Συνεντεύξεις

Συνέντευξη με τον Βασίλη Βασιλάκη

 
   Συνομιλήσαμε με τον ηθοποιό Βασίλη Βασιλάκη, που παρουσιάζει αυτές τις μέρες στο θέατρο Αυλαία την "Ασκητική" του Νίκου Καζαντζάκη και σας μεταφέρουμε τι είπαμε:
 
vasil2   Χαράλαμπος Παπαστεφάνου: Τι σας ώθησε ώστε να ανεβάσετε την Ασκητική;
   Βασίλης Βασιλάκης: Ένας φίλος μου αγιογράφος, που είχε δει μια παράσταση που έκανα, τη φαλακρή τραγουδίστρια όπου σκηνοθετούσα και έπαιζα τον πυροσβέστη, που ουσιαστικά ήταν ένας μονόλογος, ένα βράδυ που ήρθε και είδε την παράσταση και μετά πίνοντας τα κρασάκια μας κουβεντιάζοντας, του ήρθε η ιδέα ότι πρέπει να κάνω την Ασκητική του Καζαντζάκη. Εγώ γέλασα όταν το άκουσα… να μην τα πολυλογώ θα το «διαβάσω και θα σου πω», έκανα την ανοησία να το διαβάσω μετά από 25 χρόνια περίπου και μόλις το διάβασα έπαθα πλάκα και είπα, ναι, εντάξει, δεν είναι θεατρικό, θα κάνω μια δοκιμή να δω που πάει αυτό, αν μπορεί να πάει στο θέατρο. Δούλεψα μαζί με την φίλη μου την φιλόλογο την Ευτυχία Δρούκα, αρχίσαμε να δουλεύουμε και μετά το πρώτο τρίμηνο είπα ναι, θα μπορούσε, οπότε ξεκίνησα ουσιαστικά εντατικές πρόβες καθημερινές και να δουλεύω και να δουλεύω και κάποια στιγμή απόκτησε μορφή και ξεκίνησε. Δεν είχα σκεφθεί πότε την Ασκητική θεατρικά, ήταν η πρώτη φορά κι’ αυτό ήταν προτροπή του Νίκου και για να τον αποφύγω (γελάει) είπα καλά θα σου κάνω την χάρη και είναι εδώ και 13 χρόνια που συνεχίζω να του κάνω την χάρη, αλλά τώρα και άμα δεν θέλει αυτός, θέλω εγώ. (γελάει)
 
   Χ.Π.: Τι δυσκολίες συναντήσατε στην δημιουργία της παράστασης;
   Β.Β.: Ένα πολύ βασικό πράγμα που έπρεπε να γίνει ήταν αυτό που θα λέγαμε στην θεατρική γλώσσα να ανοίξει το κείμενο. Δηλαδή να δω τι κρύβεται πίσω από κάθε φράση τουλάχιστον όσο μπορούσα, γι’ αυτό και είχα και έχω ακόμη διαβάσματα που δεν είναι μόνο από κείμενα του Καζαντζάκη π.χ. από τον Νίτσε… και γενικότερα από την εποχή του. Ο Καζαντζάκης ήταν ένα πνεύμα παγκόσμιο, οπότε όλα αυτά τα βλέπουμε πάρα πολλές φορές στην Ασκητική, περνάει δηλαδή από όλα αυτά τα στάδια. Ένα λοιπόν πολύ δύσκολο έργο ήταν να ανοίξει το κείμενο, να δω δηλαδή σε κάθε κεφάλαιο τι υπάρχει πίσω από αυτό που βλέπουμε. Πρόσφατα, διαβάζω - γι’ αυτό σου λέω είναι τρομερά ενδιαφέρον- έναν αστροφυσικό που αγαπάω πάρα πολύ πού ήταν και παλαιότερα πρύτανης του Πανεπιστημίου Κρήτης τον Γιώργο Γραμματικάκη. Διαβάζοντας τα βιβλία του με επιστημονικό τρόπο, πολλά σημεία του Καζαντζάκη που εγώ είχα σκεφτεί διαφορετικά τα αντιλήφθηκα με άλλο τρόπο μετά από τρία χρόνια.

vasil1   Χ.Π: Είναι ένα έργο που όπως είπε νωρίτερα και ο Γιάννης…
   Γιάννης Τσιαβός: Είναι ένα έργο συμπαντικό.
   Β.Β.: Τέλεια, τέλεια!

   Γ.Τ.: Περιγράφει έμμεσα τη ρευστότητα της ύλης και της ενέργειας, τη συνύπαρξή τους.
   Β.Β.: Είναι μέσα στην κβαντομηχανική είναι μέσα στο (παύση ) μποζόνιο είναι….
 
   Γ.Τ.: Παντού.
   Β.Β.: Ναι, εκεί ήτανε ο Καζαντζάκης. Αυτό το λάθος που κάνουμε να θεωρούμε ο Θεός του Καζαντζάκη είναι ένας δογματικός θεός είναι τελείως λάθος. Ο Θεός του Καζαντζάκη είναι προσωπικός Θεός, αυτό έψαχνε ο Καζαντζάκης, δεν έψαχνε σε κανέναν ανώτερο Θεό, σε κανένα Βούδα. Τα γνώριζε, τα ήξερε, αλλά γι’ αυτόν όλα αυτά ήτανε κατανοητά, τα κατανοούσε.

   Χ.Π.: Ποιο θα μπορούσατε να χαρακτηρίσετε ως το «αγαπημένο» σας μέρος τόσο της παράστασης όσο και του πρωτότυπου κειμένου.
   Β.Β.: Είναι πια τόσα πολλά, είναι πια σχεδόν όλο το κείμενο, μπορώ ίσως να ξεχωρίσω πιο καθαρά για το σήμερα, εκεί που λέει για την σημερινή εποχή «Η ταύτιση μας με το σύμπαν (παύση) γεννάει τις δύο ανώτατες αρετές της ηθικής μας: την ευθύνη και τη θυσία» «Μα η ηθική μας ανηφορίζει ακόμα ψιλότερα, όλοι είμαστε ένας στρατός και μαχόμαστε χωρίς καμία βεβαιότητα». Πιστεύω δηλαδή ότι είναι και πολύ σύγχρονο αλλά και πολύ τρυφερό, πολύ ανθρώπινο.
 
   Χ.Π.: Για να μπορέσει κάποιος να κατανοήσει, αισθανθεί ένα οποιοδήποτε κείμενο, ποιήμα, έργο τέχνης, λέγεται πως θα πρέπει να έχει βιώσει ήδη μια παρόμοια κατάσταση. Ισχύει αυτό για την Ασκητική;
   Β.Β.: Δεν ξέρω (παύση) δεν ξέρω, αλλά… ναι. Άμα δεν έχεις νιώσει τα σώθικα σου να ταράζονται από την κραυγή που διαπραγματεύεται ο Καζαντζάκης νομίζω…. Εάν δεν έχεις νιώσει τα συκώτια σου, να καίγονται, μπορεί να το αντιληφθείς με ένα ποιητικό τρόπο, αλλά αυτό, είναι ένα σκληρό πράγμα.
 
   Γ.Τ.: Έχει ειπωθεί ότι η Ασκητική είναι ένα έργο που οφείλει κάθε άνθρωπος να το διαβάζει ξανά και ξανά κατά τη διάρκεια της ζωής του, κάθε φορά θα το αισθάνεται διαφορετικά.
   Β.Β Αυτό είναι σίγουρο (παύση) αυτό είναι σίγουρο… αλλά εκεί πιστεύω πως εάν δεν το έχεις νιώσει αυτό μέσα σου, εάν δεν σου έχει χτυπήσει το καμπανάκι μέσα σου μπορείς να το κατανοήσεις σ’ ένα θεωρητικό επίπεδο, αλλά δεν μπορείς να έχει «οργανική» σχέση. Εγώ έχω την ψευδαίσθηση να λέω ότι έχω οργανική σχέση, γιατί ξέρω «φύλαγε τα ρούχα σου να έχεις τα μισά» (γέλια) αλλά… ναι, αισθάνομαι ότι είναι κάτι που το έχω νιώσει.
 
vasil3   Χ.Π.: Πιστεύετε πως ο άνθρωπος απομακρύνεται σιγά-σιγά από το «σκάψιμο» της ψυχής του και αναπαύεται όσο κυλάει ο χρόνος;
   Β.Β.: Η εποχή μας, ένας κόσμος που γκρεμίζεται, ένας άλλος κόσμος δεν έχει γεννηθεί. Η εποχή μας δεν βοηθάει για κάτι τέτοιο, δηλαδή, έχουμε μια πολύ κακή σχέση με την τεχνολογία, η τεχνολογία είναι κάτι άλλο, η επιστήμη δεν είναι απλά και μόνο να κοιτάμε την εικόνα, να γινόμαστε τελείως flat. Ο τρόπος που κατασκευάζονται όλα αυτά είναι στηριγμένα στην κβαντομηχανική, εάν δεν είχαμε την κβαντομηχανική δεν θα είχαμε αυτήν την τρομερή εξέλιξη της τεχνολογίας, αυτά λοιπόν πρέπει να τα σκεπτόμαστε, όχι να παίρνουμε τα κινητά και να γινόμαστε «γυμνοί πίθηκοι». Αυτή η εποχή δεν προσφέρεται ειδικά γι’ αυτό, γιατί οι συνθήκες της ζωής έχουνε γίνει πιο εύκολες. Παλαιότερα οι άνθρωποι μπορεί να μην πηγαίνανε στα πανεπιστήμια, αλλά η επαφή τους με τη γη τους έκανε σοφούς, η επαφή με τα ζώα τους έκανε σοφούς. Είχανε μια άμεση σχέση με αυτό που είναι, χώμα με χώμα. Είχανε μια φυσική σχέση με τη ζωή. Τώρα έχει χαθεί αυτό το πράγμα, έχουμε αναπτύξει εγκεφάλους άδειους. Είναι λίγοι οι άνθρωποι που πραγματικά η ζωή τους έχει γνώση και ποιότητα.
 
   Χ.Π.: Δηλαδή παρόλο που «προχωράει» η γνώση….
   Β.Β.: Μα δεν «προχωράει» η γνώση… Δες πως είναι τα πανεπιστήμια, η εκπαίδευση, τα παιδιά που δεν έχουν γλώσσα. Αυτό είναι «προχώρημα»; Αυτό είναι οπισθοδρόμηση. Είναι ένα φαίνεσθαι εξέλιξης. Επειδή μια κοινωνία ανθρώπων εξελίσσεται και μπορεί να φτιάχνει και να χειρίζεται πράγματα, χωρίς να γνωρίζουν τίποτα όχι μόνο γι’ αυτά αλλά και για σημαντικότερα θέματα, ιστορία παραδείγματος χάριν, γλώσσα. Εγώ δεν το θεωρώ «προχώρημα», το θεωρώ οπισθοδρόμηση. Η γνώση είναι ένα πράγμα που δεν τελειώνει ποτέ, ποτέ. Η παιδεία δεν είναι εκπαίδευση, έξι χρόνια εκεί, έξι χρόνια αλλού και άλλα τρία τέλος. Η παιδεία είναι ένα πράγμα που ξεκινάει από την στιγμή που αντιλαμβάνεσαι τον εαυτό σου μέχρι την στιγμή που πεθαίνεις.

   Χ.Π.: Σαν να έχουμε αποχωριστεί την «ψυχή» μας και έχουμε μείνει με ένα άδειο σώμα; Τελικά η δημιουργία των "ρομπότ" μας κατέστησε και μας "ρομπότ";
   Β.Β.: Ένα μεγάλος μέρος των ανθρώπων ναι, χωρίς αυτό να σημαίνει πως δεν υπάρχουν λαμπρές εξαιρέσεις, πάντα θα υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι ευτυχώς, ευτυχώς, λειτουργούν σε μια κανονικότητα, σε μια μουσική σχέση με την ζωή και την ιστορία.
 
   Ευχαριστούμε θερμά τον κ. Βασιλάκη Βασίλη τόσο για την Συνέντευξη όσο και για την θεσπέσια παράσταση που μας παρουσίασε. Η ανταπόκριση της παράστασης "Ασκητική", εδώ.

Χαράλαμπος Παπαστεφάνου 

Συνεντεύξεις

Facebook Comments