Άρθρα Μουσικής

Facebook

Twitter

Leonard Cohen

leonardcohen

Old ideas but not outdated ...

   Ο Λέοναρντ  Κοέν, Καναδός ποιητής και μουσικός, είναι ένας ασυνήθιστος άνθρωπος παγιδευμένος στο σώμα ενός συνηθισμένου. Εβραίος, που για τριάντα περίπου τελευταία χρόνια έχει ασπαστεί τον Ζεν Βουδισμό, θυμάται το πρώτο του γραπτό στην ηλικία των 9, ένα αποχαιρετιστήριο γράμμα για τον πατέρα του, το οποίο έραψε σε ένα παπιγιόν του και το έθαψε στον κήπο του πατρικού του σπιτιού στο Μόντρεαλ…

leonard1   Η πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο “Let us compare mythologies” εκδόθηκε πριν ακόμη αυτός αποφοιτήσει από το πανεπιστήμιο McGill το 1956. Ήταν όμως η δεύτερη συλλογή του, το “The Spice-Box Of Earth” το 1961 που τον έκανε ευρύτερα γνωστό στους καναδικούς ποιητικούς κύκλους. Μετά τις πρώτες του σπουδές στο McGill, συνέχισε σπουδάζοντας στο τμήμα νομικής του ίδιου πανεπιστημίου, όμως τα παράτησε μετά από ένα χρόνο – προς απογοήτευση της οικογένειας του. Συνέχισε τις σπουδές του στο πανεπιστήμιο  Columbia στο τμήμα Γενικών Σπουδών τη διετία 1956-57, ακολουθώντας τα βήματα των μεντόρων του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα  και Λούι Ντούντεκ (ο πρώτος είχε σπουδάσει Αγγλικά για σύντομο διάστημα και ο δεύτερος είχε κάνει το διδακτορικό του εκεί). Παρόλα αυτά, ο ίδιος περιέγραφε τις σπουδές του, σαν “πάθος χωρίς σάρκα, έρωτα χωρίς κορύφωση”. Το 1957, ο Κοέν εγκατέλειψε την Ν. Υόρκη και επέστρεψε στο Μόντρεαλ όπου καταπιάστηκε με διάφορες δουλειές, γράφοντας ταυτόχρονα τα ποιήματα του επόμενου βιβλίου του “The Spice-Box Of Earth”. Σε όλη σχεδόν τη δεκαετία του 1960, ο Κοέν συνέχισε να γράφει ποίηση ενώ αγόρασε και ένα σπίτι στην Ύδρα έναντι 1500$, όπου και πέρασε μεγάλο μέρος της δεκαετίας αυτής και δεν έπαψε να επισκέπτεται όποτε του δινόταν η ευκαιρία . Στην Ύδρα είδαν το φως οι νουβέλες The Favorite Game (1963) και  Beautiful Losers (1966),αλλά και η ποιητική συλλογή Flowers For Hitler (1964). Οι επόμενες λογοτεχνικές του προσπάθειες εντοπίζονται το 1978 με την ποιητική συλλογή «Death Of A Ladies Man» και το Book Of Mercy του 1984 που του έφερε και το βραβείο για την Ποίηση της Ένωσης Συγγραφέων Καναδά. Αρκετά αργότερα, το 1993 εξέδωσε το “Stranger Music: Selected Poems and Songs” και τέλος το 2006 μετά από πολλές καθυστερήσεις το τελευταίο του λογοτεχνικό έργο μέχρι σήμερα το “Book of Longing”.


The Songs of Leonard Cohen

leonard8   Ο Κοέν αποφάσισε να ασχοληθεί με το τραγούδι λόγω των οικονομικών δυσκολιών που αντιμετώπιζε ως συγγραφέας αλλά και λόγω των επιρροών που είχε στην Νέα Υόρκη. Έτσι ήταν την περίοδο της διαμονής του στην Ν. Υόρκη το 1967, όταν ηχογράφησε τον πρώτο του δίσκο με τίτλο “The Songs of Leonard Cohen”, ο οποίος και παρέμεινε στα Βρετανικά charts για περίπου ένα χρόνο. Ακολούθησε το 1969 ο δίσκος “Songs from a Room” και το 1970 το “Songs of Love and Hate”. Το 1970 ήταν και η χρονιά της πρώτης περιοδείας του, με παραστάσεις σε ΗΠΑ, Καναδά και Ευρώπη. Ακολούθησε δεύτερη περιοδεία το 1972 στην οποία εμφανίστηκε στην Ευρώπη και στο Ισραήλ.

   Το 1974 ξεκίνησε η συνεργασία του Κοέν με τον πιανίστα John Lissauer, η οποία έγινε αποδεκτή με θετικά σχόλια από τους κριτικούς. Μαζί έκαναν και μία περιοδεία σε Ευρώπη ΗΠΑ και Καναδά το 1974-75 για να προωθήσουν τον δίσκο “New Skin for the Old Ceremony”. Το 1975 τελείωσε με μία ακόμη σειρά από εμφανίσεις για προώθηση του πρώτου του best of. Η προώθηση αυτού του δίσκου συνεχίστηκε και το 1976 με μία μεγάλη σόλο Ευρωπαϊκή περιοδεία, η οποία περιελάμβανε και τραγούδια που δεν είχαν εκδοθεί μέχρι τότε, όπως το “ Everybody's Child” το  "Storeroom" και το νέο τραγούδι "Do I Have to Dance All Night?".

   Το 1977 με τον δίσκο «Death of a Ladies' Man» ο Κοέν προσπάθησε και πάλι να αλλάξει το στυλ της μουσικής του. Η ηχογράφηση, η οποία έγινε σε συνεργασία με τον Phil Spector (ο οποίος όχι μόνο ήταν παραγωγός του δίσκου, αλλά είχε συμμετάσχει και στη δημιουργία του) παρουσίασε αρκετές δυσκολίες αφού οι δύο τους είχαν διαφορετικές απόψεις σε διάφορα θέματα αρχικά – ο Κοέν είχε δηλώσει πως ο Spector είχε φτάσει κάποια στιγμή στο σημείο να τον απειλήσει με τόξο!!- παρόλα αυτά όμως το τελικό αποτέλεσμα τον ικανοποίησε σε μεγάλο βαθμό. Αν και ο Κοέν δεν συμμετείχε στην εκστρατεία προώθησης του δίσκου, στις περιοδείες του 1979,1980 και 1985 τραγούδησε τελικά δύο τραγούδια του δίσκου αυτού.

leonard9   Το 1979 ακολούθησε ο δίσκος Recent Songs ο οποίος ήταν και πιο παραδοσιακός σε σχέση με τον προηγούμενο, με εμφανείς επιρροές από την τζαζ, την Ανατολίτικη και την μουσική της Μεσογείου. Κάτι ακόμη σημαντικό γι αυτόν τον δίσκο είναι ότι από αυτόν και μετά άρχισε ο ίδιος να είναι συμπαραγωγός στους δίσκους του. Για την προώθηση του άλμπουμ  πραγματοποίησε μία μεγάλη περιοδεία, το 1979, στην Ευρώπη και το 1980 σε Αυστραλία, Ευρώπη και Ισραήλ. Η περιοδεία αυτή μάλιστα βιντεοσκοπήθηκε από τον Harry Rasky με τον τίτλο The Song of Leonard Cohen και προβλήθηκε στην τηλεόραση. Ο επόμενος δίσκος, ο οποίος βγήκε με μία μικρή καθυστέρηση (τέλη 1984)  ήταν και αυτός που τον έκανε ευρύτερα γνωστό, το “Various Positions”, που περιελάμβανε μερικές από τις μεγαλύτερες επιτυχίες του όπως το “Dance Me to the End of Love” και το “Hallelujah”. Η προώθηση του άλμπουμ είχε ως αποτέλεσμα την μεγαλύτερη περιοδεία που είχε κάνει ο Κοέν μέχρι τότε, με προορισμούς Ευρώπη, Αυστραλία, αλλά και  Καναδά και Η.Π.Α. που οι θαυμαστές του είχαν να τον δουν από το 1975.

   Μία ενδιαφέρουσα ιστορία που βγαίνει από αυτόν τον δίσκο είναι αυτή με την διασκευή του  “Hallelujah” από τον ο Jeff Buckley. Ο ταλαντούχος καλλιτέχνης, αν και πέθανε πολύ νωρίς, μόλις το 1999 έκανε μία πολύ καλή διασκευή στο τραγούδι. Τόσο καλή και με τόση επιτυχία, που έμεινε στην συνείδηση ενός μεγάλου κομματιού του κόσμου σαν δικό του τραγούδι και όχι του Κοέν. Παρόλα αυτά, αυτή η διασκευή βοήθησε ώστε αρκετοί άνθρωποι να έρθουν σε επαφή με τα τραγούδια του Λέοναρντ. Εκτός από αυτό, ήταν μία ιδιαίτερα συγκινητική στιγμή όταν σε μία συναυλία διάσημων fan του, ανέβηκε η μνηστή του στη σκηνή και τραγούδησε το “Hallelujah”, εις μνήμην του νεκρού Jeff Buckley.

leonard2   Το 1988 ηχογράφησε ένα ακόμη άλμπουμ που έτυχε μεγάλης αναγνώρισης από το κοινό. Το άλμπουμ αυτό ήταν το “I’m your Man”, το οποίο και προωθήθηκε με περιοδείες άλλα και με τηλεοπτικές εμφανίσεις στις οποίες για πρώτη φορά ο Κοέν ερμήνευσε τραγούδια του ζωντανά. Μόλις το άλμπουμ έφτασε στα χέρια του κοινού έγινε ξεκάθαρο ότι άξιζε η μεγάλη αναμονή, αφού ο δίσκος περιείχε μερικά από τα γνωστότερα και καλύτερα κομμάτια του όπως το “ First We Take Manhattan” και το ομώνυμο “I’m Your Man”. Το επόμενο άλμπουμ, βγήκε σε μία περίοδο όπου ο κόσμος βίωνε μεγάλες αλλαγές σε διεθνές επίπεδο (1992), με την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης ,τον πόλεμο του κόλπου και τον εμφύλιο στην Γιουγκοσλαβία και  έδωσε μία αισιόδοξη νότα στις μέχρι τότε δυσοίωνες προβλέψεις. Ο δίσκος είχε τίτλο “ The Future”. Γενικά στην δεκαετία του 1990 αυτός ήταν ο μόνος δίσκος με καινούρια τραγούδια που ηχογράφησε. Ετοίμασε ακόμη και ένα ακόμη best of με τίτλο “More best of Leonard Cohen” το 1997.


leonard3   Το πρώτο άλμπουμ της νέας χιλιετίας το δημιούργησε το 2001 και είχε τίτλο “Ten New Songs”. Το άλμπουμ αυτό περιείχε και το τραγούδι Alexandria Leaving, που ήταν εμπνευσμένο από το ποίημα του Καβάφη «Απολείπειν ο θεός Αντώνιον». Το "Ten New Songs" ακολούθησε το “Dear Heather” που κυκλοφόρησε το 2004 και ήταν το ενδέκατο άλμπουμ του Κοέν, αφιερωμένο στον νεκρό εκδότη του, Τζακ ΜακΚλίλαντ. Αρχικά η προσπάθεια αυτή δεν έγινε δεκτή θετικά, αφού υπήρξαν αρκετές κακές κριτικές, τόσο για τους στίχους όσο και για το στυλ της μουσικής. Τελευταία του δισκογραφική δουλεία μέχρι σήμερα είναι ο δίσκος “Old Ideas” ο οποίος ετοιμάστηκε τον Αύγουστο του 2011 και βγήκε στην αγορά στις 31/1/12. Περιλαμβάνει 10 καινούρια τραγούδια τα οποία φαίνεται σαν να έχουν γραφτεί για να κάνουν καλή εντύπωση στο κοινό (αν και δεν είμαι βέβαιος ότι η άποψη του γράφοντος είναι αρκετά αντικειμενική). Μελαγχολικά, όπως τα περισσότερα του άλλωστε, αφήνουν μία αίσθηση όχι ακριβώς «φινάλε», αλλά μία αίσθηση επιστροφής κάπου ή σε κάτι. Εμπνευσμένα από όλες τις περιόδους του, με λιτή ενορχήστρωση ως συνήθως αλλά και με μερικές ευχάριστες εκπλήξεις, όπως το ιδιαίτερο τζαζ στυλ κάποιων κομματιών, το οποίο δένεται άψογα με την βαθειά φωνή, η οποία όσο περνούν τα χρόνια φαίνεται να ωριμάζει ακόμη περισσότερο αντί να χάνει κάτι από την χαρακτηριστική της χροιά.
leonard6
  Ladies and Gentlemen…Mr. Leonard Cohen

leonard7   Μποέμ, οικογενειάρχης, αθεράπευτα ρομαντικός, γυναικάς σε θρυλικά επίπεδα, γενναίος, βουδιστής, Εβραίος, ποιητής, μουσικός, ροκ, τζαζ, ποπ, σύμβολο για μεγάλους καλλιτέχνες (όπως ο Nick Cave). Μερικά από τα πράγματα που θα μπορούσε να πει κάποιος στα γρήγορα για τον Λέοναρντ Κοέν. Το πρόβλημα είναι, ότι όλα αυτά δεν φτάνουν ούτε κοντά στο να περιγράψεις με έναν αποδεκτό τρόπο ποιος είναι πραγματικά ο «πρίγκιπας των κατσούφηδων». Κάποια βασικά πράγματα έχουν αναφερθεί ήδη για τα πρώτα χρόνια της ζωής του (ο ξαφνικός θάνατος του πατέρα του, οι σπουδές). Ο θάνατος του πατέρα του προφανώς και σημάδεψε την ζωή και τον χαρακτήρα  του Κοέν, ο οποίος όμως συνεχίστηκε να διαμορφώνεται τα επόμενα χρόνια. Το συνέδριο του Κίνγκστον για παράδειγμα το 1955 για την ποίηση, με αυτά που άκουσε εκεί και οι αποφάσεις που πάρθηκαν, επηρέασαν την καριέρα του σε σημαντικό βαθμό. Ένα άτομο που γνώρισε την περίοδο αυτή τον σημάδεψε επίσης καλλιτεχνικά, ο Λούι Ντούντεκ, για τον οποίο ο Κοέν είχε γράψει στο οπισθόφυλλο του βιβλίου του “Let us Compare Mythologies” το 1956  την ακόλουθη αφιέρωση: «Στον Λούι Ντούντεκ, δάσκαλο και φίλο, ο οποίος περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο ήθελε να βγάλω αυτό το βιβλίο. Όλοι οι νέοι στο ΜακΓκιλ τον εκτιμούν για την ενθάρρυνση και τη βοήθειά του.»

   Στα μέσα της δεκαετίας του 1950 κυρίαρχο ρόλο στην ζωή του Κοέν άρχισαν να παίζουν οι γυναίκες. Επίσης έπεσε σε κατάθλιψη, που εμφανιζόταν με την μορφή απομάκρυνσης και απομόνωσης και ξεκίνησε να κάνει χρήση ναρκωτικών (κυρίως μαριχουάνα και LSD), όχι για ψυχαγωγία , αλλά για να διευρύνει την φαντασία του όπως έλεγε ο ίδιος. Όταν κατάλαβε ότι δεν είχε τα επιθυμητά αποτελέσματα σταμάτησε την χρήση σε μεγάλο βαθμό.


leonard5   Όταν ο Κοέν μετακόμισε στην Ν. Υόρκη για να συνεχίσει τις σπουδές του στο πανεπιστήμιο Columbia, ξεκίνησε να κάνει παρέα με την γενιά των beat, παρόλο που δεν έγινε πότε απόλυτα αποδεκτός στους μποέμ κύκλους λόγω της μεσοαστικής του καταγωγής, όμως γνωρίστηκε με τον Γκίνσμπεργκ και τον Κέρουακ οι οποίοι και τον επηρρέασαν σε κάποιο βαθμό. Από την επαφή του με την γενιά των Beat κέρδισε ιδέες, οι οποίες τον βοήθησαν αργότερα να γράψει το Beautiful Losers, αλλά και την συνήθεια να απαγγέλει τα ποιήματά του συνοδεία τζαζ μουσικής. Την περίοδο αύτη, εκτός από τν επαφή του με τα μεγάλα ονόματα της γενιάς των beat, ξεκίνησε και η επαφή του Κοέν με τις γυναίκες, με πολλές γυναίκες για την ακρίβεια. Γυναίκες, που έπαιξαν και τον ρόλο της έμπνευσης για τα περισσότερα βιβλία που έγραψε, εκτός από το “Book of Mercy” που το έγραψε γύρω στα 50 του χρόνια. Ο Κοέν, πάντοτε στην ζωή του έδειχνε σεβασμό και ευγένεια  στις γυναίκες με τις οποίες είχε σχέσεις, αλλά και γενικότερα . Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να διατηρεί φιλικές σχέσεις με τις περισσότερες από αυτές μετά το τέλος της σχέσης τους. Ο Κοέν απέκτησε δύο παιδιά (τον Άνταμ και την Λόρκα, που πήρε το όνομα της από το είδωλο του Κοέν) με την Suzanne Elrod.

leonard10   Εκτός από τις γυναίκες και την γενιά των  beat, σημαντική επιρροή για τον Κοέν ήταν πάντοτε το διεθνές περιβάλλον για το οποίο έδειχνε μεγάλο ενδιαφέρον. Είχε βρεθεί στην Κούβα την περίοδο της επανάστασης του Κάστρο, όπου μάλιστα είχε κινδυνεύσει και με σύλληψη λόγω μίας φωτογραφίας που βρήκαν στο σακίδιο του, κατά την διάρκεια ελέγχου στο αεροδρόμιο. Ακόμη είχε πάει στο Ισραήλ από την Ύδρα την περίοδο του πολέμου με την Αίγυπτο και την Συρία για να ζήσει και την κατάσταση της ένοπλης σύγκρουσης.

   Όσο μεγάλωνε, άρχισε να στρέφεται όλο και περισσότερο στον Ζεν βουδισμό, που έχει παίξει σημαντικό ρόλο στα τελευταία χρόνια της ζωής του, τον έχει βοηθήσει να απαλλαγεί από την χρόνια κατάθλιψη από την οποία έπασχε, αλλά και τον γνώρισε με τον δάσκαλό του Kyozan Joshu Sasaki τον οποίο επισκεπτόταν συχνά στο κέντρο Ζεν στον βουνό Μπάλντι.

leonard4   Το 2005 ήταν μία δύσκολη χρονιά για τον Κοέν. Πότε δεν είχε ιδιαίτερα καλή σχέση με τα νομικά θέματα, παλιότερα είχε μπλεχτεί πάλι σε δικαστική διαμάχη με κάποιον συνθέτη ο οποίος καρπωνόταν τα πνευματικά δικαιώματα από κάποια τραγούδια του. Μόνο που αυτήν την φορά τα πράγματα ήταν ακόμη πιο σοβαρά. Η επί χρόνια ατζέντης του Kelley Lynch κακοδιαχειρίστηκε πάνω από 5 εκ. δολάρια από τις καταθέσεις που είχε ο Κοέν για την συνταξιοδότησή του, με αποτέλεσμα να του αφήσει μόνο 150.000 δολάρια. Ως αποτέλεσμα ήρθαν σε σύγκρουση που κατέληξε στα δικαστήρια, με την πρωτόδικη απόφαση να βγαίνει υπέρ του Κοέν και να αναγκάζει την ατζέντη να του πληρώσει αποζημίωση 9 εκ. δολαρίων. Ο ίδιος ο Κοέν δήλωσε ότι η δύναμη του χαρακτήρα του και η ενασχόληση του με τον Βουδισμό ήταν αυτά που τον βοήθησαν να ανταπεξέλθει σε αυτήν την περιπέτεια. Αυτό το οικονομικό πρόβλημα είχε ως αποτέλεσμα ο Κοέν να οργανώσει μία παγκόσμια περιοδεία, που κράτησε από το 2008 μέχρι το 2010. Μετά από αυτό, βγήκε το 2012 και το καινούριο του CD,το Old Ideas.

   Ο Λέοναρντ Κοέν, είναι σίγουρα μία από τις μεγάλες προσωπικότητες του καιρού μας. Ακροβατούσε πάντοτε ανάμεσα σε μουσική και ποίηση, ποτέ δεν ήταν ο μεγάλος στάρ αλλά πάντα ενέπνεε σεβασμό στον κύκλο του και έχει φανατικό κοινό και διαθέτει μία ποιότητα ανθρώπου που σπάνια συναντάς.

   Εν κατακλείδι νομίζω πως το κατάλληλο κλείσιμο για αυτό το αφιέρωμα θα ήταν ένας στίχος από το Old Ideas και το τραγούδι Going Home:

“I love to speak with Leonard, he’s a sportsman and a shepherd, he’s a lazy bastard, living in a suit”

Βασίλης Πανταζόπουλος

leonardend

Άρθρα Μουσικής

Επισκέπτες

0 Μέλη και 200 Επισκέπτες Συνδεδεμένοι