Starlight

loogoo

Left Brain vs Right Brain

 
   Η πολυσυζητημένη "διαμάχη" μεταξύ των δύο ημισφαιρίων του ανθρώπινου εγκεφάλου δεν αποτελεί μυθοπλασία αλλά πραγματικότητα, καθώς οι ερευνητές σήμερα παραδέχονται ότι το κάθε ημισφαίριο επιτελεί τις δικές του εξειδικευμένες λειτουργίες.

brainltΣυγκεκριμένα:
 
 - Το αριστερό ημισφαίριο είναι της λογικής και της διαλεκτικής. Του αρέσει να χρησιμοποιεί συμβολισμούς, επεξεργάζεται λεκτικά τις πληροφορίες και τις αφηρημένες έννοιες, διατηρεί λογική διαδοχή στις σκέψεις, είναι διαχρονικό και λειτουργεί με υπαρκτά ερεθίσματα. Αντιλαμβάνεται την πραγματικότητα πορευόμενο από το μερικό στο ολικό και συνθέτει βασιζόμενο σε λογικές σχέσεις και ακολουθίες. Ακολουθεί δηλαδή, μία πιο στενή επαγωγική πορεία και θα μπορούσαμε να το φανταστούμε ως έναν αυστηρό μαθηματικό που υπολογίζει προσεκτικά και με λογικές παραμέτρους τη σκέψη μας.
 
brainrt - Το δεξί ημισφαίριο ακολουθεί ολιστικές διαδικασίες. Είναι διαισθητικό, επεξεργάζεται τόσο τις λογικές όσο και τις μη λογικές πληροφορίες, λειτουργεί με ερεθίσματα της φαντασίας και δεν κατανοεί την έννοια του χρόνου. Μαθαίνει πορευόμενο από το ολικό στο μερικό χωρίς να βασίζεται σε λογικές διεργασίες. Ακολουθεί δηλαδή μία πιο διευρυσμένη παραγωγική πορεία. Θα μπορούσαμε να το παρομοιάσουμε με έναν αφηρημένο καλλιτέχνη με πολλή έμπνευση και φαντασία.
 
   Στον φυσιολογικό εγκέφαλο, η αλληλεπίδραση των δύο ημισφαιρίων είναι τόσο ισχυρή ώστε δεν είναι δυνατόν να διαχωρισθούν επακριβώς οι εξειδικευμένες λειτουργίες τους.
 
   Στους δεξιόχειρες, που αποτελούν το 90% του πληθυσμού, το αριστερό ημισφαίριο χαρακτηρίζεται ως επικρατούν και το δεξιό ως έλασσον.

brain4   Το επικρατούν αριστερό ημισφαίριο σε αυτήν την περίπτωση, που είναι εξειδικευμένο κυρίως στον προφορικό λόγο, συγχρόνως συντονίζει και το δεξιό. Το αριστερό ημισφαίριο επεξεργάζεται τα λεκτικά στοιχεία (τον κώδικα) του λόγου και υπερέχει στο νοητικό, λεκτικό και αναλυτικό τρόπο σκέψης. Το έλλασσον δεξιό ημισφαίριο, αναλαμβάνει το σχεδιασμό των χειρονομιών του λόγου, δεν είναι εξειδικευμένος στον προφορικό λόγο και υπερέχει στο συναισθηματικό και διαισθητικό τρόπο σκέψης. Επεξεργάζεται τον κώδικα των τυπογραφικών χαρακτήρων, που μαζί με τον λεκτικό κώδικα του αριστερού ημισφαιρίου συμβάλλει στην τέλεια απομνημόνευση του γραπτού λόγου. Χαρακτηριστική είναι στους δεξιόχειρες και η υποσυνείδητη κινητική συμπεριφορά, πχ. το σταύρωμα των ποδιών και των χεριών.
 
   Στους αριστερόχειρες από την άλλη έχει βρεθεί ότι η ομιλία ελέγχεται και από τα δύο ημισφαίρια και ότι μόνο στο 10-20% είναι επικρατούν το δεξί ημισφαίριο. Στο υπόλοιπο ποσοστό επικρατούν είναι και πάλι το αριστερό ημισφαίριο. Επιπλέον, ενδεχομένως τα στατιστικά αριθμητικής υπεροχής των δεξιόχειρων να είναι αλλοιωμένα καθώς μεγάλο ποσοστό των "δεξιόχειρων" είναι καταπιεσμένοι αριστερόχειρες, λόγω κοινωνικής πίεσης από το σχολείο και την οικογένεια.
 
brain2   Η εξελικτική εξήγηση για την προτίμηση της χρήσης του δεξιού χεριού στον Homo sapiens, αλλά και σε άλλα παλαιότερα είδη Homo (ο Homo erectus π.χ. ήταν δεξιόχειρας με διαφορές στα ημισφαίριά του), είναι ότι οφείλεται στην τάση της μητέρας να κρατάει το νεογνό προς την αριστερή πλευρά, το οποίο ακούει τους χτύπους της καρδιάς της που παίζουν χαλαρωτικό γι' αυτό ρόλο. Με τον τρόπο αυτόν παρέμενε ελεύθερο το δεξί χέρι και οι δεξιόχειρες μητέρες είχαν ένα επιλεκτικό πλεονέκτημα, με τη δεξιοχειρία να παραμένει σε υψηλό ποσοστό, 92%, τα τελευταία 5.000 χρόνια.
 
   Ελευθερωμένοι ή όχι από αυτή την εξελικτική πίεση οι σημερινοί αριστερόχειρες παρουσιάζουν κάποια μειονεκτήματα και πλεονεκτήματα.
 
   Η αριστεροχειρία υποδηλώνει μικρότερο προσδόκιμο όριο ζωής, υπάρχει όμως μικρή συσχέτιση των μη δεξιόχειρων (αριστερόχειρων και αμφιδέξιων) με τη σχιζοφρένεια ενώ οι αριστερόχειρες γυναίκες έχουν μικρότερη πιθανότητα για καρκίνο του μαστού, εύρημα που εξηγήθηκε στη βάση ορμονικών παραγόντων στα πρώτα στάδια της ζωής, σημαντικών για την αριστεροχειρία και τον εν λόγω κίνδυνο. Επιπλέον οι άνθρωποι με καλλιτεχνικές επιδόσεις και προτιμήσεις συνήθως είναι αριστερόχειρες (με επικρατούν δεξί ημισφαίριο).
 
   Πρέπει όμως κάπου εδώ για να λήξει αυτή η διαμάχη να επισημάνουμε ότι από το λειτουργικό συγχρονισμό των δύο ημισφαιρίων προκύπτει η αντικειμενική αισθητική γνώση και πως για την ακεραιότητα του συνόλου των λειτουργιών μας είναι απαραίτητη η συμβολή και των δύο ημισφαιρίων.
 
Μαρία Λώλου

 

Starlight

Facebook Comments