Starlight

Κύριλλος και Μεθόδιος: Οι Θεσσαλονικείς Ιεραπόστολοι και Διπλωμάτες του Βυζαντίου!


   Το 2013 είναι αφιερωμένο στο μεγάλο ιεραποστολικό, διπλωματικό και εκπολιτιστικό έργο των Θεσσαλονικέων Κυρίλλου και Μεθοδίου. Τα λαμπρά τέκνα της Συμβασιλεύουσας διέδωσαν τον ελληνικό και τον χριστιανικό πολιτισμό στο Βορρά, στην Ανατολή και στη Δύση. Πριν εκπνεύσει το έτος που διανύουμε ας ρίξουμε μια ματιά στο πολυσχιδές έργο τους.
 
kyrmeth2   Στις αρχές του 9ου αιώνα είχαν περάσει ήδη περισσότερα από χίλια εκατό χρόνια αφ’ ότου ιδρύθηκε η πόλη της Θεσσαλονίκης (315π.Χ.) και κατά το χρονικό αυτό διάστημα η πόλη είχε δει μέρες δόξας αλλά και συμφορών, έμενε όμως πάντοτε φημισμένη και υπερήφανη. Είναι χαρακτηριστικό ότι από τα μέσα του 7ου έως τις αρχές του 9ου αιώνα είχαμε μια πνευματική παλινδρόμηση, λόγω της εκατονταετούς Εικονομαχίας και η περίοδος αυτή χαρακτηρίστηκε ως «Η Μεγάλη Σιγή των Γραμμάτων». Όμως τον 9ο αιώνα έχουμε μια μεγάλη πνευματική αναγέννηση, η Θεσσαλονίκη παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο και Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως είναι ο σπουδαίος λόγιος Φώτιος. Τα δύο αδέλφια ο Μεθόδιος και ο Κωνσταντίνος (που μετονομάστηκε σε Κύριλλο τις τελευταίες μέρες της ζωής του) ήταν γόνοι πολυμελούς αριστοκρατικής οικογενείας της Θεσσαλονίκης και γεννήθηκαν το 820 και το 827 αντίστοιχα.
 
kyrmeth4   Καθώς το Βυζάντιο αντιμετώπιζε την εχθρότητα πολλών φυλών από τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα, είχε αναπτύξει τη στρατηγική της πολιτιστικής διείσδυσης μέσω διπλωματικών αποστολών. Λόγω του θεοκρατικού χαρακτήρα του κράτους, οι διπλωματικές αποστολές γίνονταν από κληρικούς, ιεραπόστολους. Η πρωτοτυπία του έργου των Κυρίλλου και Μεθοδίου είναι ότι δημιούργησαν αλφάβητο για τη γλώσσα των πολυάριθμων σλαβικών φυλών. Ενώ μπορούσαν να διδάξουν τον χριστιανισμό στην ελληνική ή λατινική γλώσσα, αυτοί προτίμησαν να ενισχύσουν τις τοπικές γλώσσες των λαών και να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για την αυτόνομη πνευματική τους ανάπτυξη. Μάλιστα μετέφεραν λόγιες έννοιες και λέξεις αυτούσιες από τα ελληνικά καθώς οι Σλάβοι δεν είχαν καθόλου λόγια παιδεία.
 
kyrmeth   Οι αποστολές του Μεθοδίου και του Κωνσταντίνου του Φιλοσόφου, όπως αποκαλούνταν ο Κύριλλος λόγω της ευρυμάθειάς του, ήταν πολλές και με εντυπωσιακά αποτελέσματα. Και που δεν πήγαν! Στη Χερσώνα της Κριμαίας, στην Αζοφική Θάλασσα, στη χώρα των Χαζάρων (πρόκειται προφανώς για τους σημερινούς Αζέρους, τουρανικής καταγωγής), στον Όλυμπο της Βιθυνίας (στην ενδοχώρα της Μ. Ασίας), όπου ήκμασε μεγάλη μοναστική κοινότητα με σπουδαία πνευματική και συγγραφική δραστηριότητα, στην Παννονία, στη Βενετία, στη Ρώμη και φυσικά στους πολυάριθμους Σλάβους των Βαλκανίων και της Μοραβίας. Παντού συνάντησαν μεγάλο ανταγωνισμό κυρίως από Γερμανούς(!) κληρικούς.
 
kyrmeth5   Η αποστολή στη Μεγάλη Μοραβία, πάνω από τον ποταμό Μοράβα, που περιελάμβανε τη σημερινή Βοημία και Σλοβακία έγινε έπειτα από αίτημα του ηγεμόνα των Μοραβών, του Ράστισλαβ, προς τον Βυζαντινό αυτοκράτορα Μιχαήλ Γ’ . Η Αποστολή στην Μοραβία διήρκησε σχεδόν είκοσι χρόνια και στέφθηκε με επιτυχία. Το αλφάβητο που δημιούργησε ο Κύριλλος για τους Σλάβους είναι το γλαγολιτικό αλφάβητο (γκλαγκόλιτσα) στα σλάβικα, από τη λέξη γκλαγκόλ που σημαίνει ρήμα. Αργότερα ο επίσκοπος της Πρεσλάβας της Βουλγαρίας, Κωνσταντίνος, δημιούργησε το δεύτερο σλαβικό αλφάβητο, το οποίο ονόμασε Κυριλλικό (Κυρίλλιτσα στα σλάβικα), προς τιμήν του Κυρίλλου Θεσσαλονίκης! Το νέο αλφάβητο είχε 38 γράμματα, εκ των οποίων τα 24 ελληνικά και τα 14 νέα για να καλύπτουν τις φωνολογικές ιδιοτυπίες της σλαβικής προφορικής γλώσσας. Φυσικά το έργο των σπουδαίων Θεσσαλονικέων συνέχισαν οι μαθητές τους. Στη Βουλγαρία ο τσάρος Συμεών, συνεχίζοντας την πολιτική τους πατέρα του Βόρη, υποστήριξε θερμά το έργο τους και μάλιστα η εποχή του ονομάστηκε «Χρυσός Αιώνας» των βουλγαρικών γραμμάτων…
 
Δήμητρα Ν. Ρετσινά
kyrmeth3

Facebook Comments

Starlight