Άρθρα & Συνεντεύξεις

loogoo

Το Κορίτσι Που Έπαιζε Με Τα Κρύσταλλα

MILAA

mil2

   Ο Karl Stig-Erland Larsson γεννήθηκε στις 15 Αυγούστου του 1954 στο Skelleftehamn της Σουηδίας. Κάποιος μπορεί να υποστηρίξει, πως ο χαρακτήρας του Mikael Blomkvist της Millennium τριλογίας είναι σίγουρα αυτοβιογραφικός. Ακτιβιστής και ιδεολόγος! Ιδεαλιστής και μοντέρνος! "Γραφικός αριστεριστής"! Ο Stieg Larsson αφιέρωσε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του πολεμώντας τις ακροδεξιές οργανώσεις και υποστηρίζοντας τα δικαιώματα των κακοποιημένων γυναικών.


mil3   Έζησε και εργάστηκε στη Στοκχόλμη ως φωτογράφος, γραφίστας, συντάκτης και δημοσιογράφος. Έγραφε για την τροτσκιστική σουηδική εφημερίδα Fjaerde Internationalen, ενώ ήταν διευθυντής του ανεξάρτητου πολιτικού περιοδικού Expo. Μέλος του κινήματος Kommunistiska Arbetarefoerbundet (Κομμουνιστική Εργατική Ένωση), ήταν εξειδικευμένος στα θέματα των ακροδεξιών κινημάτων. Στον ελεύθερό του χρόνο έγραφε και μάλιστα έγραφε πολύ. Όταν γυρνούσε σπίτι από τη δουλειά, τα βράδια, καθόταν και περνούσε το χρόνο του γράφοντας για τις ιδέες και απόψεις του. Η ενασχόλησή του με το γράψιμο ξεπερνούσε τις 15 ώρες καθημερινά! Η Millennium τριλογία αποτελεί μέρος απλά ενός αρκετά μεγαλύτερου σχεδίου 10 σε σύνολο βιβλίων. Υπάρχουν αποδείξεις, πως τα 3/4 ενός τέταρτου βιβλίου ήταν ήδη ολοκληρωμένα (σ.τ.σ : περισσότερα επί του θέματος παρακάτω), ενώ είχε ήδη στήσει την πλοκή και είχε βάλει τις ιδέες του σε τάξη για ένα 5ο και 6ο βιβλίο. Το Millennium Project αποτελούσε το πλέον μεγαλεπήβολο σχέδιό του. Θα συμπεριελάμβανε στοιχεία από την ίδια του τη ζωή, μα πολύ περισσότερο, θα αποτελούσε το δικό του "Πιστεύω", δοσμένο με έναν μαεστρικό, άκρως μυθιστορηματικό τρόπο.

   Δυστυχώς η ζωή του επιφύλασε ένα αρκετά περίεργο παιχνίδι, αφού τη στιγμή που βρήκε εκδοτικό οίκο (Norstedts) για το έργο του, τον Απρίλιο του 2004, ύστερα από αρκετές απορρίψεις, ο θάνατος τον πρόλαβε.

mil4   Ο Stieg Larsson άφησε την τελευταία του πνοή στις 9 Νοεμβρίου του 2004 από ανακοπή καρδιάς, λίγο πριν εκδοθεί "Το Κορίτσι Με Το Τατουάζ" (ο σουηδικός τίτλος μεταφράζεται ως "Men, Who Hate Women") και κατακτήσει τις καρδιές των αναγνωστών ολόκληρου του πλανήτη. Το τραγικό της υπόθεσης είναι πως αυτό συνέβη αφού αναγκάστηκε να ανέβει επτά ορόφους με τα πόδια, μέχρι το γραφείο του, αφού το ασανσέρ δε λειτουργούσε. Για πολλούς ωστόσο η εξέλιξη αυτή δεν ήταν τόσο απρόσμενη, αφού πέρα από το βεβαρημένο ιστορικό καρδιακών προβλημάτων, που υπήρχε στην οικογένειά του, ο ίδιος ο συγγραφέας φημολογούνταν πως κάπνιζε περισσότερα από 3 πακέτα τσιγάρα την ημέρα, ενώ έπινε επίσης αμέτρητους καφέδες και δεν πρόσεχε σε καμία περίπτωση τη διατροφή του.

mil5   Τα βιβλία του κυκλοφόρησαν σε περισσότερες από 50 γλώσσες, γυρίστηκαν σε ταινίες και συνεχίζουν να απασχολούν τους πάντες μέχρι σήμερα. Οι ίντριγκες και οι συνομωσίες υπήρξαν σημαντικότατα στοιχεία του έργου του. Οφείλει να σημειωθεί πως στις σημειώσεις του "Το Κορίτσι Που Έπαιζε Με Τη Φωτιά", υπενθυμίζεται ότι ο Σουηδός πρωθυπουργός Ulof Joachim Palme* (ηγέτης του Σοσιαλιστικοδημοκρατικού Κόμματος για 17 ολόκληρα χρόνια) εκτελέστηκε στη μέση του δρόμου στις 28 Φεβρουαρίου του 1986. Η Υπουργός Εξωτερικών Υlva Anna Maria Lindh δέχτηκε θανάσιμα χτύπηματα από μαχαίρι (στήθος, στομάχι, χέρια) στις 11 Σεπτεμβρίου του 2003 μέσα σ’ ένα πολυκατάστημα (ΝΚ Stores) της σουηδικής πρωτεύουσας. O πρώτος φόνος ως γνωστόν ουδέποτε δεν διαλευκάνθηκε, ενώ η ετυμηγορία για το δεύτερο προκάλεσε αρκετά ερωτηματικά στους πάντες. Το έγκλημα χρεώθηκε στον Σουηδό σερβικής καταγωγής, Mijailo Mijailovic, ένα άτομο με ψυχικές διαταραχές, το οποίο είχε βγει από ινστιτούτο για πολίτες με ψυχικά προβλήματα 5 ημέρες ακριβώς πριν μαχαιρώσει την Anna Lindh. Καταδικάστηκε σε ισόβια κάθαρξη στις σουηδικές φυλακές, αφού προηγήθηκε ένα ολόκληρο σήριαλ σχετικά με το αν ήταν ψυχικά διαταραγμένος ή όχι την περίοδο, που διέπραξε το έγκλημα. Για πολλούς, το γεγονός ότι ο Stieg Larsson πέθανε στις 9 Νοεμβρίου, επέτειο της περιβόητης «νύχτας των κρυστάλλων» (Die Kristallnacht ή Die Reichskristallnacht ή Die Pogromnacht), του πρώτου μαζικού πογκρόμ εναντίον των Εβραίων στη Γερμανία του 1938 (πηγή Wikipedia : "... στόχος ήταν οι Εβραίοι πολίτες όλης της χώρας (Γερμανία και Αυστρία) και αποτέλεσε την απαρχή του Ολοκαυτώματος"), είναι ανατριχιαστικά ειρωνικό, ακόμη και περίεργο. Όπως επίσης και το ότι ο πρόωρος και αιφνίδιος θάνατός του έμελλε να προκαλέσει μια σειρά από ίντριγκες, διαμάχες και θεωρίες συνωμοσίας αντίστοιχες, ίσως ακόμη και χειρότερες, με την πλοκή των βιβλίων του. Ο πόλεμος για το χρήμα και την εξουσία καλά κρατεί μέχρι τις ημέρες μας. Η σύγκρουση, που ξέσπασε με αφορμή το έργο, τα δικαιώματα και ότι άφησε πίσω του, ήταν άνευ προηγουμένου.

mil6   Η Eva Gabrielsson είναι μία αρχιτέκτονας, συγγραφέας και ακτιβίστρια από τη Σουηδία. Υπήρξε σύντροφος και πιστή συνεργάτιδα του Stieg Larsson για 32 χρόνια περίπου, από τότε που πρωτογνωρίστηκαν σε μια διαδήλωση ενάντια στον πόλεμο του Βιετνάμ. Η εμπλοκή του διάσημου συγγραφέα στο θέμα με τις αντιδημοκρατικές και ναζιστικές οργανώσεις, η δύναμη και επιρροή των οποίων στις χώρες της βορειοκεντρικής Ευρώπη σε όλα τα επίπεδα είναι πολύ μεγάλη, θα μπορούσε να θέσει τη ζωή, τη δουλειά και την καριέρα της Gabrielsson σε κίνδυνο, οπότε οι δύο τους, αν και ζούσαν κάτω από την ίδια στέγη για 30 χρόνια, πιστοί ο ένας στον άλλον, ουδέποτε παντρεύτηκαν. Ο φόβος να κατηγορηθεί ο ίδιος από ισχυρά κυκλώματα, όπως ακριβώς κατηγορείται στην αρχή της ταινίας "To Koρίτσι Με Το Τατουάζ" o Μikael Blomkvist και στη συνέχεια οδηγείται στη φυλακή, ήταν έντονος και η πιθανότατα μιας οικονομικής καταστροφής της συντρόφου του παράλληλα, πολύ μεγάλος. Επιλογή και απόφαση του ίδιου του Stieg Larsson ήταν η σχέση τους να μην επισημοποιηθεί ποτέ με χαρτιά. Φοβόταν το γεγονός, ότι ο γάμος και η εύκολη ταυτοποίηση της διεύθυνσης κατοικίας τους ήτανε ένα τεράστιο ρίσκο. Ο Stieg Larsson δεχόταν συνεχώς απειλές από νεοναζιστικές οργανώσεις και αυτόνομα ακροδεξιά άτομα. Υπάρχουν φήμες, που υποστηρίζουν, πως ο θάνατος του ήταν επίσης αποτέλεσμα μιας μακράς περιόδου άγχους και φόβου, εξαιτίας των απειλών για τη ζωή του. "Καθημερινά κοιτούσα το τηλέφωνο και φοβόμουνα πως θα χτυπήσει και θα είναι από το νοσοκομείο ή την αστυνομία, να μου ανακοινώσουν τη δολοφονία του. Φοβόμουν ότι θα τον έδερναν μέχρι θανάτου, θα τον πυροβολούσαν, θα τον μαχαίρωναν", υποστήριξε σε συνέντευξή της στο γερμανικό περιοδικό Stern η Eva Gabrielsson.

"Πολύ συχνά γράφαµε τα βράδια µαζί. Όλα τα βιβλία είναι καρπός των εµπειριών του Stieg αλλά και δικών µου. Ήμουν ενεργά αναμεμιγμένη στη δημιουργία του Millennium. Όταν το διαβάζω σήμερα, είμαι σε θέση με μεγάλη δυσκολία τι προέρχεται από εμένα και τι από τον Stieg και αναφέρομαι τόσο στο στυλ όσο και στο περιεχόμενο",
Eva Gabrielsson

lisbeth1

lisbeth5   Η μεγάλη ανάγκη, που αισθανόταν ο Stieg Larsson να μιλήσει για τις κακοποιημένες γυναίκες και να της στηρίξει με οποιονδήποτε τρόπο και τίμημα (ακόμη και για την ίδια την καριέρα του, την οποία πάντα, σύμφωνα με λεγόμενα της Eva Gabrielsson, έθετε σε δεύτερη μοίρα και δυσκολευόταν να στεριώσει σε θέση εργασίας) προερχόταν από μία πολύ δυσάρεστη εμπειρία, που έζησε όταν ήταν έφηβος. Στα 15 του περίπου, υπήρξε μάρτυρας ενός σκληρού βιασμού μιας κοπέλας από μια συμμορία ατόμων. Η αδυναμία του να βοηθήσει ή να κάνει το οτιδήποτε για να αποτρέψει το γεγονός τον στιγμάτισε για πάντα.

   Ο θάνατος του ήταν απρόσμενος, ακόμη πιο απρόσμενη όμως ήταν η επιτυχία  - και μάλιστα τεράστιων διαστάσεων, αν αναλογιστεί κάποιος πως το "Το Κορίτσι Στη Φωλιά Της Σφήγκας" (ο σουηδικός τίτλος μεταφράζεται ως "The air castle that was blown up"), το τρίτο και τελευταίο μέρος της τριλογίας, αφού κέρδισε το βραβείο Glasnyckeln το 2008, ήταν το πρώτο βιβλίο σε πωλήσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες για το 2010 σύμφωνά με το έγκυρο Publishers Weekly. Το νομικό κενό, που υπήρχε για ανάλογες περιπτώσεις - ζευγάρι το οποίο συζεί για περισσότερα από 30 χρόνια, αλλά δεν είναι παντρεμένο στα χαρτιά - άφησε την Eva Gabrielsson με άδεια χέρια ("ένιωσα κυριολεκτικά σαν η ύπαρξη μου ξαφνικά να σβήνεται ... σαν να μην υπάρχω πουθενά και για κανέναν. Σαν να μην υπήρξα ποτέ"). Ο Stieg Larsson δεν άφησε διαθήκη, παρά την προτροπή του εκδοτικού του οίκου να πράξει κάτι τέτοιο με το που υπέγραψαν συμβόλαια. Ο ίδιος μισούσε τη γραφειοκρατία και συνεχώς αμελούσε, όχι ασυνείδητα, το θέμα. Νόμιμοι κληρονόμοι σύμφωνα με το σουηδικό νόμο ήταν ο πατέρας (Εrland) και αδελφός (Joakim) του, με τους οποίους στην καλύτερη των περιπτώσεων είχε μία "ιδιόμορφη" σχέση. Ο ίδιος έζησε τα πρώτα 9 χρόνια της ζωής του με τον παππού του, στο βόρειο μέρος της Σουηδίας - όπου λαμβάνουν χώρα και τα γεγονότα του "To Koρίτσι Με Το Τατουάζ". Πήγε να ζήσει με τους γονείς του, αφού πέθανε ο παππούς του (επίσης από ανακοπή καρδιάς) σε ηλικία μόλις 56 ετών.

mil10    "Ο Stieg και εγώ είχαμε αποφασίσει να μην επιτρέψουμε ποτέ να δημοσιευθούν τα ονόματά μας μαζί και κάποιος να μπορεί να συνδέσει τον έναν με τον άλλον. Το ρίσκο ήταν πολύ μεγάλο. Δεν μπορούσαμε να παντρευτούμε, διότι θα έπρεπε να δημοσιοποιήσουμε τη διεύθυνσή μας. Ποτέ δεν υπογράψαμε ένα άρθρο ή κείμενο μαζί. Πολλές επιτέθηκαν στο σπίτι μας, ακόμη κι αν στην εξώπορτα υπήρχε μονάχα το δικό μου όνομα και ποτέ του Stieg. Όλοι οι λογαριασμοί, τα δάνεια, όλα τα χαρτιά, τα πάντα απλά ... ήταν στο δικό μου όνομα. Ο Stieg ποτέ μα ποτέ δε χρησιμοποιούσε το δικό του και στα αρχεία δεν υπήρχε καμία καταχωρημένη δική του διεύθυνση, κατοικία ή οτιδήποτε", Eva Gabrielsson

   Ο Stieg Larsson, ως ιδεολόγος "αριστερός", δεν ήταν αποδεκτός από την οικογένειά του.    

mil7   Η Eva Gabrielsson υποστηρίζει, πως ο Stieg Larsson το καλοκαίρι του 2004 της πρότεινε πράγματι τελικά να παντρευτούν, κάτι που δεν έγινε φυσικά ποτέ, αφού πέθανε στις αρχές Νοεμβρίου. Η ίδια παρουσίασε επίσης ενώπιον δικαστηρίου μια χειρόγραφη διαθήκη του συγγραφέα, προερχόμενη από τα τέλη της δεκαετίας του '70 βάση της οποίας άφηνε όλα του τα υπάρχοντα στην Κομμουνιστική Εργατική Ένωση, η οποία ωστόσο δεν έγινε δεκτή, αφού δεν υπήρχαν αυτόπτες μάρτυρες την ώρα της υπογραφής. Η διαθήκη είχε συνταχθεί προτού ο Stieg Larsson βρεθεί το 1977 στην Ερυθραία της Αφρικής εκπαιδεύοντας γυναίκες αντάρτες τοπικών αντιεξουσιαστικών κινημάτων (Eritrean People's Liberation Front) στη χρήση εκτοξευτών οβίδων. Αναγκάστησε ωστόσο να εγκαταλείψει γρήγορα την αποστολή του, εξαιτίας ενός προβλήματος με το νεφρό του.  

mil9   Η Eva Gabrielsson αποκλείστηκε πλήρως από κάθε δικαίωμα στα βιβλία και το έργο του Stieg Larsson, έχοντας στα χέρια της μονάχα το ήμισυ του διαμερίσματος, στο οποίο συζούσαν όλα τα τελευταία χρόνια και το οποίο είχαν αγοράσει με δάνειο από κοινού. Παρόλ'αυτά, η Eva Gabrielssson είναι αυτή που κατέχει τον "πολύτιμο" υπολογιστή του Stieg Larsson και συνεπώς το περιβόητο 4ο βιβλίο (200 σελίδες ολοκληρωμένες), που η ίδια υποστηρίζει, πως τιτλοφορείται "H Eκδίκηση Του Θεού", ενώ θεωρεί πως η ίδια είναι σε θέση να το ολοκληρώσει. Μετέπειτα βέβαια άλλαξε γνώμη και δήλωσε όχι σίγουρη, πως θα ήταν σωστό κάποιος να επέμβει στο έργο του Stieg Larsson και να αλλοιώσει το ύφος του σε οποιονδήποτε βαθμό. Όπως και να'χει, η Eva Gabrielsson αδυνατεί να κάνει οτιδήποτε με το υλικό που έχει στα χέρια της, αφού χρειάζεται τη συγκατάθεση των νόμιμων δικαιούχων, που είναι η οικογένεια του Stieg Larsson.  

"Μετά το θάνατο του Stieg και ειδικά από τη στιγμή, που τα βιβλία άρχισαν να πουλάνε, ο πατέρας και αδελφός του με μεταχειρίστηκαν σαν να μην υπήρχα ποτέ στη ζωή του. Με μία εξαίρεση : όταν ανακάλυψαν αργότερα, πως είχα κρυμμένο ένα τέταρτο βιβλίο της Millennium σειράς, προσφέρθηκαν να μου χαρίσουν το μισό του ποσού του διαμερίσματός μας, το οποίο είχε ήδη αποπληρώσει ο Stieg", Eva Gabrielssson

mil11   Από τη στιγμή του θανάτου του συγγραφέα και μετά, η σύντροφός του, Eva Gabrielsson, και η οικογένειά του, Joakim & Erland Larsson, βρίσκονται σε ατελείωτους δικαστικούς αγώνες και διαπραγματεύσεις. Ακούστηκε πως η πλευρά των Larssons πρόσφερε στην Gabrielsson κάτι παραπάνω από 2 εκατομμύρια ευρώ προκειμένου να αποσυρθεί από οποιαδήποτε διεκδίκηση και φυσικά να παραδώσει το draft του 4ου βιβλίου, που έχει στα χέρια της και θεωρείται υπερπολύτιμο. Λύση παρόλ'αυτά δε βρέθηκε και η ίδια η Gabrielsson εξέδωσε το δικό της βιβλίο, υπό τον τίτλο "There Are Things I Want You To Know" About Stieg Larsson And Me (Seven Stories Press, Ιούνιος 2011). Δεν έχει μεταφραστεί και κυκλοφορήσει στα ελληνικά μέχρι τη στιγμή αυτή.

Μίλτος Λυμπιτσούνης  

* Το όνομα της συζύγου του Ulof Joachim Palme είναι Lisbet!!!

lisbeth2

Άρθρα & Συνεντεύξεις

Facebook Comments