Άρθρα & Συνεντεύξεις

loogoo

Γιάννης Λασπιάς - Η συνέντευξη

 
   Ένα έργο αφιερωμένο στον αγώνα των γυναικών αλλά και όλων των ανθρώπων που μάχονται για ένα καλύτερο αύριο. Ο Γιάννης Λασπιάς πάτησε πάνω στο δοκίμιο της Βιρτζίνια Γουλφ “A Room of One’s Own” και πέρασε στο αναγνωστικό όπως και στο θεατρικό κοινό τη σημασία των ίσων ευκαιριών, αλλά και την ελπίδα κάποια στιγμή, μετά από αγώνες, να μπορούμε να έχουμε το «δικό μας δωμάτιο», μια δουλειά που να μας εμπνέει, ανθρώπους δίπλα μας να μας αγαπούν και να τους αγαπάμε και μια κοινωνία που θα αγκαλιάζει όποιον χρειάζεται βοήθεια και δεν θα τον πετά σαν «άχρηστο υλικό». Ευχαριστώ πολύ τη αγαπημένη συνεργάτιδα Άντα Κουγιά, που με έφερε σε επικοινωνία με την κυρία Χατζή από την Κάππα εκδοτική, για την πραγματοποίηση αυτής της συνέντευξης.
 
laspias2164

Πώς ξεκίνησε η ιδέα για το θεατρικό έργο «Το δικό της δωμάτιο»;
Είχα διαβάσει το διάσημο δοκίμιο της Virginia Woolf αρκετά χρόνια πριν και με είχε συνεπάρει τόσο η θεματολογία του, όσο και η διαχρονικότητά του. Διαβάζοντας λοιπόν το πρωτότυπο δοκίμιο, δεν μπόρεσα να μην γοητευτώ από τον τρόπο γραφής της, τη συλλογιστική της πορεία αλλά και από τους προβληματισμούς που θέτει γύρω από την πορεία της γυναίκας στην ανθρώπινη ιστορία. Τα πολλαπλά πρόσωπα της Βιρτζίνια Γουλφ, τα πολλαπλά πρόσωπα μίας γυναίκας, οι χιλιάδες άγνωστες ή γνωστές γυναικείες φωνές, οι διαφορετικές μα και τόσο ίδιες ιστορίες, οι κοινές ανάγκες για ελευθερία, δημιουργία και έκφραση απ’ όλες τις γωνιές του κόσμου στάθηκαν οδηγός μου στο όλο εγχείρημα. Τα αριστουργήματα - όπως η ίδια αναφέρει - δεν είναι μεμονωμένα και μοναχικά δημιουργήματα. Είναι το αποτέλεσμα πολλών ετών συλλογικής σκέψης. Το ίδιο και οι αγώνες για τα δικαιώματα.

Πόσο καιρό σας πήρε μέχρι να πάρει την τελική του μορφή; Υπήρξαν σημεία που σας δυσκόλεψαν;
Πάνω από ένα χρόνο. Η θεατρική διασκευή δοκιμάστηκε και στην πράξη μέσα από τις πρόβες. Με τους συνεργάτες μου και τους ηθοποιούς δουλέψαμε ομαδικά και πολλά σημεία από την αρχική διασκευή άλλαξαν, εφόσον προέκυψαν στην πρόβα πολλές νέες πτυχές και οπτικές γωνίες. Η κυριότερη δυσκολία ήταν πως δεν είναι μια ιστορία με αρχή μέση και τέλος, οπότε έπρεπε να γεννηθεί μια πορεία που θα κρατά το ενδιαφέρον του θεατή όπως και του αναγνώστη και να περιληφθούν τα σημαντικά ερωτήματα του δοκιμίου για τη θέση της γυναίκας στην ιστορία, χωρίς να γινόμαστε διδακτικοί. Επίσης έπρεπε να παντρευτεί το παρελθόν με το παρόν. Η θεατρική διασκευή και προσαρμογή του στο σήμερα ήταν μία δύσκολη αλλά δημιουργική πορεία.

Τι πιστεύετε για τη γυναίκα του σήμερα; Έχει κερδίσει όλα όσα έπρεπε ή ακόμα υπάρχουν αγώνες που δεν έχουν ακόμα ξεκινήσει;
Όσα διεκδικεί η Γουλφ, τα χρήματα και ο χώρος, είναι καίρια ζητήματα που ταλανίζουν την ανθρωπότητα ανά την υφήλιο κι ας μας χωρίζει σχεδόν ένας αιώνας από την εποχή που γράφτηκε το κείμενο. Ζητήματα που αφορούν όλους μας, ανεξαρτήτως φύλου, εθνικότητας, θρησκείας και παραδόσεων. Κάθε άνθρωπος, σε όλον τον κόσμο, θα έπρεπε να έχει τον δικό του χώρο και τα δικά του χρήματα για να δημιουργήσει, να εκφραστεί, να υπάρξει. Μπορεί την εποχή της Γουλφ οι γυναίκες να είχαν, μέσα από σκληρούς και αιματηρούς αγώνες, δικαίωμα στη μόρφωση, περιουσιακά και πολιτικά δικαιώματα αλλά στην πράξη οι δυσκολίες τους ήταν απτές και – φυσικά - όσον αφορά τις προγενέστερες δημιουργούς που αναφέρει, ανυπέρβλητες. Σήμερα, οι γυναίκες έχουν κερδίσει δωμάτια στο σπίτι που μέχρι τώρα ανήκαν αποκλειστικά σε άντρες, ωστόσο εξακολουθούν να βάλλονται από οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές ανισότητες. Τα στερεότυπα, ο σεξισμός, οι τοξικές αρρενωπότητες, το victim blaming και η κουλτούρα του βιασμού γίνονται αισθητά καθημερινά μέσα από την ευρύτερη κανονικοποίησή τους αλλά και την ανοχή της κοινωνίας, των μίντια και των θεσμών. Τα δικαιώματα, λοιπόν, όσο δύσκολα κερδίζονται, έτσι γρήγορα χάνονται εν μία νυκτί. Η ιστορία δεν προχωρά σε ευθεία γραμμή.
 
laspias2166

Πώς νοιώθετε με τον κοινωνικό αλλά και πολιτισμικό αποκλεισμό; Τι πιστεύετε για όλο αυτό που ζούμε σήμερα;
Από το συγκλονιστικό κίνημα στην Πολωνία για το δικαίωμα στην άμβλωση μέχρι τις τεράστιες διαδηλώσεις για τις γυναικοκτονίες στη Λατινική Αμερική και το παγκόσμιο κίνημα #Metoo, γυναίκες αλλά και άντρες σε όλον τον πλανήτη διεκδικούν μία ζωή χωρίς βία, φόβο και καταπίεση. Το ίδιο και στην Ελλάδα, όπου τα περιστατικά της βίας κάθε άλλο παρά μειώνονται. Κάποτε η βία ήταν έμφυλη, αλλά μετά τις τελευταίες αποκαλύψεις στον χώρο του θεάτρου, είδαμε ότι η βία δεν έχει φύλο. Τουλάχιστον η ψυχολογική, λεκτική και εργασιακή. Γιατί η σεξουαλική είναι πάλι σε μεγαλύτερη ποσοστό έμφυλη. Φυσικά και αισθάνομαι ότι ήρθε ο καιρός που η έννοια του αποκλεισμού πρέπει να σταματήσει να υπάρχει. Κανείς δεν πρέπει να "τρώγεται" από ένα σύστημα πια. Το σύστημα πρέπει να αλλάξει. Χωρίς όμως αυτή η αλλαγή να επιφέρει ακόμη περισσότερη βία. Η σοκαριστική εξομολόγηση της Σοφίας Μπεκατώρου για όσα βίωσε, συντάραξε όχι μόνο τον χώρο του ελληνικού αθλητισμού, αλλά και το σύνολο της κοινωνίας. Όπως φάνηκε από τη συνέχεια, η κάθε είδους κακοποίηση δεν αφορά μονάχα έναν συγκεκριμένο τομέα της εργασιακής και κοινωνικής ζωής. Η φωνή της έδωσε θάρρος και ένωσε άντρες και γυναίκες να μιλήσουν. Μόνο ενωμένοι μπορούμε να αντιμετωπίσουμε, να διεκδικήσουμε και να κερδίσουμε.

Θα υπάρξει κανονικότητα μετά τον covid-19;
Πραγματικά δεν ξέρω. Δεν ξέρω πότε θα τελειώσει όλο αυτό και τι θα σημαίνει πλέον κανονικότητα. Νομίζω οι αλυσιδωτές αντιδράσεις από την πανδημία θα επηρεάσουν τις ζωές μας για πολλά χρόνια ακόμα και μετά την covid εποχή. Οικονομικά και κοινωνικά.

Λίγο πριν το δεύτερο lockdown είχατε ανεβάσει το έργο στο Θέατρο 104. Σκέφτεστε ότι όταν το επιτρέψει η κατάσταση, θα ξαναπαρουσιαστεί στο Αθηναϊκό κοινό;
Ναι, νομίζω πως είναι ένα έργο που δεν ολοκλήρωσε το ταξίδι του. Ελπίζουμε να ξαναπαρουσιαστεί τόσο εντός, όσο και εκτός Αθηνών.
 
laspias2163

Τι σας αρέσει περισσότερο; Να σκηνοθετείτε, να γράφετε ή να είστε επάνω στη σκηνή;
Και τα τρία εξίσου, το καθένα έχει τη μαγεία του. Η σκηνοθεσία έχει τεράστια ευθύνη, με αγχώνει πολύ, η υποκριτική από την άλλη με απελευθερώνει, είναι σαν παιχνίδι. Η συγγραφή απαιτεί πειθαρχία και συγκέντρωση, αλλά μπορώ να πω πως για να γράψεις θεατρικό κείμενο βοηθούν πολύ οι άλλες ιδιότητες.

Ετοιμάζετε κάποιο άλλο θεατρικό έργο ή παράσταση αυτό το καιρό;
Έχω ήδη ξεκινήσει την διασκευή του Φρανκενστάιν της Μαίρη Σέλλευ, με στόχο να το σκηνοθετήσω τον ερχόμενο θεατρικό Χειμώνα, αν μας το επιτρέψει η πανδημία. Επίσης, ως ηθοποιός, θα είμαι στον Ευριπίδη Μαινόμενο του Χριστόφορου Χριστοφή, σε σκηνοθεσία Νίκου Χατζηπαπά. Το έργο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο διεθνές φεστιβάλ αναλογίου και θα συνεχίσει την πορεία του με τη θεατρική και κινηματογραφική του παρουσίαση.

Μαίρη Ζαρακοβίτη
 
laspias2165
 

Άρθρα & Συνεντεύξεις