Βιβλία

loogoo

Με αφορμή την Columbia

 
Δημήτρης Φεργάδης
Με αφορμή την Columbia
Η βιομηχανία της δισκογραφίας στην Ελλάδα κατά τον 20ό αιώνα
Εκδόσεις ΚΨΜ

   Κυρίες και κύριοι, σας καλωσορίζω στο ταξίδι με προορισμό το 1929 και σας καλώ να γίνετε κοινωνοί των θαυμάτων της μεγαλύτερης και καλύτερης μορφής ψυχαγωγίας όλων των εποχών, σε αυτή την εκδρομή με φόντο τη συγκίνηση, το δάκρυ, τις θύμησες και τη μουσική… πολλή μουσική… Την «μεγαλύτερη και καλύτερη» που λέγαμε πιο πάνω.
 
columbia02
   Το 1929 ξεκινά στην Ελλάδα η ιστορία της Κολούμπια, της τεράστιας δισκογραφικής, με τα στρέμματα έκτασης στη Ριζούπολη και τα πρώτης γραμμής μηχανήματα, όλα τους έτοιμα να ηχογραφήσουν και να κρατήσουν στην αιωνιότητα τους καλλιτέχνες, ανεξαρτήτως εποχής. Το να αριθμήσουμε ή να το τολμήσουμε να αναφέρουμε ακόμα και το ένα δέκατο όλων εκείνων που πέρασαν την πύλη της Κολούμπια θα μας έπαιρνε μέρες αμέτρητες! Επειδή όμως σε κάθε ταξίδι χρειαζόμαστε έναν καπετάνιο και ένα ξεναγό, εδώ θα προτιμήσουμε έναν άνθρωπο που διαθέτει και τις δύο ιδιότητες.

   O Δημήτρης Φεργάδης είναι ο οδηγός μας, ο ναύκληρός μας, ο καπετάνιος μας και ο σκηνοθέτης μας σε αυτή την περιπέτεια. Δούλεψε σαν πρεσσαδόρος (μια υπέροχη λέξη) στο εργοστάσιο της Κολούμπια και έζησε από κοντά όλες τις εποχές που τα όνειρα και οι μελωδίες «τυπώνονταν» σε πλάκες γραμμοφώνου και στη συνέχεια σε δίσκους βινυλίου. Το ταξίδι του πέρασε από θάλασσες και γαίες και έφτασε στα γραφεία της μεγάλης εταιρείας. Έγινε μεγαλοστέλεχος, συμμετείχε σε μεγάλες στιγμές της ελληνικής δισκογραφίας και έζησε από μέσα ξενύχτια, έγνοιες, άγχη, άχθη και ένα σωρό καλλιτέχνες που έβαψαν με τα χέρια τους το ουράνιο τόξο της ελληνικής μουσικής.

   Η απόφαση για την Κολούμπια πάρθηκε στο Λονδίνο. Καλά, το έχουμε ξαναδεί το έργο, να λαμβάνονται αποφάσεις σε ξένη γη. Και σήμερα γίνεται και μάλιστα καμουφλάρεται πίσω από χαριτωμένες λέξεις. Το city αποφάσισε να γίνει αυτό στην παγκόσμια ναυτιλία και μπλα-μπλα, στην Ελλάδα, μπλα… Με μια σειρά διαδικασιών αποφασίζεται λοιπόν να χτιστεί ένα εργοστάσιο στην Ελλάδα και η πραγματοποίηση του σχεδίου δίνει δουλειά σε εκατοντάδες κόσμο και θα συνεχίσει να δίνει δουλειά για τα επόμενα εξήντα χρόνια περίπου. Ο Φεργάδης αφηγείται, παραθέτει στοιχεία και μοιράζεται την ψυχή του μαζί μας. Ξέρετε, πολλές φορές συγκινούμαι όταν τέτοιες εκδόσεις φτάνουν στο περιοδικό μας. Εννοείται πως θαυμάζουμε και στηρίζουμε τους μεγάλους καλλιτέχνες, οι οποίοι άγγιξαν τις καρδιές μας και τα μυαλά μας διαμέσου της μουσικής τους, είναι όμως ένα άλλο πράγμα να γνωρίζουμε για τους αφανείς ήρωες. Για εκείνους που η μουσική τους χρωστάει πολλά ένσημα, έτσι, για να δανειστώ μία φράση ενός αγαπημένου φίλου.
 
fergadis

   Ο Φεργάδης οδηγεί τη DeLorean και όλοι εμείς που επιβαίνουμε, παρακαλάμε να μην πιάσει ποτέ τα ογδόντα οκτώ μίλια την ώρα. Μας αρέσει που περιδιαβαίνουμε τις εποχές και τις χρονιές της Ελλάδας, η οποία από το δεύτερο παγκόσμιο θα περάσει στον εμφύλιο, στη συνέχεια θα βιώσει χούντα, δημοκρατία και κάτι που η ιστορία θα το χαρακτηρίσει όταν και εφόσον βρει χρόνο. Ο Δημήτρης που αγαπήσαμε μέσα από τις σελίδες, με τα πενήντα χρόνια ενεργής ενασχόλησης με τη δισκογραφία, μας δείχνει να καταλάβουμε τι είναι αυτό που βίωνε ο κόσμος τότε και τι ρούχα φορούσαν η ελπίδα και η επιτυχία όλα τούτα τα φεγγάρια.

   Το εργοστάσιο της Κολούμπια έκλεισε το 1991. Πέρασε σε άλλα χέρια και γκρεμίστηκε το 2006. Ίσως κάποια στιγμή γράψουμε πέντε λόγια για εκείνη την ιστορία. Είναι ένα σημείο σκότεινο που δεν συνάδει με τις ηρωικές σελίδες, είναι όμως κάτι που συνέβη και χρειάζεται τα σχόλιά του, τις πάρλες που θέλουμε να βγάλουμε από μέσα μας… Και διάφορα ακόμα…

   Καταπληκτικό βιβλίο! Θησαυρός για όλους εκείνους που θα θελήσουν να μάθουν για την ιστορία των δίσκων στη χώρα μας και για όλους όσους θα θελήσουν να περπατήσουν στα άγια βήματα εκείνων που έκαναν τα τραγούδια ουρανό και βροχή, θάλασσα κι αέρα, τροφή και ανάγκη, διασκέδαση και λύτρωση. Θα επανέλθουμε πολύ σύντομα με το εν λόγω, αφού διάφορες σκέψεις περιμένουν στην ουρά… Το βιβλίο είναι αφιερωμένο στη μνήμη του Μάνου Ελευθερίου. Μαλαματένια λόγια από ένα μαλαματένιο ανάγνωσμα…

Κώστας Κούλης
 
Ο Δημήτρης Φεργάδης γεννήθηκε στην Κύμη το 1938 με Σκυριανή καταγωγή. Στα τέλη της δεκαετίας 1950 έγινε εργάτης, βοηθός πρεσαδόρου, στο εργοστάσιο παραγωγής πλακών γραμμοφώνου της ΚΟΛΟΥΜΠΙΑ στην Αθήνα και στη συνέχεια διευθυντικό στέλεχος της μεγάλης Columbia, ενώ από το 1991 στελέχωσε την Minos-EMI. Ενεργός πολίτης, παρών στις κοινωνικές διεργασίες και μαζί δημιουργικό στέλεχος της δισκογραφίας μέχρι και την πρώτη δεκαετία του τρέχοντος αιώνα.
 

Βιβλία

Facebook Comments