Συνεντεύξεις

loogoo

Δανάη Καλαχώρα


   O kosmos einai sfaira kai gyrizei  theatro Xytirio photos by Ioannis Sklavos 8Ο Παπαδιαμάντης μας χτυπάει την πόρτα… Ανοίγουμε ή όχι; Μήπως να το σκεφτούμε δεύτερη φορά; Μήπως να ήταν καλύτερος ο πρόλογος; Μμμ… όχι, δεν πάμε για το καλύτερο, πάμε για το ρεαλιστικό. Όπως ακριβώς τα κείμενα του μεγάλου Σκιαθίτη δημιουργού. Η παράσταση «Ο κόσμος είναι σφαίρα και γυρίζει», η οποία παίζεται στην αυλή του θεάτρου «Χυτήριο» στο Γκάζι, βασίζεται σε τρία από τα διηγήματα του πολυγραφότατου μάγου της πένας. «Πατέρας στο σπίτι», «Χωρίς στεφάνι» και «Ο ξεπεσμένος δερβίσης». Γραμμένα μεν πριν από χίλιους τετρακόσιους μήνες, σημερινά όμως όσο και η εφημερίδα που κυκλοφόρησε πριν λίγες ώρες, όσο το νέο που «έσκασε» στο διαδίκτυο πριν λίγα λεπτά… Ο λόγος του Ελληνικός, ιδιαίτερος, δικός μας, κτήμα μας και κληρονομιά μας και καμάρι μας και έγνοια μας.

   Η Μαρκέλλα Καζαμία, υπεύθυνη για την προώθηση της παράστασης, με έφερε σε επαφή με τη Δανάη Καλαχώρα, τη μία από τους ηθοποιούς που κάνουν πραγματικότητα το πλάνο και την ευχαριστώ θερμά γι αυτό. Η Δανάη διαθέτει ένα πλούσιο βιογραφικό, διανθισμένο με πανεπιστημιακά πτυχία, πολύ θεατρικό έργο, ποικίλες δραστηριότητες, μουσική, διδασκαλίες… Ένας όμορφος άνθρωπος που θέλει και μπορεί να είναι πολυπράγμων. Ρωτήσαμε τη Δανάη διάφορα πράγματα για την παράσταση και για την ίδια. Μας μετέφερε το κλίμα, μας είπε όσα θέλουμε να γνωρίζουμε, μας πήρε μαζί της σε μια από τις πιο απολαυστικές πολιτιστικές βόλτες που έχουμε πάει.

   Τα κείμενα είναι γραμμένα γύρω στα 1895-96. Πόσο επίκαιρα φαίνονται, εκατόν-τόσα χρόνια μετά; Περισσότερο από ποτέ ίσως;
   Δεν είναι εκπληκτικό; Δεν είναι τόσο μακριά η εποχή που ο αγώνας για την επιβίωση ήταν η βασική μέριμνα του ανθρώπου. Το ότι ξεγελαστήκαμε, ειδικά η δική μου γενιά, και πιστέψαμε ότι ο αγώνας δίνεται για τα προνόμια, δεν καθιστά τον Παπαδιαμάντη μακρινό και αλλοτινό. Εμείς είμαστε μακριά του, εμείς δεν είχαμε τη συναίσθηση ότι εκατό ή εκατόν δέκα χρόνια δεν αλλάζουν τη νοοτροπία και την ιδιοσυγκρασία ενός τόπου και των ανθρώπων του. Επίκαιρος εκείνος, αλλοτριωμένοι εμείς. Η κάθετη ματιά του στα πράγματα είναι βαθιά και, επομένως, διαχρονική. Σωστά είδε εκείνος, εμείς αποπροσανατολιστήκαμε. Μέχρι που διαλύεται η νιρβάνα και, ξαφνικά, πάλι τα παιδιά δεν έχουν παπούτσια, οι αδύναμοι εξαρτώνται και στιγματίζονται από μια ηθικοπλαστική κοινωνία και ο ξένος, ο μετανάστης, ο πρόσφυγας, ο άστεγος, για άλλη μια φορά, δεν έχει που να πάει.. Δεν υπήρχαν αυτά πριν είκοσι ή τριάντα χρόνια; Μα ναι, αλλά ούτε μάτια είχαμε για να βλέπουμε, ούτε αυτιά για να ακούμε.

   Photo 14 Danai KalahoraΓιατί Παπαδιαμάντης και γιατί αυτή την περίοδο; Τι σας ώθησε να διαλέξετε αυτά τα κείμενα για να πατήσετε για την παράσταση;
   Αφενός, όταν είσαι στα δύσκολα, κάνεις ενδοσκόπηση. Κι η ενδοσκόπηση ενέχει και το παρελθόν σου, όχι με την αρχαιολατρική έννοια, αλλά με την πεποίθηση ότι τις απαντήσεις θα τις βρεις στις ρίζες. Κι έτσι, ξεσκαλίζεις και προχωράς. Αφετέρου, είναι τόσο σπουδαία κείμενα! Σπάνια ένας παρατηρητής – γιατί έτσι θέλει να εμφανίζεται στα κείμενά του ο Παπαδιαμάντης – είναι στην ουσία τέτοιος ανατόμος, όχι μόνο της κοινωνικής συμπεριφοράς, αλλά και της ανθρώπινης ψυχής. Βαθύς, διορατικός, μοντέρνος, κυρίως μοντέρνος. Και τόσο συγκινητικός! Νομίζω ότι αυτοί ήταν οι λόγοι που ο Λάμπρος Τσάγκας αποφάσισε να ανεβάσει αυτή την παράσταση κι έτσι μας δόθηκε η ευκαιρία να καταπιαστούμε με ένα τόσο δύσκολο εγχείρημα.
 
   Πόσο δύσκολο ή πόσο εύκολο ήταν να δουλέψετε και να αποδώσετε με άξονα αυτά τα κείμενα, με δεδομένο ότι ο Παπαδιαμαντικός λόγος δεν έχει αλλοιωθεί;
   Αυτό ήταν το στοίχημα. Βεβαίως, θέλει πολλή δουλειά για να εξοικειωθεί ο ηθοποιός με μια γλώσσα που δεν είναι η καθημερινή και αυτή είναι και η αγωνία, να περάσει στον κόσμο σαν μην είναι παλιά ή δύσκολη.  Όμως, στην πραγματικότητα, πρόκειται για τη γλώσσα μας, αυτή τη γλώσσα που είναι καταγραμμένη στη μνήμη μας, στα κύτταρά μας. Δεν είναι δύσκολος ο Παπαδιαμαντικός λόγος. Είναι απλώς λιγάκι ξεχασμένος. Κυρίως απαιτείται, όπως και σε οποιοδήποτε κείμενο, η κατανόηση, η αναδημιουργία της εποχής και της κοσμοαντίληψής του στο νου μας. Αν καταλαβαίνω εγώ, μπορώ να το εκφράσω. Κι έτσι καταλαβαίνεις κι εσύ.
 
   O kosmos einai sfaira kai gyrizei  theatro Xytirio photos by Ioannis Sklavos 11Πώς πήγαν οι πρώτες παραστάσεις; Τι ανταπόκριση είχατε από τον κόσμο;
   Νοιώσαμε πολλή αγάπη και, κυρίως, πήραμε την ικανοποίηση ότι πράγματι ο λόγος του Παπαδιαμάντη «έφτασε» αλώβητος και κατανοητός και, παράλληλα, συνδεδεμένος με το σήμερα. Σε αυτό βοηθά το υπέροχο σκηνικό και τα κοστούμια της Χριστίνας Οικονόμου, που παντρεύει τις δυο εποχές ή, καλύτερα, τις ενώνει και, φυσικά, η νοσταλγική, αλλά παιχνιδιάρα, μουσική του Φίλιππου Περιστέρη.

   Θα παίξετε μέχρι τις 2 Αυγούστου ή σκέφτεστε να το παρατείνετε;
   Μακάρι να πάμε τόσο καλά, ώστε να την παρατείνουμε. Και το ευχόμαστε και το ελπίζουμε.

   Photo 8 Danai KalahoraΠοιο στοιχείο της παράστασης είναι αυτό που ιντριγκάρει περισσότερο; Που θα με κάνει να πω σε ένα φίλο «Πρέπει να πας να το δεις»;
   Η ατμόσφαιρα. Η νοσταλγία, η γλυκύτητα. Να συναντήσει κάτι που έχει ξεχάσει από παλιά, πολύ παλιά..
 
   Έχεις κάνει πολύ θέατρο. Τραγωδία, Χορτάτση, Μισίμα… Πώς επέλεξες τη συγκεκριμένη παράσταση;
   Μου αρέσουν τα ωραία κείμενα! Όλες οι εποχές και τα μέρη του κόσμου παράγουν ιδέες, θεματικές και έργα που με αφορούν. Το ίδιο συμβαίνει και τώρα. Με αφορά. Με αφορά η διάνοια, η κοσμοθεωρία και η συγκινητική ματιά του Παπαδιαμάντη και η σύνδεσή του με το τώρα και το μετά. Και βέβαια, είχα εμπιστοσύνη ότι με αυτούς τους συνεργάτες δεν θα προδοθεί η πρόθεσή μου να συμμετέχω σε μια παράσταση με αισθητική και ευαισθησία.  

   Το πανεπιστήμιο αποτέλεσε «μόνο την αρχή» σε σχέση με τις περαιτέρω σπουδές σου στο θέατρο; Εκεί «έπιασες» τον εαυτό σου να σκέφτεται ότι «θέλει να γίνει ηθοποιός»;
   Μπα, πολύ νωρίτερα. Απλώς ήθελα να μην έχω ενοχές, ότι δεν μορφώθηκα, ότι δεν αναζήτησα τη γνώση με όποιο τρόπο είχα πρόσφορο. Άλλο, βέβαια, αν θεωρώ ότι τα περισσότερα εφόδια τα πήρα εκτός του πανεπιστημίου, από τις παρέες μου, τους γραφικούς-καμιά φορά- φίλους μου, τις άγουρες αλητείες μου... Κυρίως, χρησιμοποίησα το πανεπιστήμιο ως «δούρειο ίππο», ώστε να έχω χρόνο να σκεφτώ όχι το «τι θέλω να γίνω», αλλά το «πώς».

   O kosmos einai sfaira kai gyrizei  theatro Xytirio photos by Ioannis Sklavos 14Θα ήθελες να ασχοληθείς με την τηλεόραση;
   Βέβαια. Αν είναι κάποια δουλειά που μ’ αρέσει και που με αφορά, φυσικά.
 
   Μια όμορφη, καλλιεργημένη γυναίκα… Τελικά, στο χώρο σου, αυτό είναι ευλογία ή κατάρα;
   Ευλογία. Και μόνο ευλογία. Αν απαντούσα διαφορετικά, θα ήμουν αχάριστη. Μόνο αυτός ο χρόνος να μην περνούσε τόσο γρήγορα...

Κώστας Κούλης

A11 SUBJECT

Συνεντεύξεις

Facebook Comments