Άρθρα

loogoo

Λούλου του Φρανκ Βέντεκιντ! Θύμα ή παράτολμη θύτης;

 
   Η Λούλου του Βέντεκιντ είναι μια παράσταση γεμάτη ζωντανή-ζωηρή κίνηση, καυτή, επίκαιρη και κάποιες στιγμές επικίνδυνη, έχει  φαντασία, παράλληλα όμως έχει ρεαλισμό, μας δείχνει έτσι ο Βέντεκιντ τι ακριβώς γινόταν στην εποχή του, πώς ήταν οι ανθρώπινες σχέσεις... Πώς αντιμετώπιζαν τις γυναίκες και τους οικονομικά ασθενέστερους.  Η Λούλου ή αλλιώς Μινιόν, Πόπσυ, Εύα, Μίτσι, Κάτια, είναι το ίδιο πρόσωπο, αλλά κάθε όνομα έχει ένα διαφορετικό «ρόλο» να υποδυθεί! Το αληθινό όνομα της Λούλου ίσως δεν θα το μάθουμε ποτέ, καθώς έχει συνηθίσει να κάνει τα χατίρια των αρσενικών, αλλά και των θηλυκών, εραστών της!

loulou24   Έτσι η Λούλου προκύπτει να είναι μια τραγική φιγούρα μέσα στο ίδιο της το παιχνίδι. Καθώς κρύβει αβυσσαλέα αισθήματα, είναι ο κρυφός, και φανερός ωστόσο πόθος, όλων... ο καθένας βρίσκει κάτι επάνω της... άλλος την ομορφιά, άλλος τη φινέτσα, άλλος το χορό της, άλλος το τραγούδι της, άλλος τη δυναμική της παρουσία, άλλος το καλοσχηματισμένο της σώμα... και σίγουρα όλοι μαζί για το ωραίο της κορμί... Παραδίνεται σε όλους και σε κάποιες στιγμές νομίζεις πως το προκαλεί η ίδια. Η αλήθεια είναι πως τόσο κακιά φαίνεται, καθώς έχει παντρευτεί έναν κατά πολύ μεγαλύτερο σε ηλικία άντρα, παράλληλα διατηρεί σχέση με έναν άλλον άντρα και ταυτόχρονα με το ζωγράφο και με έναν άλλον κτλ...

   Αλλά ας τα πάρουμε από την αρχή. Η ιστορία μας ξεκινάει πολύ όμορφα. Με το που ξεκινάει η παράσταση πηγαίνουμε μια βόλτα στο τσίρκο... όπου εκεί μέσα έχει, μεταξύ των άλλων και ένα φίδι, έναν πύθωνα, τον οποίον ο θηριοδαμαστής τον παρουσιάζει ως ένα μοναδικό έκθεμα... τον σέβονται όλοι σε σημείο φόβου, νιώθουν ένα απερίγραπτο δέος. Και περισσότερο θα το σεβαστούν όταν ξεκινήσει να τυλίγεται επάνω τους με αποτέλεσμα να τους σφίξει μέχρι να τους πνίξει... Ο παραλληλισμός που έχει κάνει σε αυτό το σημείο ο Βέντεκιντ είναι πολύ εντυπωσιακός, καθώς σου δίνει από τα πρώτα πέντε λεπτά της παράστασης την ιστορία όλη ακόμη και το τέλος... βέβαια αν δεν δεις ως το τέλος τη φανταστική αυτή παράσταση δεν θα το καταλάβεις!
 
loulou25
   Από τη μια η Λούλου είναι μια κυνική γυναίκα, θα μπορούσαμε μάλιστα να τη χαρακτηρίσουμε και διαβολική, έχει μέσα της τη δύναμη του κακού, η οποία δεν έχει αισθήματα, δεν διστάζει να πονέσει, να πει ψέματα ώστε να καταφέρει αυτό που θέλει. Μέχρι που στο τέλος να φτάσει ακόμα και στο φόνο! Είναι ένα αλαζονικό δρων πρόσωπο, που απλά θέλει να εκπληρωθούν τα καπρίτσια της! Έχει δημιουργηθεί να προκαλεί μόνο ηδονή και έπειτα πόνο. Αυτός ο συνδυασμός μαζί προκαλεί το σαδομαζοχισμό! Η Λούλου είναι τρομερά ερεθιστική σε όλους. Έχει πάντα έναν άντρα ως μόνιμο σκλάβο και σύζυγο παράλληλα, ο οποίος υπακούει σε όλες τις διαταγές της. Έχει όμως υπό την «κατοχή» της κι άλλους σκλάβους. Ο καθένας με τον τρόπο του και σύμφωνα με τις διαταγές της, είναι χρήσιμοι σε πολλούς τομείς της ζωής της. Όλη της η ζωή είναι ένα παιχνίδι κυριαρχίας, πειθαρχίας και υποταγής!

loulou26
 
   Από την άλλη όμως μήπως η Λούλου είναι ένα μικρό και απροστάτευτο κοριτσάκι, το οποίο, από πολύ μικρή ηλικία, ένας άντρας (που ενδεχομένως να ήταν και ο πατέρας της) την κακοποιεί και  την εκδίδει για χρήματα; Μήπως τελικά η Λούλου να είναι απλά ένα θύμα της εποχής της; Άρα έτσι βγαίνει νόημα γιατί η ίδια φέρεται με αυτόν τον αλαζονικό τρόπο στους ανθρώπους γύρω της... Οι άλλοι θέλουν το κορμί της, η ίδια πλέον δεν έχει κανέναν ενδοιασμό σε αυτό, συνεπώς τους εκδικείται με το να τους δώσει το κορμί της, καθώς αυτή η κίνηση συνεπάγεται με το μοιραίο θάνατο όσων πλάγιασαν μαζί της! Έτσι ίσως προκύπτει πως δεν είναι τόσο κακιά, αλλά πολύ απλά είναι μια βασανισμένη και πονεμένη παιδική ψυχή.

   Στη Λούλου ή αλλιώς «Πνεύμα της Γης» (Der Erdgeist, 1895), υπάρχουν αρκετά ερωτικά τρίγωνα. Το πρώτο είναι μεταξύ του άντρα της (ηλικιωμένος άντρας, ο γιατρός), του ζωγράφου (νέος καλλιτέχνης, με πάθος για την δουλειά του και περισσότερο για τη Λούλου) και του πλούσιου εκδότη (διατηρούν σχέση από καιρό). Το δεύτερο μεταξύ του ζωγράφου (πλέον είναι αυτός άντρας της), του εκδότη και του γιου του εκδότη, του Άλβα. Το τρίτο μεταξύ του εκδότη (έχουν παντρευτεί, χωρίς τη θέλησή του), ενός ζογκλέρ του τσίρκου και του Άλβα. Το τέταρτο μεταξύ του Άλβα, του ζογκλέρ και πλέον στο παιχνίδι βάζει και μια γυναίκα ο Βέντεκιντ, την κόμισσα Γκέσβιτς, η οποία αγαπάει μέχρι θανάτου τη Λούλου. Η κόμισσα έμεινε δυνατή, αληθινή, γήινη, ρεαλιστική και σκληρή στη «λάσπη» του έρωτα, θύμα της αγάπης! Είναι η τραγική φιγούρα στην παράσταση καθώς θέλει να δοθεί ολοκληρωτικά στη Λούλου και κείνη την απορρίπτει.  Κι όμως αυτό είναι η αληθινή αγάπη. Δεν έχει καμία σχέση με τον έρωτα των πλούσιων κυρίων που της προσφέρουν, οι οποίοι την βλέπουν σαν το παιχνιδάκι τους, σαν τρόπαιο το οποίο θέλουν να το κατακτήσουν! Η Κόμισσα Γκέσβιτς είναι μια γυναίκα με διαφορετικό σεξουαλικό προσανατολισμό, η οποία όμως μπορεί να της χαρίσει την πραγματική αγάπη. Έτσι κατανοούμε πως δεν είναι θέμα φύλου...

loulou27   Σε αυτό το σημείο καλό θα ήταν να θίξουμε λίγο την προοδευτικότητα του Βέντεκιντ. Τόλμησε και έγραψε έργο το οποίο μιλάει για αγάπη μεταξύ δύο γυναικών... Για τη συντηρητική εποχή του αυτό ήταν κάτι τρομερά δύσκολο, καθώς θα μπορούσε να πει κάποιος πως πέρα από όλα τα άλλα ήταν ανωμαλία. Και το να παίζουν όλα αυτά τα σαδομαζοχιστικά ερωτικά παιχνίδια μέσα στα σαλόνια τους ήταν πολύ νορμάλ!  Απεναντίας ο Βέντεκιντ δεν δίστασε καθόλου κι έτσι χρησιμοποίησε και μίλησε στο έργο του αυτό για αμοραλισμό, άκρατο αισθησιασμό, ελευθεροστομία, λεσβιακές σχέσεις, σεξουαλικές φαντασιώσεις, προπαγάνδα του ελεύθερου έρωτα, αλλά και νατουραλιστική ειλικρίνεια για τη σεξουαλικότητα και την «τυραννία του σεξ». Ο  Βέντεκιντ εστίαζε τα θεατρικά του στο σεξουαλικό πρόβλημα και στα σκοτεινά φυσικά ένστικτα, που θεωρούσε αιτία της πρώτης και θεμελιώδους σύγκρουσης του ανθρώπινου πνεύματος. Ανάστατη, η αστική κοινωνία της εποχής, άργησε να κατανοήσει τη βίαιη και ωμή ειλικρίνεια του ύφους του. Έχει δίκαια αναγνωρισθεί ως ιδεολόγος του εξπρεσιονισμού και προάγγελος του Θεάτρου του Παράλογου (Theatre of the Absurd).

   Τέλος, στην παράσταση θα δούμε έναν χορό από θανάτους! Η κίνηση σαν χορογραφία του πόνου, του εφιάλτη, του αδιέξοδου, άγρια και εξαίσια, σαν τη Λούλου... Σε κάθε ερωτικό τρίγωνο συντελείται κι ένας θάνατος, κάθε φορά είναι ο άντρας που επιλέγει η Λούλου για σύζυγό της. Εδώ θα μπορούσαμε να την παραλληλίσουμε με τη γυναίκα-αράχνη, καθώς κάθε φορά που είναι μπλεγμένη στα ερωτικά παιχνίδια των εραστών της, ο εκάστοτε άντρας της πεθαίνει. Ένας ηλικιωμένος γιατρός πεθαίνει πρώτος από αποπληξία, ο ζωγράφος που το διαδέχεται κόβει το λαιμό του, ενώ τον τρίτο εραστή της τον σκοτώνει η ίδια, αφού κάνει πρώτα σχέση με το γιο του! Και καταλήγει στο να θυσιάσει τον τελευταίο της σύζυγο, τον Άλβα, για έναν ξένο, για έναν πελάτη της, το Τζάκ (τον αντεροβγάλτη), του οποίου του δίνεται χωρίς κάποιο αντίτιμο. Στην ουσία σκοτώσει όποιον την έχει ήδη σκοτώσει. Η δε κόμισσα Γκέσβιτς, αν και δεν ήρθε ποτέ σε  επαφή με την ερεθιστική και πολυπόθητη Λούλου, δεν βγήκε αλώβητη από την ιστορία αυτή, καθώς με έναν έντεχνο σκηνογραφικό τρόπο κρεμιέται...
 
loulou28
   Έτσι καταλήγει στο έργο να έχουν επιζήσει η Λούλου, ο ζογκλέρ και ο πατέρας της. Όλοι τους μέλη του τσίρκου, το οποίο σχεδίασε και έχτισε ο Βέντεκιντ και έβαλε τα θηρία του εκεί μέσα. Το τσίρκο  το είχε σε ιδιαίτερη εκτίμηση ο συγγραφέας, γι αυτόν το λόγο ίσως να ξεκινάει και να τελειώνει με αυτό την παράσταση. Ξεκινάει και τελειώνει το έργο με  το θηρίο που νιώθει δέος με το φίδι. Όπως και νιώθουν οι ήρωές του δέος για την ακαταμάχητη και φλογερή Λούλου.

Κλεάνθης Άγκο

Ταυτότητα παράστασης
Παίζουν οι ηθοποιοί (αλφαβητικά):
Νίκος Αλεξίου, Ευτυχία Γιακουμή, Δημήτρης Γκουτζαμάνης, Χρήστος Καπενής, Μάγδα Κόρπη, Ιάσων Bitter- Κουρούνης, Αγαπητός Μανδαλιός, Πηνελόπη Μαρκοπούλου, Δημήτρης Πετρόπουλος

Συντελεστές:
Μετάφραση: Μαργαρίτα Δαλαμάγκα-Καλογήρου
Μετάφραση προλόγου: Νίκος Αλεξίου
Σκηνοθεσία: Λίλλυ Μελεμέ
Σκηνικά- κοστούμια: Αριάδνη Βοζάνη
Μουσική: Λεωνίδας Μαριδάκης
Επιμέλεια κίνησης: Μόνικα Κολοκοτρώνη
Σχεδιασμός φωτισμών: Μελίνα Μάσχα
Βίντεο παράστασης: Αλέξανδρος Κακλαμάνος
Βοηθός σκηνοθέτη: Μάγδα Κόρπη
Βοηθός σκηνογράφου: Αναστασία Γκολιομύτη
Φωτογραφίες παράστασης: Νικολέττα Γιαννούλη

Ημέρες και ώρες παραστάσεων :
Τετάρτη 19.00
Σάββατο 21.00
Κυριακή 21.00
Διάρκεια παράστασης: 110 λεπτά, χωρίς διάλειμμα

Τιμές εισιτηρίων: 15 ευρώ (κανονικό), 12 ευρώ (φοιτητικό / άνω των 65), 8 ευρώ (ανέργων)
Τηλέφωνο κρατήσεων: 210 52 42 211
ΘΕΑΤΡΟ «ΑΓΓΕΛΩΝ ΒΗΜΑ»
Σατωβριάνδου 36, στάση μετρό «Ομόνοια»
 

Άρθρα