Συνεντεύξεις

Μπέτυ Βαλάση

 

newego LARGE t 641 105503256

 

ΤΑΞΙΔΙ  ΣΤΟ  ΧΡΟΝΟ

   Με αμέτρητες επιτυχίες στο θέατρο στο πλευρό μυθικών ονομάτων αλλά και εξαιρετικές δουλειές στον κινηματογράφο και την τηλεόραση, η Μπέτυ Βαλάση είχε και έχει μια ζωή και μια καριέρα που σίγουρα ζηλεύουν πολλοί.

   Αφορμή της συνάντησής  μας ήταν η συμμετοχή της στην παράσταση “Η θεία κι εγώ” του Καναδού Μόρις Πάνιτς,  στην οποία συμπρωταγωνιστεί με τον Χρήστο Χατζηπαναγιώτη. Μια παράσταση που την επανέφερε στο σανίδι μετά από χρόνια απουσίας.

   Η πόρτα του καμαρινιού της άνοιξε και με δέος αντίκρισα μια προσωπικότητα που μετράει χιλιόμετρα πορείας πάνω στη σκηνή. Η συζήτηση ωστόσο γέννησε ένα περαιτέρω ενδιαφέρον και έτσι συναντηθήκαμε εκ νέου λίγες μέρες αργότερα στο ξενοδοχείο που διαμένει.  Χωρίς ίχνος σνομπισμού και με μια ευγένεια ασυνήθιστη μου έκανε δώρο ένα ταξίδι στα πέρατα της θεατρικής ιστορίας. Και την ευχαριστώ πραγματικά γι’ αυτό!!

"Η επιστροφή μου στο θέατρο"
THEIA KI EGWmikri   Για αρκετά χρόνια είχατε αποσυρθεί από τα θεατρικά πράγματα λόγω υγείας. Πως πήρατε την απόφαση να επιστρέψετε;
   Ήτανε η ανάγκη της ζωής. Γιατί, τι είναι η ζωή; Τι είναι αυτό που θέλεις στη ζωή σου; Από παιδί έως αυτή τη στιγμή που υπάρχω για μένα είναι το θέατρο. Αν δεν γινότανε αυτό που έγινε με την υγεία μου δεν θα σταματούσα ποτέ. Πέρασα πολύ δύσκολα. Με παίρνανε τηλέφωνο για διάφορα έργα αλλά πάντα έβρισκα δικαιολογίες για να αρνηθώ. Φοβήθηκα ότι δεν θα ξαναπαίξω αλλά αυτή η ανάγκη τελικά νίκησε. Όταν με πήρε λοιπόν ο Πέτρος Ζούλιας με το Χρήστο Χατζηπαναγιώτη και μου είπανε γι’ αυτή την παράσταση είπα “ναι”.

Πήγα στο γραφείο της κυρίας Ράλλη και της μίλησα άμεσα και  ξεκάθαρα. Της είπα: “Θέλω και πρέπει να παίξω τη Λωξάντρα”. Με ήξερε βέβαια, είχα κάνει ήδη το λεγόμενο “μπαμ” στο θέατρο με το  Τάνγκο του  Μρόζεκ  αλλά άρχισε να μου λέει διάφορα για να μη μου πει το “ναι”.

"Το Τάνκγο της καριέρας μου"
valasi   Αντιλαμβάνομαι ότι είστε από τους ηθοποιούς που το θέατρο σημαίνει τα πάντα γι’ αυτούς. Ποια στιγμή της θεατρικής σας πορείας σας έρχεται πρώτα στο μυαλό;
   Θυμάμαι ήτανε Χούντα και παίζαμε στο θέατρο Αλάμπρα το Τάνγκο του Μρόζεκ σε παραγωγή του  Κούρκουλου που ήταν και ο πρωταγωνιστής και δεν έπεφτε καρφίτσα. Γινότανε χαμός όπου παιζότανε. Στο Παρίσι, στο Λονδίνο, στη Νέα Υόρκη, παντού. Το πάμε και για δεύτερη χρονιά και καλούνε τον ίδιο το Μρόζεκ να δει την παράσταση. Αμέσως μετά έγινε μια μεγάλη δεξίωση σε ένα ξενοδοχείο με παρούσα όλη την ελίτ των γραμμάτων και των τεχνών. Στο τραπέζι του καθότανε η Μελίτα η Κούρκουλου, η γυναίκα του Νίκου, ο οποίος σαν οικοδεσπότης τριγυρνούσε, και ο Μάτεσις, ο οποίος έγραψε τη μετάφραση. Εγώ καθόμουν δίπλα με τη δασκάλα μου τη Χαλκούση, που παίζαμε και μαζί, και με το Μάνο Κατράκη. Έρχεται κάποια στιγμή ο Σπύρος ο Ευαγγελάτος, ο σκηνοθέτης της παράστασης, και μου λέει: “Πήγαινε μίλα του”. Ο Μρόζεκ ήταν πολύ τυπικός. Τι να του πω; Του είπα αυτά που σκεφτόμουν: “Σας άρεσε η παράσταση”; Μου λέει: “Εσύ ποια είσαι”; Του λέω: “Αυτή που έπαιζε την Ελεονόρα”. Ποιο ήταν το αποτέλεσμα; Μου είπε: “από όλες όσες κάνατε αυτό το ρόλο, εσύ και η Πολωνέζα ήσασταν οι καλύτερες”…

"Ο ρόλος της Λωξάνδρας"
valassi lwksandra   Παρότι στο θέατρο είχατε διαγράψει μια πολύ σημαντική πορεία, το ευρύ κοινό λόγω της τηλεόρασης σας γνώρισε μέσα από τη Λωξάνδρα. Πείτε μου λίγα πράγματα γι’ αυτή τη δουλειά που ίσως και να μην είναι ιδιαίτερα γνωστά.
   Θα σου πω τα πράγματα από την αρχή. Είχε ήδη κυκλοφορήσει το βιβλίο, το είχα διαβάσει και όταν μαθεύτηκε ότι θα γυριστεί σε σήριαλ έγινε χαμός. Ήθελαν όλες οι πρωταγωνίστριες του θεάτρου να πάρουν το ρόλο. Σφαγή. Η καθεμιά με τον τρόπο που μπορούσε. Την παραγωγή είχε αναλάβει  η Αστηρ Tv, ο Γιώργος ο Ράλλης και η Ελβίρα η Ράλλη που δεν τους ήξερα τους ανθρώπους. Είχαμε μόνο  κάποιους κοινούς γνωστούς που θα μπορούσαν να μας φέρουν σε επαφή αλλά δεν το έκανα. Πήγα στο γραφείο της κυρίας Ράλλη και της μίλησα άμεσα και  ξεκάθαρα. Της είπα: “Θέλω και πρέπει να παίξω τη Λωξάντρα”. Με ήξερε βέβαια, είχα κάνει ήδη το λεγόμενο “μπαμ” στο θέατρο με το  Τάνγκο του  Μρόζεκ  αλλά άρχισε να μου λέει διάφορα για να μη μου πει το “ναι”. Μου λέει: “Αυτή, κυρία Βαλάση, είναι μια λαϊκή γυναίκα ενώ εσείς έχετε μια φινέτσα. Πώς θα παίξετε αυτό το ρόλο;” Μα της λέω “Έχω παίξει στο θέατρο μέχρι και πόρνη. Δεν μπορώ να παίξω μια γυναίκα λαϊκή;”. Μετά μου το γύρισε, μου είπε ότι ήδη της είχαν απευθυνθεί πολλά ακόμη ονόματα. Με ευχαρίστησε για το ενδιαφέρον, χαιρετηθήκαμε και έφυγα από το γραφείο της. Τρελάθηκα. Διάβαζα συνεχώς στις εφημερίδες ότι γινόταν οντισιόν και προετοιμασίες για να ξεκινήσουν τα γυρίσματα και είχα αρρωστήσει. Μετά από τρεισήμισι μήνες κατά τις  8:30 το πρωί με παίρνει τηλέφωνο και μου λέει “Ξύπνα Λωξάνδρα”. Έτσι πήρα το ρόλο. Δεν σου κρύβω όμως  ότι ορισμένοι άνθρωποι μου κόψανε ακόμη και την καλημέρα και σε εμένα και σ’ εκείνη. Γίνανε διάφορες ασχήμιες αλλά άντεξα. Τέλος πάντων... Μια μέρα με παίρνει η Ελβίρα και ο Γρηγόρης ο Γρηγορίου ο σκηνοθέτης να πάμε να δούμε τη Μαρία Ιορδανίδου, τη συγγραφέα του βιβλίου και εγγονή της Λωξάνδρας. Μπαίνουμε στο σπίτι της στη Ν. Σμύρνη, ένα ταπεινό σπιτάκι και συστηνόμαστε . Έτρεμε η καρδιά μου παρότι είχαμε ήδη υπογράψει το συμβόλαιο. (γέλια)  Λέει στην Ελβίρα “Αυτή βρε είναι όμορφη”. Γιατί η γιαγιά της ήταν μια μεγαλόσωμη γυναίκα, ένα θηρίο που δεν μοιάζαμε εξωτερικά καθόλου. Η γνωριμία μου με την Ιορδανίδου ήταν και είναι ακόμη για μένα ένα μεγάλο δώρο. Την αγάπησα και μ’ αγάπησε πραγματικά.
 
valasi5
 
Πολλές φορές βέβαια στερήθηκα και πάρα πολλά πράγματα. Θυμάμαι για παράδειγμα το χαμό που γινόταν με τις βιντεοκασέτες. Μου δίνανε 800.000 δραχμές για να παίξω. Δεν πήγα. Κάποιοι λέγανε ότι είμαι σνομπ. Καμία σχέση. Δεν ήθελα, ήταν το ένστικτό μου.

Τα  “όχι” και τα λάθη μιας καριέρας
valasi2   Οι συμμετοχές σας στον κινηματογράφο και στην τηλεόραση ήταν σχετικά περιορισμένες. Να υποθέσω ότι ήσασταν πολύ αυστηρή στις επιλογές σας;
   Ήταν πραγματικά πολύ μεγάλη υπόθεση να παίξω αυτά που έπαιξα και στο θέατρο και στο σινεμά και στην τηλεόραση. Από την αρχή όμως είπα τα “όχι” μου και ειδικά από τη στιγμή που έκανα ένα “όνομα” και μπορούσα να διαλέγω. Θα σου πω ένα παράδειγμα. Τη χρυσή εποχή του σινεμά που λέμε,  χτυπάει ένα πρωί το  τηλέφωνο:  “Φώσκολος” μου λέει. Λέω: “τι Φώσκολος;” (γέλια) Ήταν και πρωί, νόμιζα ότι ήθελε κάτι για τα φώτα. Μου είπε ότι θέλει να βρεθούμε και να συζητήσουμε για μια ταινία. Κατάλαβα τότε ποιος ήταν και του λέω: “Δεν πάω εγώ στον κινηματογράφο. Μόνο στο θέατρο παίζω”. Τον ευχαρίστησα και κλείσαμε το τηλέφωνο. Πολλές τέτοιες ιστορίες. Κάποιες είναι και λίγο αστείες.

   Πολλές φορές βέβαια στερήθηκα και πάρα πολλά πράγματα. Θυμάμαι για παράδειγμα το χαμό που γινόταν με τις βιντεοκασέτες. Μου δίνανε 800.000 δραχμές για να παίξω. Δεν πήγα. Κάποιοι λέγανε ότι είμαι σνομπ. Καμία σχέση. Δεν ήθελα, ήταν το ένστικτό μου.

   Έκανα όμως και μεγάλα λάθη. Ένας πολύ σημαντικός παραγωγός στις αρχές του ’90 μου πρότεινε να παίξω στο Χάι Ροκ. Παρότι είχα αντιρρήσεις στην αρχή,  το έκανα τελικά αλλά το μετάνιωσα για πολύ σοβαρούς λόγους, αν και χαιρόμουν που έβλεπα τα πιτσιρίκια να με αναγνωρίζουν και να με χαιρετάνε. Την πάτησα. Έγιναν μεγάλες παρεξηγήσεις. Όταν μου είπανε ότι θα πάει και για δεύτερη χρονιά είπα αμέσως όχι.

"Η συνεργασία μου με τον Αγγελόπουλο"
valasi3   Μια από τις δουλειές σας στον κινηματογράφο, ήτανε οι “Κυνηγοί” του Αγγελόπουλου. Τι θυμάστε απ’ αυτή τη συνεργασία;
   Ακόμα Χούντα. Είχαμε ξεκινήσει δεύτερη χρονιά το Τάνγκο. Έρχεται μια μέρα ο βοηθός του και μου λέει ότι θέλει να με δει ο Αγγελόπουλος. Είχαμε ήδη εμείς ακούσει ότι θέλει να κάνει το “Θίασο”. Πάω στο γραφειάκι του στην Πατησίων και τον συναντώ για πρώτη φορά. Μαγεύτηκα, τρελάθηκα. Του είπα φυσικά “ναι” αλλά  καθώς έκανα να φύγω είδα σε έναν τοίχο φωτογραφίες και χάρτες από τα Γιάννενα και τα Ζαγοροχώρια. Τον ρώτησα τι ήταν αυτά και μου είπε ότι εκεί θα γυριζόταν η ταινία. “Μα εγώ παίζω εδώ στο θέατρο. Δεν μπορώ να φύγω”, του λέω.  “Θα σπάσεις το συμβόλαιό σου”, μου λέει. Του απάντησα ότι αυτό δεν πρόκειται να το κάνω κι έφυγα απ’ το γραφείο του. Το κλάμα της ζωής μου. Τελικά η ταινία βγήκε και το ρόλο που θα έπαιρνα τον πήρε τελικά η Αλίκη Γεωργούλη. Όταν είδα την ταινία να παίζεται, εκεί να δεις κλάμα. Ήμουν σίγουρη ότι δεν θα με ξαναπάρει ποτέ. Περνάει ο καιρός και βρίσκομαι στη Θεσσαλονίκη. Έχουμε συμφωνήσει με το Μίνω Βολανάκη να είμαι εδώ σε μια παράσταση του Κρατικού. Έχω νοικιάσει κι ένα πολύ ωραίο σπίτι γιατί θα καθόμουνα ολόκληρο ο χειμώνα και ξαφνικά χτυπάει το τηλέφωνο. Ο Αγγελόπουλος. Τον ακούω και παθαίνω ζημιά μεγάλη. Μου λέει για τους “Κυνηγούς”.  Πάω κατευθείαν στο Μίνω. Του  λέω: “Δε θα μπορέσω να έρθω στο θέατρο”. Του εξηγώ την ιστορία και μου λέει: “Να πας κι εμείς εδώ είμαστε”.  Έτσι έγινε. Δεν είχαμε και καθόλου λεφτά τότε.  Έναν ολόκληρο χειμώνα ζούμε στα Γιάννενα και στην Αιδηψό. Κάναμε μια πολύ γερή φιλική σχέση. Ο άνθρωπος ήταν ένας ήλιος. Πολύ καιρό μετά έκανε άλλη μια ταινία. Θα συμμετείχαν όλες οι πρωταγωνίστριες που έχουν παίξει σε δουλειές του. Μαζί κι εγώ. Κάναμε τις πρόβες αλλά μια μέρα είπα κάτι που δεν άρεσε σε κανέναν βέβαια. Ρώτησα τι θα γίνει με τα οικονομικά. Μου λένε :“κυρία Βαλάση ξέρετε, δε θα πληρωθεί κανένας”. Λέω: “αυτό δε γίνεται”. Δεν ήθελα τίποτα τρελό φυσικά  αλλά αυτό ήταν απαράδεκτο. Τελικά δεν πήγα αλλά η ταινία έγινε και παίξανε όλες. Η στάση μου δεν άρεσε σε πολλούς και σίγουρα ούτε στις κυρίες.  Όταν έφυγε ο Τίτος μου έστειλε ένα πολύ γλυκό τηλεγράφημα για να με συλλυπηθεί. Όταν έγινε αυτό που έγινε πριν λίγο καιρό ρημάχτηκα. Ρημάχτηκα…

Θυμάμαι μια παράσταση που ήμασταν ο Κατράκης, ο Φέρτης, ο Καλαβρούζος, η Μελίνα κι εγώ. “Συντροφιά με τον Μπρεχτ”. Και με το Ντασέν στο σινεμά. Είχαμε βέβαια και τεράστιους καβγάδες. Όταν είχε ήδη αρρωστήσει ήθελε και να μπει στη Δημαρχεία, είχανε μπει στο ψηφοδέλτιο ο τάδε και ο τάδε… Και ήθελε να με βάλει κι εμένα. Της λέω: “Δεν γίνεται, εγώ είμαι αλλού”.

"Η φιλία μου με τη Μελίνα"
   valasi4Γνωρίζω, όπως και ο περισσότερος κόσμος, ότι είχατε μια πολύ ιδιαίτερη σχέση και με τη Μελίνα Μερκούρη
  Τη Μελίνα τη γνώρισα όταν μετά τη χούντα γύρισε στη  Ελλάδα. Γιατί πριν, όπως είναι γνωστό, της είχαν απαγορέψει να έρχεται.  Είμαστε λοιπόν στο δικαστήρια. Γινότανε της τρελής. Τρέχαμε τότε σε διάφορα δικαστήρια. Μου λέει η Μελίνα που με είδε στο διάδρομο: “Που χτενίζεσαι”; Της λέω: “Στον Άγγελο, στο Κολωνάκι”. Μου λέει: “Να πάμε και μαζί”. Ήτανε μια πολύ μεγάλη φιλία μέχρι τελευταία στιγμή. Άκουσε, η Μελίνα είναι αστέρι κι ας την έχουν κακολογήσει πολλοί. Ήτανε χορτασμένη. Δεν ήθελε να αρπάξει όπως αρπάζουνε αυτοί που έχουμε τώρα. Ήταν εξαιρετικά γενναιόδωρος άνθρωπος. Και τρομερή προσωπικότητα. Οι αγώνες για τα μάρμαρα το Παρθενώνα δικοί της δεν ήτανε; Τότε επειδή ταξίδευα κιόλας πολύ μπορώ να στο πω με σιγουριά, τη Μελίνα την ξέρανε σε κάθε γωνιά της γης.

valassi mpety   Συνεργαστήκαμε  και στο θέατρο και στο σινεμά. Θυμάμαι μια παράσταση που ήμασταν ο Κατράκης, ο Φέρτης, ο Καλαβρούζος, η Μελίνα κι εγώ. “Συντροφιά με τον Μπρεχτ”. Και με το Ντασέν στο σινεμά. Είχαμε βέβαια και τεράστιους καβγάδες. Όταν είχε ήδη αρρωστήσει ήθελε και να μπει στη Δημαρχεία, είχανε μπει στο ψηφοδέλτιο ο τάδε και ο τάδε… Και ήθελε να με βάλει κι εμένα. Της λέω: “Δεν γίνεται, εγώ είμαι αλλού”. Άρχισε να με “εκβιάζει” με την αρρώστια της. Μου έλεγε ότι δεν τη σκέφτομαι, ότι δεν τη νοιάζομαι… Στο λόγο της τιμής μου,  δεν έριξα το παραμικρό φυλλάδιο. Δεν πήγα στην παραμικρή συγκέντρωση. Πίστευα ότι τη γλίτωσα. Ξαφνικά βγαίνουνε νομίζω 11.000 ψήφοι και μπαίνω στο διοικητικό συμβούλιο. Τελικά έγινε το δικό της. (γέλια) Τι να σου πω για τη Μελίνα; Κανείς δεν είναι άγγελος αλλά εκείνη είχε πολλά αγγελικά χαρακτηριστικά. Είμαι πολύ τυχερή που τη γνώρισα.

Είναι ο τρίτος παγκόσμιος πόλεμος. Με οικονομικά δεδομένα. Κοίταξε τι γίνεται. Χαμός. Σε όλο τον κόσμο. Όπου κι αν είσαι, ό,τι κι αν πιστεύεις. Ξέρουν την παραμικρή μας κίνηση. Δεν μπορώ όμως να είμαι ένα ζωάκι. Δε γουστάρω ρε παιδί μου. Δεν σημαίνει ότι εγώ δεν κάνω λάθη. Κάνω και μάλιστα πολλά. Γιατί δεν ξέρω ουσιαστικά τίποτα. Έχω όμως ανοιχτά τα μάτια και θέλω συνεχώς να μαθαίνω.

"Ο ρόλος της πολιτικής στη ζωή μου"
   getImageΈχετε λοιπόν ασχοληθεί και με την πολιτική.
  Ήμουν ανέκαθεν βαθιά πολιτικοποιημένο άτομο. Δεν με μύησε κανένας. Ενεργά άρχισα να ασχολούμαι από το Πολυτεχνείο. Παίζαμε στο Αλάμπρα και ό,τι έγινε το ζήσαμε από πολύ κοντά. Αναρωτιόμουν: “Τι κάνω εγώ για όλα αυτά;” Έτσι μπήκα στα συνδικαλιστικά. Δεν είχα βέβαια διαβάσει το “Κεφάλαιο” αλλά πάντα έλεγα τη γνώμη μου. Κατηγορούσα το άδικο. Όλα σχεδόν τα κόμματα μου προτείνανε να πάω μαζί τους. Εγώ όμως δεν έκανα τουρνέ στην πολιτική. Ξέρεις πως είναι η κατάσταση… Βλέπεις τι γίνεται… Από εδώ πάνε εκεί και ξανά πίσω. Όπου υπάρχει συμφέρον. Πολλοί λένε:  “Εγώ δεν ασχολούμαι με τα πολιτικά”. Κι όμως, αυτή είναι η πιο πολιτική θέση. Το να πηγαίνεις από δω κι από κει για να κερδίζεις κάθε φορά κάτι είναι μια εξαιρετικά πολιτική θέση. Ήμουν στο διοικητικό συμβούλιο στο Εθνικό, στο Σωματείο των ηθοποιών, στη Δημαρχεία… Έχω γνωρίσει τόσο κόσμο και έχω δει τόση βρωμιά… Τι να σου λέω τώρα;

   Πείτε μου πως βλέπετε τα πράγματα σήμερα
   Είναι ο τρίτος παγκόσμιος πόλεμος. Με οικονομικά δεδομένα. Κοίταξε τι γίνεται. Χαμός. Σε όλο τον κόσμο. Όπου κι αν είσαι, ό,τι κι αν πιστεύεις. Ξέρουν την παραμικρή μας κίνηση. Δεν μπορώ όμως να είμαι ένα ζωάκι. Δε γουστάρω ρε παιδί μου. Δεν σημαίνει ότι εγώ δεν κάνω λάθη. Κάνω και μάλιστα πολλά. Γιατί δεν ξέρω ουσιαστικά τίποτα. Έχω όμως ανοιχτά τα μάτια και θέλω συνεχώς να μαθαίνω. Εδώ και χρόνια φεύγει αίμα αλλά ελπίδα υπάρχει πάντα και για τα πάντα. Δεν θα κάτσουμε  με σταυρωμένα τα χέρια. Έτσι κάθεσαι για έναν έρωτα; Δεν παλεύεις; Θα αλλάξουνε τα πράγματα αγάπη μου…

Θάνος Βάγιος

valasi chatzipanagiotis 20120222 01

Συνεντεύξεις