Starlight

Από την Marfin Bank ...στον Παύλο...

 
mar4   Το Χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου… Πρόκειται για τον γνωστό τίτλο της νουβέλας του πολυγραφότατου Κολομβιανού συγγραφέα Gabriel Garcia Marques, ο οποίος μας διηγείται μια ιστορία απίστευτης βιαιότητας στην οποία κυριαρχούν τα πάθη, οι προκαταλήψεις και η απουσία σεβασμού για την ανθρώπινη ζωή. Εκεί το άτομο παύει να έχει αξία ως ύπαρξη γιατί η κοινωνία διακατέχεται από τις σκοτεινές δυνάμεις της ψυχής. Ο Σαντιάγκο Νασάρ μαχαιρώνεται θανάσιμα από τα δύο αδέλφια της ερωμένης του. Ένα έγκλημα «τιμής» τη μια φορά, ένα έγκλημα πολιτικής ορθότητας την άλλη, πολλά εγκλήματα για θρησκευτικούς λόγους και ακόμη πολλές φονικές διαμάχες για το ποδόσφαιρο και ό,τι άλλο μπορεί κανείς να φανταστεί!
 
   Στην τράπεζα Μαρφίν έχασαν τη ζωή τους εργαζόμενοι, νέα άτομα όλοι τους, μαζί και ένα αγέννητο παιδί. Οι λόγοι της επίθεσης ήταν –υποτίθεται – κοινωνικοπολιτικοί. Στην αποτρόπαιη αυτή πράξη προστίθενται και άλλες , όπως οι δολοφονίες του Σωκράτη Γκιόλια και του Παύλου Φύσσα, που στόχο είχαν να φιμώσουν την ελευθερία της άποψης και του λόγου – δημοσιογραφικού και καλλιτεχνικού. Αυτή η μισαλλοδοξία είναι ο χειρότερος εχθρός της κοινωνίας. Κάποτε η μισαλλοδοξία – δηλαδή το μίσος προς τη «δόξα», τη γνώμη του άλλου- ήταν οργανωμένη από το ίδιο το κράτος. Ο σκοταδισμός της Καθολικής Εκκλησίας εξέθρεψε για τρεις αιώνες (15ο-17ο) την τρομοκρατία της Ιεράς Εξέτασης, ενώ με τη σειρά του ο Καλβινισμός γέννησε μια νέα μισαλλοδοξία! Η κυρίαρχη θρησκευτική άποψη θέλει –σώνει και καλά – να καταπολεμήσει την «αίρεση». Έτσι συμβαίνει και με την πολιτική: η επίσημη, κυρίαρχη άποψη και θέση δεν αποδέχεται την αίρεση, δηλαδή την επιλογή του διαφορετικού.
 
mar1   Ο σπουδαίος φιλόσοφος του Διαφωτισμού (18ος αιώνας: Le Siecle des Lumieres) Βολταίρος (Voltaire) ήταν υπέρμαχος του ουμανισμού (δηλαδή του ανθρωπισμού) και πολέμιος της αδιαλλαξίας και μισαλλοδοξίας. Στα έργα του παλεύει ενάντια στις δυνάμεις του σκότους και τις παράλογες προλήψεις που τυραννούν το πλήθος. Στην Πραγματεία του περί ανεκτικότητας (1763) είναι υπέρμαχος της ανεξιθρησκίας και στηλιτεύει την αποτρόπαιη συμπεριφορά της επίσημης δικαιοσύνης όταν καταδίκασε σε θάνατο πολίτες επειδή ήταν προτεστάντες. Στο έργο του ο Βολταίρος έλεγε: «δεν συμφωνώ με όσα πρεσβεύεις αλλά θα υπερασπίζομαι το δικαίωμα σου να τα πρεσβεύεις…».
 
mar2   Το μανιφέστο της επιείκειας και της ανθρωπιάς του Βολταίρου υιοθετήθηκε από το σύνολο σχεδόν των φιλοσόφων του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού. Το ανθρώπινο ον γίνεται ο ορίζοντας της δραστηριότητας όλων, το εστιακό σημείο όπου συγκλίνουν τα πάντα. Ο Καντ επιμένει σε μια ουμανιστική (δηλαδή ανθρωπιστική) ηθική, καθώς το ανθρώπινο ον υπάρχει ως αυτοσκοπός και όχι ως μέσο προς εξυπηρέτηση της μιας ή της άλλης βούλησης. Σύμφωνα και με την κατηγορική προσταγή του Καντ, δηλαδή τον οικουμενικό ηθικό νόμο, η ανθρωπότητα και η ευτυχία της είναι σκοπός και όχι μέσο. Δυστυχώς και μετά τον Διαφωτισμό, κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης και κυρίως την περίοδο που είναι γνωστή ως Τρομοκρατία (La Terreur, 1792-1794), διαπράχθηκαν πολλά ειδεχθή εγκλήματα στο όνομα της τάξης και της πολιτικής ορθότητας. Ένα από τα πιο διάσημα θύματά της ήταν και ο μέγας χημικός και φιλόσοφος Lavoisier, ο οποίος σε μια δίκη – παρωδία καταδικάστηκε στη γκιλοτίνα, ενώ είναι χαρακτηριστική η φράση που λέγεται ότι του είπε ο δικαστής: «η δημοκρατία δεν χρειάζεται την επιστήμη».
 
mar3   Καλό είναι να θυμόμαστε πως πρωτεργάτες της ελεύθερης σκέψης και του λόγου ήταν οι Έλληνες σοφιστές, οι οποίοι εγκαινίασαν το ρεύμα του αρχαίου Ελληνικού Διαφωτισμού. Συγκεκριμένα ο σοφιστής Αντιφών υποστήριζε ότι οι νόμοι της φύσης είναι ανώτεροι από τους συμβατικούς – θετούς νόμους. Το φυσικό δίκαιο είναι αυθεντικό και συμφέρον, ενώ το θετό δίκαιο είναι προϊόν κοινωνικής συμφωνίας και πολλές φορές δεν είναι προς το συμφέρον του ατόμου. Την ανθρώπινη ζωή πρέπει να την τιμούμε και να τη σεβόμαστε. Εξάλλου είναι τόσο μικρή… Όπως έλεγε και ο Αντιφών: «το ζην έοικε φρουρά εφημέρω…», δηλαδή η ζωή μοιάζει με μια ολοήμερη σκοπιά και το μήκος της είναι όσο το μήκος μιας ημέρας… που μόλις δούμε το φως της, αφήνουμε τη θέση μας για τους άλλους που έρχονται μετά από εμάς!
 
Δήμητρα Ν. Ρετσινά

Facebook Comments

Starlight