερικά και εσωτερικά, είναι όπως οι τρεις ηθοποιοί. Η χελώνα είναι το ξένο σώμα. Για να φτάσουμε, αν πετύχει η παράσταση, να ταυτιστούν οι θεατές με το σουρεάλ στοιχείο. Και αυτό, χωρίς να το ρωτήσω εγώ, μου είπε (σ.σ. Ο Μαγιόργκα) ότι έγινε σε εκείνη την παράσταση. Ότι φεύγοντας οι θεατές ένιωσαν ένα με τη χελώνα!
 
helonasine03
Μήπως τελικά το ζουμί της παράστασης είναι ότι ο άνθρωπος θέλει να ξαναγίνει χελώνα;
Στην ουσία η χελώνα παίρνει ένα μήνυμα… Έχουμε εξελιχθεί σε άνθρωπο. Υποτίθεται ότι είμαστε το υπέρτατο ον της εξέλιξης… Πώς όμως έχουμε εξέλιξη, αφού ο άνθρωπος είναι τόσο καταστροφικός; Με όλες αυτές τις καταστροφές, τις βόμβες, τους πολέμους… Βασικά οι πόλεμοι, το έργο χτυπάει τον πόλεμο πολύ άσχημα. Και λέει, η χελώνα «Αυτή είναι η εξέλιξη τελικά»; Οι ατάκες της χελώνας είναι πολύ συγκεκριμένες… Η θεωρία του Δαρβίνου βρίσκει σε αυτό το έργο τη διάψευσή της. Ότι δηλαδή, με τον καιρό, ο άνθρωπος αποκτηνώνεται, δεν εξελίσσεται… Το μόνο που θέλει η χελωνίτσα μας είναι να επιστρέψει στο σπίτι της, στα νησιά Γκαλάπαγκος…
 
Τι είναι αυτό που σε ιντριγκάρισε ώστε όχι μόνο να ασχοληθείς παίζοντας στην παράσταση, αλλά να κάνεις και την παραγωγή;
Αυτό το έργο ήλθε στα χέρια μου πριν τρία χρόνια.
 
helonasine04
Μέσω τίνος;
Μέσω της μεταφράστριας. Ήμασταν μια ομάδα, η Drama Mini… Από αυτή την ομάδα υπάρχω εγώ κυρίως… και ψάχναμε κάποια έργα… Μας έδωσε κάποια έργα λοιπόν η μεταφράστρια να δούμε… Εμείς, σαν ομάδα, ξέραμε τι θέλαμε να πούμε, πράγμα πολύ σημαντικό. Όταν ήλθε στα χέρια μας το κείμενο, είπαμε ότι μέσω αυτού του έργου θα βρούμε τον τρόπο να πούμε αυτό που θέλουμε. Το ανεβάσαμε στο θέατρο «Βαφείο», από Γενάρη μέχρι Μάρτη του 2012… Κατέβηκε το έργο, εμένα όμως με έτρωγε… Γιατί ήταν να συνεχιστεί και δεν συνεχίστηκε και εγώ ήθελα να γίνει διαφορετικό. Όλο! Και με κύριο λόγο τη σκηνοθεσία. Το έργο είναι αφηγηματικό και είναι πολύ δύσκολο η σκηνοθεσία να ενδιαφέρει κάποιον, γιατί δεν έχει δράση. Να αποδώσει περισσότερο το κείμενο, που είναι η δική μου έγνοια. Να ακουστεί αυτό το κείμενο. Μπαίνω λοιπόν στη διαδικασία να το σκέφτομαι πολύ σοβαρά. Κάνω και το βήμα που για μένα έπαιξε καταλυτικό ρόλο, εκεί που λες ότι «Ή τα παρατάω ή…» και κάνω κρούση στο δάσκαλό μου από το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, το Νίκο Σακαλίδη, που ήταν το όνειρό μου να συνεργαστώ μαζί του. Με το που λέει το ναι, σκέφτομαι ότι «Θα ανεβεί ξανά το έργο, πάση θυσία»! Το budget ήταν ελάχιστο. To ήξεραν και ο Νίκος Σακαλίδης και ο Γιώργος Κατινάς, ο οποίος έχει την οργάνωση παραγωγής και από κει και πέρα έπρεπε να βρούμε τρόπους να προσαρμοζόμαστε, όπως και η Χάριετ, γιατί το motto της είναι «Ζω σημαίνει προσαρμόζομαι»… Να ανέβει η παράσταση με μίνιμουμ κόστος, με πολλή «κατάθεση» κατ’ επέκταση, γιατί όπου δεν υπάρχει πολύ οπτικοακουστικό μέσο, όπου δεν υπάρχουν πολλά λεφτά για να δοθούν για να γίνει μια παραγωγή, πού έχεις να σταθείς; Μόνο στον εαυτό σου! Στις ενέργειες των ανθρώπων, στην καλή συνεργασία και στις υποκριτικές ικανότητες. Όλα αυτά βρέθηκαν. Και έτσι πήρα το μεγάλο ρίσκο, να ανεβεί. Και από δω και πέρα θα φανεί…
 
helonasine05
Δεν το έχεις ξανακάνει ποτέ…
Όχι, ποτέ! Και εδώ να πω ένα μεγάλο ευχαριστώ. Αν δεν ήταν ο Γιώργος Κατινάς, σε όλη αυτή τη διάρκεια, σαν καθοδηγητής και συμβουλάτορας, δεν θα μπορούσε να γίνει. Επειδή ακριβώς δεν το έχω ξανακάνει, δεν ήξερα! Ανοίγονται πολλά θέματα με την παραγωγή. Και επειδή είχα και πολύ μεγάλο ρόλο, ήταν δύσκολο να συγκεντρωθώ και στο ρόλο… Εκεί έπρεπε να έχω βοήθεια. Και είχα το Γιώργο. Το άθλημα της τέχνης είναι ομαδικό για μένα… Αν δεν είχα ανθρώπους κοντά μου… από την περσινή χελώνα κάποιους συνεργάτες… ένας να έλειπε, δεν θα γινόταν αυτή η δουλειά… Γι αυτό θέλω να δείξω τη μεγάλη μου εκτίμηση. Στο σύνολο υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι που έμειναν από πέρυσι και ήταν κοντά μου… Αυτό ήταν για μένα παρά πολύ σημαντικό για να συνεχίσω. Αισθάνθηκα την πίστη τους… Γιατί δεν μπορείς να πείσεις κανέναν για το όνειρό σου… Όποιος διάβαζε το κείμενο, ή μου έδινε «Χ» ή μου έλεγε «Νιώθω αυτό που νιώθεις»! Δεν υπήρχε μέση οδός… Και όσοι το υποστήριξαν, σε διάρκεια εννοώ, από την περσινή χελώνα, τους ευχαριστώ! Ο Παναγιώτης Μανούσης, ο Δημήτρης Λυκουρέζος, η Βίκυ Λέκκα, οι εκδόσεις «Άπαρσις», η Μαρία Χατζηεμμανουήλ φυσικά, η μεταφράστρια, που πίστεψε ότι αυτό το έργο θα το ξανανεβάσω, ακόμα και ο Χουάν Μαγιόργκα, που ήταν πολύ γενναιόδωρος μαζί μου. Χωρίς αυτούς δεν θα γινόταν τίποτα!
 
Ξεκινήσατε λοιπόν 16 Οκτωβρίου και θα είστε…
Μέχρι 26 Δεκέμβρη.
 
Και μετά βλέποντας και κάνοντας;
Αν ακουστεί αυτό το κείμενο και αρέσει… Ναι, θα ήθελα πολύ να συνεχιστεί. Γιατί, επειδή δεν έχω τα μέσα να το διαφημίσω πολύ, ό,τι γίνει θα γίνει από στόμα σε στόμα…
 
helonasine06
Μου είπες προηγουμένως ότι ο κόσμος φεύγοντας, εφόσον έχει πάρει το μήνυμα, ταυτίζεται πλέον με τη χελώνα. Τι είναι λοιπόν αυτό που του μένει του κοινού; Τι είναι αυτό που μένει σε σας;
Νομίζω ότι είναι κοινή η απάντηση. Ο κόσμος, αν έχει πετύχει η παράσταση, φεύγει με έναν προβληματισμό. Μέσω της υποκριτικής φροντίζουμε να μην δίνονται απαντήσεις. Δίνονται από το κείμενο όμως… Οι απαντήσεις είναι… Ας ξυπνήσουμε λίγο! Με αυτή την έννοια… Γιατί όταν αφήνουμε τα πράγματα απλώς να γίνονται, θα έλθουν και στην πόρτα μας. Γιατί ναι μεν γίνεται κάπου αλλού ένας πόλεμος, θα έλθει όμως και από δω. Επίσης, όταν αδιαφορούμε για το συνάνθρωπο, θα έχουμε συνέπειες… Αν όχι για μας, σίγουρα για τα παιδιά μας. Πέρα από το ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται… Μέσω των διακοσίων χρόνων ευρωπαϊκής ιστορίας που αφηγείται η Χάριετ… Όπως υπήρξε ο Χίτλερ και είχαμε βιβλία να καίγονται και μετά ανθρώπους να καίγονται… θα ξαναγίνει, αν δεν προσέξουμε. Επομένως, αυτό που εισπράττουμε είναι προβληματισμός και αν αυτό κάνει κλικ στους θεατές, κάτι κάνουμε. Αν το βλέπουμε αυτό στα μάτια τους ή στις κριτικές τότε είμαι ικανοποιημένη.
 
Τελικά μαθαίνουμε απ’ τα λάθη μας;
Αυτό που πιστεύω είναι πως όχι. Αυτό που ελπίζω είναι πως ναι. Δες το απλά… Όταν συναντιούνται δύο άνθρωποι… για ένα μισάωρο, ένα δίωρο… Κάποιοι έρχονται και πιο κοντά, η επαφή γίνεται φιλία… Έρχονται πιο κοντά, γίνεται έρωτας/αγάπη… Αυτό δεν έχει δύναμη; Πόσο μάλλον όταν είναι περισσότεροι, με κοινό στόχο και δυνατή προσωπικότητα. Τότε κινεί και βουνά! Το λένε για τον Έλληνα, πώς μόνο όταν φτάσει στο αποκορύφωμα ξυπνάει. Αλλά εγώ δεν ξέρω πια… Δεν βλέπουμε τι γίνεται;
 
Κώστας Κούλης
 
 
Ταυτότητα της παράστασης
Σκηνοθεσία: Νίκος Σακαλίδης
Μετάφραση: Μαρία Χατζηεμμανουήλ
Σκηνογραφική & Ενδυματολογική επιμέλεια: Νίκος Σακαλίδης
Φωτισμοί: Παναγιώτης Μανούσης
Μουσική σύνθεση: Χρίστος Σερενές
Φωτογράφιση: Δημήτρης Λυκουρέζος
Γραφιστική επιμέλεια: Αγάπη Σωτηροπούλου
Video artist: Φίλιππος Μπουραΐμης
Make-up artist: Αλεξάνδρα Μυτά
Βοηθός Σκηνοθέτη: Κωνσταντίνος Ξενάκης
Οργάνωση παραγωγής: Γιώργος Κατινάς
 
Διανομή: Ερρίκος Λίτσης
            Φωτεινή Κρόκου
            Ανδρομάχη Μαρκοπούλου
            Τάσος Τζιβίσκος
 
ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ:
Βραβεία MAX 2009
1. καλύτερου συγγραφέα
2. καλύτερου έργου
Βραβείο Teatro de Rojas για τον καλύτερο συγγραφέα το 2008
Βραβείο της Ένωσης Κριτικών Θεάτρου της Κορέας (2009)
Βραβείο του περιοδικού Κορεατικό Θέατρο της Σεούλ
 
Το έργο παίχτηκε με τεράστια επιτυχία στη Μαδρίτη τη σεζόν 2007-2008. Το έργο έχει μεταφραστεί επίσης στη γαλλική, την ιταλική, την πορτογαλική και την κορεατική γλώσσα και έχει ανέβει στην Κορέα (Σεούλ, 2009), την Ιταλία (Ρώμη, Φεβρουάριος 2010) και τη Βραζιλία (Ρίο ντε Τζανέιρο, 2009).

Προγραμματισμένη πρεμιέρα: Τετάρτη 16 Οκτωβρίου 2013
Παραστάσεις: Τετάρτη & Πέμπτη στις 21:15
Τελευταία παράσταση: Πέμπτη 26 Δεκεμβρίου 2013
Τιμές εισιτηρίων: 12€, 8€ φοιτητικό – κάρτες ανεργίας
Διάρκεια παράστασης: 80’
Χώρος: Κεντρική Σκηνή
Θέατρο Αλκμήνη, Ακμήνης 8, Γκάζι
Τηλ. επικοινωνίας: 210 3428650
 

Facebook Comments

Συνεντεύξεις